مطالعه تاثیر حاکمیت شرکتی بر حق الزحمه حسابرسی- قسمت ۲۳

۳-۴-۲- روش گردآوری داده ها
جهت تلخیص مطالعات کتابخانه ای یا ادبیات تحقیق از فیش استفاده شده است و جهت توصیف و طبقه بندی یافته های مبتنی بر بررسی تجربیات گذشته و اطلاعات مالی شرکتها از نرم افزارExcel استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز این تحقیق شامل عناصر صورت‌های مالی حسابرسی شده نظیر اجزای مختلف صورت سود و زیان و سایر اطلاعات نظیر قیمت سهام و سود سهام شرکت‌های عضو نمونه تحقیق می‌باشد که از منابع زیر جمع‌آوری شده است: از طریق مطالعات کتابخانه ای مقالات و پایان نامه های داخلی وخارجی و اطلاعات مالی شرکتها از : نرم افزار ره آورد نوین، اطلاعات منتشر شده توسط بورس اوراق بهادار تهران و سایت: www. rdis. ir
۳-۵- روش های تجزیه و تحلیل داده ها
۳-۵-۱- روش های آماری
برای تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها و آزمون فرضیه‌های پژوهش حاضر از دو نوع روش آماری استفاده شده است.
۱) ازآمار توصیفی؛ با استفاده از شاخص‌های مرکزی همچون میانگین، میانه و شاخص‌های پراکندگی همچون انحراف معیار، چولگی وکشیدگی جهت توصیف متغیرها و نوع توزیع دادهها استفاده شده است.
۲) از آمار استنباطی؛ در دو بخش:
الف) آزمون همبستگی: شامل؛آزمون نرمال بودن توزیع جامعه آماری(آزمون کولموگروف- اسمیرنوف) و آزمون عدم خود ‌همبستگی داده‌ها(آزمون دوربین- واتسون).
ب)آزمون اصلی: شامل؛ آزمون رگرسیون خطی یک متغیره، آزمون همبستگی پیرسون ، آزمون هاسمن و F لیمر
جهت تجزیه و تحلیل و بررسی رابطهی بین متغیرها از رگرسیون (همبستگی) استفاده میشود. به منظور آزمون فرضیه‌های تحقیق از روش رگرسیون خطی و برای معناداری همبستگی بین متغیرهای تحقیق از آزمون همبستگی پیرسون[۱۱۵] استفاده می‌شود. معادلهی خط رگرسیونی فرضیههای تحقیق حاضر به صورت زیر میباشد.
۳-۵-۲- متغیرهای تحقیق و نحوه اندازه‌گیری آنها
متغیرها یکی از عناصر اصلی تحقیق میباشند. متغیر چیزی است که میتواند از لحاظ مقدار تغییر کند و معمولاً چیزی است که میتواند ارزشهای عددی متفاوتی را بپذیرد (به زبان آماری، یعنی واریانس داشته باشد) بنابراین هرچیز که وجود داشته باشد یک متغیر است و در واقع ویژگیهایی است که پژوهشگر آنها را مشاهده، کنترل و یا در آنها دخل و تصرف میکند. و ایده اصلی در یک تحقیق بوده و مفهومی قابل تغییر میباشد(خاکی،۱۳۸۴،۷۳).
برای انجام آزمون فرضیه های تحقیق ، مدل سیمونیک[۱۱۶](۱۹۸۰) با توجه به در دسترس بودن اطلاعات بشرح زیر مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت :
Lnfeeit = β۰ + β۱ Gov it + β۲Tobino it + β۳ Big it + β۴ Firmsize + β۵ Loss it+ β۶ Recint it + β۷ InuintQit+ β۸Subit +e
Lnfee= متغیر وابسته مدل، لگاریتم طبیعی هزینه حسابرسی سال جاری می باشد.
B1Gov: این متغیرمستقل شاخص های حاکمیت شرکتی می شود که به ترتیب فرضیه تحقیق درصد مالکیت نهادی، درصد مشارکت مدیریت در مالکیت، استقلال هیأت مدیره و وجود حسابرس داخلی را نشان می دهد.
B2 tobin: این متغیرکنترل نشانگر از حاصل تقسیم ارزش بازار بر ارزش دفتری بدست می آید.
B3 Big: این متغیر نشانگر سازمان حسابرسی است.
B4Firmsize: این متغیر نشانگر اندازه شرکت (Lnکل دارایی ها) می باشد. این متغیر بعنوان متغیر کنترلی مدل می باشد که از حاصل لگاریتم طبیعی کل دارایی های شرکت بدست می آید.
B5Loss: اگرشرکت در سه سال آخرزیان داشته باشدعدد ۱ ودر غیر این صورت عددصفر
Recint B6: نسبت حسابهای دریافتنی به کل داراییها
B7Invint: نسبت موجودیها به کل داراییها
B8Subs : شرکتهای دارای گروه مثل ایران خودرو-سایپا-صنایع بهشهر
۳-۶- تجزیه و تحلیل رگرسیون و همبستگی
یک نوع از تجزیه و تحلیل‌های آماری که در امر برآورد و پیش بینی، کاربرد گسترده‌ای دارد، تجزیه و تحلیل رگرسیون و همبستگی است. تجزیه و تحلیل رگرسیون[۱۱۷] و همبستگی[۱۱۸]، برای تعیین ماهیت وابستگی بین متغیر وابسته و متغیرهای مستقل بکار برده میشود.
۳-۶-۱- مدل‌های رگرسیون
مدلهای رگرسیون براساس این نظریه ساخته شده‌اند که، اگر دو عامل به یکدیگر بستگی داشته باشند، تغییر یکی با تغییر دیگری قرین خواهد شد. هرچه ارتباط مزبور دو عامل به یکدیگر نزدیکتر و قویتر باشد، ضریب همبستگی تغییرات آنها بزرگتر و به حداکثر همبستگی، یعنی، نزدیکتر خواهد شد. پس اگر روند گذشته نشان دهد که بین تغییر یک عامل و تغییرات چند عامل دیگر همبستگی معنی‌داری وجود دارد، می‌توان تصور کرد که در آینده نیز همبستگی مزبور حفظ خواهد شد و اگر ضریب همبستگی مزبور را بدانیم، میتوانیم اندازه تغییر عامل وابسته را از اندازه و تغییر عوامل مستقل مرتبط با آن اندازهگیری و پیش‌بینی کنیم. مدل‌های رگرسیون، انواع مختلفی دارند که متداولترین آنها نوع ساده ومرکباند. رگرسیون ساده شامل ارتباط بین دو متغیر و رگرسیون مرکب، ارتباط یک متغیر را با دو یا تعداد متغیر بیشتر نشان می‌دهد. رگرسیون مرکب رابطه بین متغیر وابسته را با یکی از متغیرهای مستقل، در شرایط ثابت بودن دیگر متغیرهای مستقل، نشان میدهد. استفاده از مدلهای رگرسیون متضمن پیش فرض‌هایی است که در ادامه مورد بحث قرار میگیرد.
رگرسیون ساده: Y= a + bx
رگرسیون مرکب: + …

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

+ + Y= a +
b= r (Sy/Sx)
 
=Y متغیر وابسته(مقادیر خود را بر اساس مقادیر x بدست می آورد).
X= متغیر مستقل( در انتخاب مقادیر آزاد است).
= bضریب رگرسیون(شیب خط یا میزان تغییرات Yبر حسبX ).
= r ضریب همبستگی بین xوy
= Syانحراف استاندارد متغیر وابسته

مقاله – شناسایی عوامل موثر بر پایداری رشد سود و جریان‌ های نقدی شرکت ‌ها- …

سود و کارمزد دریافتی‌؛
سود سهام‌ دریافتی ‌شامل ‌سود سهام‌ دریافتی‌ از شرکت‌های سرمایه‌پذیری که‌ سرمایه‌گذاری‌ در آن‌ها به‌ روش‌ ارزش‌ ویژه‌ در حساب‌ها انعکاس‌ یافته‌ است‌.
ب- جریان‌های‌ نقدی‌ خروجی‌:
سود و کارمزد پرداختی‌ (اعم از این‌که‌ به‌ حساب‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ یا به‌ هزینه‌ دوره‌ منظور شده‌ باشد)؛
سود سهام‌ پرداختی‌؛
حصه‌ای‌ از اقساط‌ اجاره‌ به‌ شرط‌ تملیک‌ پرداختی‌ که‌ هزینه‌ تامین‌ مالی‌ محسوب می‌شود؛
مالیات‌ بر درآمد؛
فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری‌.
۳- مالیات بر درآمد: جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد برای‌ اغلب‌ استفاده‌کنندگان‌ صورت‌های‌ مالی‌ دارای‌ اهمیتی‌ ویژه‌ است‌. با توجه‌ به‌ دلایل‌ زیر به موجب‌ این‌ استاندارد، مجموع‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد تحت‌ سرفصل‌ جداگانه‌ای‌ در صورت‌ جریان‌ وجوه نقد انعکاس‌ می‌یابد:
الف- تفکیک‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ مالیات‌ بر درآمد برحسب‌ فعالیت‌های‌ به‌‌وجود آورنده‌ آن‌ (عملیاتی‌، سرمایه‌گذاری‌ و تامین‌ مالی‌) اغلب‌ بر مبنایی‌ اختیاری‌ امکان‌پذیر است‌ که‌ این‌ نحوه‌ تخصیص‌ اطلاعات‌ مفیدی‌ ارائه‌ نمی‌کند.
ب- جریان‌های‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد معمولا در یک‌ جریان‌ منفرد تبلور می‌یابد و جریان‌های‌ ورودی‌ و خروجی‌ جداگانه‌ای‌ تشکیل‌ نمی‌دهد. بدین‌ لحاظ‌ تخصیص‌ آنها به‌ سایر سرفصل‌های‌ اصلی‌ صورت‌ جریان‌ وجوه نقد، لزوما اطلاعات‌ مورد انتظار را در مورد جریان‌های‌ نقدی‌ واقعی‌ واحد تجاری‌ فراهم‌ نمی‌آورد.
جریان‌های‌ نقدی‌ مورد اشاره‌ در این بند تنها منحصر به‌ پرداخت‌ها یا علی‌الحساب‌های‌ پرداختی‌ از بابت‌ مالیات‌ بر درآمد و یا استرداد مبالغ‌ پرداختی‌ از همین‌ بابت‌ است‌ و در برگیرنده‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ سایر انواع‌ مالیات‌ها که‌ درآمد مربوط‌ جزء درآمد مشمول‌ مالیات‌ تلقی‌ نمی‌شود (از قبیل‌ مالیات‌های‌ تکلیفی‌ و مالیات‌های‌ مستقیم‌ وضع‌ شده‌ بر تولید یا فروش‌) نیست‌. جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ مالیات‌های‌ اخیرالذکر بر حسب‌ مورد تحت سایر سرفصل‌های‌ اصلی‌ در صورت‌ جریان‌ وجوه نقد ارائه‌ می‌شود.
۴- فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری: جریان‌های‌ نقدی‌ منظور شده‌ تحت‌ سرفصل‌ “فعالیتهای‌ سرمایه‌گذاری‌” مشتمل بر جریان‌های‌ مرتبط‌ با تحصیل‌ و فروش‌ سرمایه‌گذاری‌های‌ کوتاه‌مدت‌، سرمایه‌گذاری‌های‌ بلندمدت‌ و دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود و نیز پرداخت‌ و وصول‌ تسهیلات‌ اعطایی‌ به‌ اشخاص‌ مستقل از واحد تجاری‌ به‌جز کارکنان‌ می‌باشد. نمونه‌هایی‌ از جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ به‌ شرح‌ زیر است:
الف- جریان‌های‌ نقدی‌ ورودی‌:
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از فروش‌ سرمایه‌گذاری‌ در سهام‌ یا اوراق‌ مشارکت‌ سایر واحدهای‌ تجاری‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از فروش‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با اصل‌ سپرده‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت‌ بانکی‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از وصول‌ اصل‌ وام‌های‌ پرداختی‌ به‌ سایر اشخاص‌ شامل‌ وصول‌ قرض‌الحسنه‌ پرداختی‌.
ب- جریانهای‌ نقدی‌ خروجی‌:
پرداخت‌های‌ نقدی‌ جهت‌ تحصیل‌ سرمایه‌گذاری‌ در سهام‌ یا اوراق‌ مشارکت‌ سایر واحدهای‌ تجاری‌؛
پرداخت‌های‌ نقدی‌ جهت‌ تحصیل‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود. این‌ پرداخت‌ها شامل‌ پرداخت‌های‌ مرتبط‌ با مخارج‌ توسعه‌ منظور شده‌ به‌ دارایی‌ و نیز ساخت‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود توسط‌ واحد تجاری‌ است‌؛
سپرده‌گذاری‌ نزد بانک‌ها در قالب‌ سپرده‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت‌؛
وام‌های‌ نقدی‌ پرداختی‌ به‌ سایر اشخاص‌ شامل‌ قرض‌الحسنه‌.
۵- فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی: جریان‌های‌ نقدی‌ ناشی از فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی‌ شامل‌ دریافت‌های‌ نقدی‌ از تامین‌‌کنندگان‌ منابع‌ مالی‌ خارج‌ از واحد تجاری‌ (شامل‌ صاحبان‌ سرمایه‌) و بازپرداخت‌ اصل‌ آن‌ است‌. افشای‌ جداگانه‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مزبور جهت‌ پیش‌بینی‌ جریان‌های‌ نقدی‌ آتی‌ لازم‌ به منظور ایفای‌ تعهدات‌ به‌ تامین‌‌کنندگان‌ منابع‌ مالی‌ واحد تجاری‌ مفید است‌. نمونه‌هایی‌ از جریان‌های‌ نقدی‌ ناشی از فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی‌ به‌ شرح‌ زیر است‌:
الف- جریان‌های‌ نقدی‌ ورودی‌:
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از صدور سهام‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از صدور اوراق‌ مشارکت‌، وام‌ها و سایر تسهیلات‌ کوتاه‌‌مدت‌ و بلندمدت‌.
ب- جریان‌های‌ نقدی‌ خروجی‌:
بازپرداخت‌ اصل‌ اوراق‌ مشارکت‌، وام‌ها و سایر تسهیلات‌ دریافتی‌؛
پرداخت‌ حصه‌ اصل‌ اقساط‌ اجاره‌ به‌ شرط‌ تملیک‌؛
پرداخت‌ هرگونه‌ مخارج‌ (به‌جز سود تضمین‌شده‌ و کارمزد پرداختی‌ بابت‌ تامین‌ مالی‌) در رابطه‌ با اخذ تسهیلات‌ مالی‌، صدور سهام‌ و اوراق‌ مشارکت‌ و سایر راه‌های‌ تامین ‌مالی‌.
دریافت‌ها و پرداخت‌های‌ نقدی‌ با ماهیت‌ تامین‌ مالی‌

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

از یا به‌ واحدهای‌ سرمایه‌پذیری‌ که‌ سرمایه‌گذاری‌ در آن‌ها به‌ روش‌ ارزش‌ ویژه‌ در حساب‌ها انعکاس‌ یافته‌ است،‌ به‌‌طور جداگانه‌ تحت‌ همین‌ سرفصل‌ اصلی‌ نمایش‌ می‌یابد.
۲-۲-۵- تمرکز بازار یا صنعت
تمرکز یکی از جنبه‌ها و ابعاد مهم ساختار بازار است و شاید مهم‌ترین متغیر ساختاری باشد. در تعریف این واژه می‌توان گفت تمرکز، چگونگی و نحوه تقسیم بازار بین بنگاه‌ها را اندازه‌گیری می‌نماید (خداداد کاشی، ۱۳۸۶).
در اندازه‌گیری تمرکز با اندازه نسبی بنگاه‌ها سروکار داریم و پژوهشگران علاقمندند بدانند بازار چگونه بین بنگاه‌های موجود توزیع شده و سهم هر یک از آنها چقدر است. هر چه بازار ناعادلانه‌تر بین بنگاه‌ها توزیع شده باشد، تمرکز بیشتر و در صورت ثابت بودن تمامی شرایط، هر چه تعداد بنگاه‌ها بیشتر باشد تمرکز کمتر خواهد بود. اندازه تمرکز با تعداد بنگاه رابطه معکوس و با توزیع سهم بازار بنگاه ارتباط مستقیم دارد.
از جنبه‌های مهم ساختار بازار، تمرکز است. با استفاده از مفهوم تمرکز می‌توان ساختار بازار و به‌عبارتی اندازه رقابت و انحصار را در بازارهای انفرادی و یا در اقتصاد بررسی کرد. بنابر این، تمرکز را می‌توان به‌صورت زیر نوشت (مدّلا و همکاران[۴۴]، ۱۹۹۵؛ شیفرد[۴۵]، ۱۹۹۰):

فایل – تاثیر ریسک ورشکستگی بر بزرگنمایی اقلام تعهدی و کوچک نمایی جریان وجوه نقد۹۲- …

سود یکی از اقلام مندرج در صورت های مالی است که در تصمیم گیری استفاده کنندگان صورتهای مالی تأثیر بسزایی دارد و توجه زیادی را معطوف خود ساخته است (کرمی ، ۱۳۸۷). محتوای اطلاعاتی سود و اجزای آن، به طور گسترده در متون حسابداری و مالی بارها مورد آزمون قرار گرفته است (اعتمادی و چالاکی، ۱۳۸۴). نظر به اینکه سود حسابداری بر مبنای تعهدی شناسایی می شود و به دو جزء نقدی و تعهدی قابل تقسیم است؛ جزء تعهدی نیز قابل تقسیم به اجزای دیگری است. براساس رویکرد تعهدی در صورت تحقق درآمدها و وقوع هزینه ها می توان سود را گزارش کرد. همان طور که تجزیه سود به دو بخش نقدی و تعهدی باعث کاهش میانگین خطای پیش بینی می گردد (عرب مازار یزدی و همکاران، ۱۳۸۵). در بند ۴۷ شماره (۱) هیأت استانداردهای حسابداری مالی بیان شده است که سرمایه گذاران، بستانکاران و دیگران از سود برای ارزیابی توان سودآوری، توان پرداخت سود سهام، پیش بینی سودهای آتی و ارزیابی سرمایه گذاری در یک شرکت با دادن اعتبار به شرکتی دیگر استفاده می کنند. برخی از تحلیلگران مالی بر این عقیده هستند که به دلیل تمایل سرمایه گذاران به رقم نهایی سود، می توان از چنین تحقیقاتی در قیمت گذاری صحیح اوراق بهادار استفاده کرد (اسلوان، ۱۹۹۶). اما تحلیلگران اوراق بهادار، مدیران شرکت ها، سرمایه گذاران و افرادی که در بازار سرمایه مشارکت دارند، بیشترین توجه خود را به رقم سود خالص به عنوان آخرین قلم اطلاعاتی صورت سود و زیان معطوف می کنند (ثقفی و کردستانی، ۱۳۸۳).
بنابراین برای اینکه سود گزارش شده بتواند در ارزیابی عملکرد و توان سود آوری یک شرکت به استفاده کنندگان کمک کند و سرمایه گذاران با اتکاء به اطلاعات سود، بازده مورد انتظار خود را برآورد کنند، صرفاً نباید به رقم نهایی سود گزارش شده توجه کرد و توجه به اجزای تشکیل دهنده سود (اجزای نقدی و تعهدی) و بخش های مختلف این اجزاء می تواند اطلاعات مناسبی را در اختیار آن ها قرار دهد. کیفیت اطلاعات ارائه شده شرکت ها (خصوصاً کیفیت سود آنان) نقش تعیین کننده ای در اتخاذ تصمیمات صحیح سرمایه گذاری اشخاص دارد.
با توجه به توضیحات فوق و ضمناً با توجه به اینکه سود هدف اصلی تأسیس شرکت ها می باشد، ضرورت دارد که در این فصل به نقش و اهمیت سود در گزارشگری مالی، کیفیت سود، نابهنجاری اقلام تعهدی و تعریف ماهیت شرکت های درمانده مالی (بعنوان شرکت های ناتوان درکسب سود) پرداخته شود.
۲-۲ مبانی نظری
۲-۲-۱ سود حسابداری و اهمیت آن در گزارشگری مالی
سود حسابداری از دیدگاه عملی این گونه تعریف شده است: تفاوت بین درآمد تحقق یافته ناشی از معامله های دوره و بهای تاریخی منقضی شده مربوطه. تعریف مزبور بیانگر این است که سود حسابداری دارای پنچ ویژگی زیر می باشد: (بلکویی[۱۶] ، ۲۰۰۴)
۱- سود حسابداری مبتنی بر معامله های واقعی است که در شرکت رخ می دهد (سود حسابداری اصولاً از تفاوت درآمد فروش کالاها یا خدمات با هزینه های لازم برای انجام دادن این فروش، بدست می آید).
۲- سود حسابداری بر مبنای فرض دوره زمانی، به عنوان یک امر بدیهی قرار دارد و به عملکرد مالی شرکت در طی یک دوره زمانی مفروض یا مشخص اشاره دارد.
۳- سود حسابداری مبتنی بر اصل تحقق درآمد می باشد. اصل تحقق درآمد معیاری برای شناسایی (ثبت) درآمد و در نتیجه شناسایی (ثبت) سود می باشد.
۴- سود حسابداری بر اصل بهای تمام شده تاریخی تأکید دارد (سود حسابداری بر حسب بهای تمام شده تاریخی اندازه گیری می شود).
۵- سود حسابداری مبتنی بر اصل تطابق می باشد. بر اساس این اصل، هزینه های انجام شده جهت ایجاد درآمد باید به حساب دوره ای که درآمد در آن تحصیل گردیده منظور گردد.
صورتهای مالی یکی از با اهمیت ترین منابع در دسترس استفاده کنندگان صورتهای مالی جهت اخذ تصمیمات سودمند است. به همین دلیل در مبانی نظری کشورهای مختلف، اهداف متفاوتی برای گزارشگری مالی در نظر گرفته شده است. مفاهیم نظری گزارشگری مالی ایران هدف صورتهای مالی را با عبارات زیر توصیف می نماید:
«هدف صورتهای مالی عبارت از ارائه اطلاعاتی تلخیص و طبقه بندی شده درباره وضعیت مالی، عملکرد مالی و انعطاف پذیری مالی واحد تجاری است که برای طیف گسترده از استفاده کنندگان صورتهای مالی، در اتخاذ تصمیمات اقتصادی مفید واقع گردد.» (هیأت تدوین استانداردهای حسابداری،۱۳۸۱، ص ۴۸۷).
از عبارات فوق چنین استفهام می شود که اهداف گزارشگری مالی از نیازها و خواسته های اطلاعاتی استفاده کنندگان خارجی نشأت می گیرد. استفاده کنندگان مذکور همواره به دنبال اتخاذ تصمیمات مناسب پیرامون فروش یا نگهداری سهام خود در واحدهای تجاری و یا اعطای اعتبار هستند. طبیعی است که برای اخذ چنین تصمیماتی آن ها باید بتوانند توان واحد تجاری را جهت ایجاد وجه نقد (همچنین زمان و قطعیت ایجاد آن) ارزیابی کنند. در واقع توانایی واحد تجاری در ایجاد وجه نقد است که ظرفیت واحد تجاری را جهت انجام پرداخت هایی مانند پرداخت حقوق و مزایا به کارکنان، پرداخت به فروشندگان کالا و خدمات، پرداخت مخارج مالی و توزیع سود بین سهامداران و تأمین کنندگان سرمایه نشان می دهد.
یکی دیگر از مواردی که توسط استفاده کنندگان صورتهای مالی مورد توجه قرار می گیرد، عملکرد مدیریت واحد تجاری است. استفاده کنندگان صورتهای مالی جهت اتخاذ تصمیمات مناسب در ارتباط با هر واحد تجاری، باید از مدیریت و نحوه عملکرد آن در واحد تجاری، اطلاعات لازم کسب نماید.

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

در واقع هیئت مدیره شرکت ها و سرمایه گذاران به دقت به گزارشهای مالی سود توجه می کنند. هیئت مدیره از اهمیت سود برای ذینفعان شرکت آگاهی دارد و پاداش مدیریت را به پیامدهای سود مرتبط می کند (دیجورج[۱۷] و همکاران، ۱۹۹۹). هیلی و والن[۱۸] (۱۹۹۹) عنوان می کنند که سود حسابداری به شرکت های کارا کمک می کند که خود را از شرکت های غیرکارا (دارای عملکرد ضعیف) متمایز کنند و باعث تخصیص بهینه منابع و تسهیل تصمیمات مباشرتی بوسیله افراد ذینفع می گردد.
از دیدگاه بلکویی (۲۰۰۴) سود حسابداری دارای کاربردهای زیر است:
الف- سود در تصمیمات سرمایه گذاری مفید است.
ب- سود معیار اندازه گیری کارایی مدیریت در هدایت منابع اقتصادی و معیار اندازه گیری مسئولیت مباشرتی مدیریت در قبال منابع مذکور است.
ج- سود وسیله ای برای پیش بینی سودهای آتی است.
د- سود مبنای محاسبه مالیات و توزیع مجدد ثروت در میان افراد جامعه است و از این طریق به گسترش عدالت در سطح جامعه کمک می کند.
از نظر دچو، کوتاری و واتز[۱۹] (۱۹۹۸) در مدل های تئوری برای محاسبات، بیشتر از جریان نقدی استفاده می شود، ولی سود حسابداری در ارزیابی سهام و اندازه گیری عملکرد مدیریت، کاربرد زیادی دارد. بنابراین سود حسابداری یکی از اقلام بسیار با اهمیت صورتهای مالی است، که توجه استفاده کنندگان به آن معطوف می شود. دلایل زیادی برای برتری سود حسابداری و علل بکارگیری آن پیشنهاد شده است. و سرانجام از نظر بیور[۲۰] (۱۹۹۸) یکی از دلایل برتری سود نسبت به سایر ارقام، توانایی آن جهت پیش جریان نقدی آتی است.
۲-۲-۲ کیفیت سود
در طول سه دهه اخیر بحث کیفیت سود مورد توجه خاص پژوهشگران قرار گرفته و تلاش بر این بوده است که با دست یافتن به یک روش منطقی و معتبر، کیفیت سود مورد ارزیابی قرار گرفته و عوامل تاثیرگذار بر آن شناسایی شود (دسای و همکاران، ۲۰۰۹).
در مواقعی که سود مدیریت می شود نتیجه واقعی عملکرد یک واحد تجاری در سطوح داخلی تر صورتهای مالی قرار می گیرد. استفاده کنندگان از صورتهای مالی به گزارش هایی نیاز دارند که قابل اتکا باشد، ولی مدیریت سود این ابزار را فراهم نمی کند و گزارشگری مالی را از هدف اصلی خود که همانا تهیه اطلاعات مفید است، دور می سازد. در چنین شرایطی که رقم سود گزارش شده در صورتهای مالی از قابلیت اتکایی برخوردار نیست، تحلیلگران مالی نباید تنها به رقم سود گزارش شده اتکاء کنند، بلکه باید به کیفیت سود نیز توجه نمایند.
به دنبال رسوایی های مالی در دهه های اخیر، توجه روز افزونی معطوف کیفیت سود شده است. نظریه کیفیت سود برای اولین بار توسط تحلیلگران مالی و کارگزاران بازار بورس اوراق بهادار مطرح شد، زیرا آنان احساس می کردند سود گزارش شده قدرت سود[۲۱] شرکت را آنچنان نشان نمی دهد که در ذهن مجسم می شود. آن ها دریافتند که پیش بینی سودهای آتی بر مبنای نتایج گزارش شده، کار مشکلی است. همچنین پی بردند که تحلیل صورتهای مالی شرکتها به دلیل نقاط ضعف زیادی که در اندازه گیری اطلاعات وجود دارد، کار دشواری می باشد. بنابراین در تعیین ارزش شرکت نه تنها به کمیت سود، بلکه باید به کیفیت آن نیز توجه شود. از دیدگاه نیگز کیفیت سود عبارت از بیان صادقانه سود گزارش شده است. منظور از بیان صادقانه تطابق بین توصیف انجام شده و آن چیزی است که ادعای آن را دارد. به عبارت دیگر کیفیت سود بالا نشان دهنده مفید بودن اطلاعات سود برای تصمیم گیری استفاده کنندگان و همچنین مطابقت بیشتر آن با سود اقتصادی است (ظریف فرد و ناظمی، ۱۳۸۳).
منظور از کیفیت سود، زمینه بالقوه رشد سود و میزان احتمال تحقق آن در آینده است. به عبارت دیگر ارزش یک سهم تنها به سود هر سهم سال جاری بستگی ندارد، بلکه به انتظارات ما از آینده شرکت و قدرت سودآوری سال های آتی و ضریب اطمینان نسبت به سودهای آتی بستگی دارد (جهانخانی و ظریف فرد، ۱۳۷۴).
همانطوری که قبلاً ذکر گردید کیفیت سود یک مفهوم چند بعدی است و تعریفی که همگان نسبت به آن اجماع و اتفاق نظر داشته باشند، در خصوص کیفیت سود وجود ندارد. دلیل تنوع در تعریف کیفیت سود را می توان ناشی از این دانست که افراد از اطلاعات حسابداری (خصوصاً سود حسابداری) در تصمیمات متفاوتی استفاده می کنند. برخی از مهمترین تعریف های ارائه شده برای کیفیت سود در زیر آورده شده است:
– ثقفی و کردستانی (۱۳۸۳) سودی را با کیفیت تر می دانند که پایدارتر باشد، یعنی شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد.
– وایت و همکاران[۲۲] (۲۰۰۳) کیفیت سود را میزان محافظه کاری اعمال شده در سود گزارش شده می دانند.
– میخائیل و همکاران[۲۳] (۲۰۰۳) معتقدند که کیفیت سود عبارت است از درجه ارتباط عایدات گذشته یک شرکت با جریان نقد آتی آن.
– بلوواری، گیاکومینو و اکرز[۲۴] (۲۰۰۶) کیفیت سود را نمادی از توانایی سود گزارش شده در انعکاس سود واقعی واحد تجاری، قابلیت پیش بینی سود آتی و پایداری و عدم تغییر پذیری در سود گزارش شده می دانند.
۲-۲-۲-۱مفهوم کیفیت سود
وجود زمینه های مناسب برای «دستکاری سود»ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره ای از محدودیت های ذاتی حسابداری از جمله الف )نارسایی های موجود در فرآیند برآوردها و پیش بینی های آتی ب)امکان استفاده از روشهای متعدد حسابداری باعث شده است که سود واقعی یک واحد اقتصادی از سود گزارش شده در صورتهای مالی متفاوت باشد. محققان و دست اندرکاران حرفه حسابداری اهمیت
سود به عنوان یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش شرکت ناگریز به ارزیابی سود گزارش شده توسط واحدهای اقتصادی می باشند. برای ارزیابی این سود از مفهومی بنام کیفیت سود استفاده می شود.
در مقالات مختلف در تعریف مفهوم کیفیت سود به دو ویژگی برای تعیین کیفیت سود اشاره شده است: یکی ازآنها سودمندی تصمیم گیری و دیگری ارتباط بین این دو مفهوم و سود اقتصادی مد نظر آقای هیکس میباشد. به عبارت دیگر کیفیت سود عبارت است از بیان صادقانه سود گزارش شده، از سود مدنظر آقای هیکس. منظور از بیان صادقانه تطابق بین توصیف انجام شده و آن چیزی که ادعای آن را دارد، می باشد. یعنی کیفیت سود بالا نشان دهنده مفید بودن اطلاعات سود برای تصمیم گیری استفاده کنندگان و همچنین مطابقت بیشتر آن با سود اقتصادی هیکس میباشد. اما بدلیل آنکه افراد از اطلاعات در تصمیمات متفاوتی استفاده می کنند، امکان ارائه یک تعریف جامع از سود وجود ندارد.
برخی تحلیل گران مالی، کیفیت سود را بعنوان سود عادی و مستمر، تکرارپذیر و ایجاد کننده جریان نقدی حاصل از عملیات میدانند، آنها متعقدند که کیفیت سود رقمی بین سود خالص گزارش شده و جریان نقدی حاصل از عملیات منهای ارقام غیر تکراری میباشد.
تاکنون متخصصان مالی نتوانسته اند به یک محاسبه مستقل از سود که از نظر آنها کیفیت لازم را دارا باشد دست یابند. در این حالت، متخصصان مالی با انجام تعدیلات مناسب، می توانند به یک دامنه که به شکل صحیح تر نشانگر کیفیت سود نسبت به سود خالص گزارش شده باشد، دست یابند.بنابراین مفهوم کیفیت سود،یک امر تعریف شده ثابت نیست که بتوان به آن دست یافت. بلکه مفهومی است نسبی که به ارتباط آن با دیدگاهها و نگرشها بستگی دارد.
دیدگاههای مختلفی در مورد ارزیابی کیفیت سود وجود دارد که ذیلاً تعدادی از آنها مورد بررسی قرار می گیرد.
«هانت» مدیر مالی شرکت جنرال میلز معتقد است که در ارزیابی کیفیت سود دو مورد ارزیابی می شود:یکی از تناسب داشتن سود فعلی شرکت با سودهای گذشته ودیگری برداشت بازار از کیفیت سود شرکت که در نسبت P/E متجلی می شود.
«هگن» مدیر مالی شرکت دینولدز معتقد است که کیفیت سود را می توان با شناسایی یا حذف اثرات تغییر روشهای حسابداری، اقلام غیر عادی و شرایط بازار یا هزینه های موقتی، اندازه گیری نمود.
«کونولی» دیگر تحلیل گر مالی معتقد است که کیفیت سود را می توان از طریق اندازه گیری ارزش قابل بازیافتنی داراییها ارزیابی کرد.

دسترسی متن کامل – بررسی حساسیت منابع خارجی (برون سازمانی ) به جریان نقدی تحت محدودیت …

ه- جریان‌های نقدی ناشی از فعالیت‌های تأمین مالی:
این طبقه شامل جریان‌های ورودی و خروجی نقدی مربوط به فعالیت‌های تأمین مالی (استقراض یا انتشار سهام) جهت دریافت وجه نقد برای واحد تجاری است. جریان‌های خروجی نقد زمانی رخ می‌دهد که اصل مقادیر به مالکان و اعتباردهندگان برگشت داده شود.
نمونه اقلامی‌که در این طبقه قرار می‌گیرند به شرح زیر هستند (مشایخی، ۱۳۸۸):
جریان ورودی وجهنقد دریافتی از:
محل انتشار نقدی سهام، اعتبار دهندگان از محل انتشار اوراق بدهی
جریان خروجی وجهنقد پرداختی از:
به اعتباردهندگان بابت اصل وام و استقراض دریافتی، بابت حصه اصل اقساط اجاره به شرط تملیک، بازخرید سهام (سهام خزانه)
۲-۲-۴- اهمیت جریان نقدی
توانایی یک واحد انتفاعی در دستیابی و تولید وجوه ‏نقد، معیار مهمی برای تصمیمگیری و قضاوت درباره ‏آینده ‏گردش وجه نقد است. وجه نقد را می توان نقطه شروع و پایان چرخه عملیات تصور نمود. به این معنا که هر دوره ‏از عملیات واحد تجاری با پرداخت (یا تعهد پرداخت) وجه نقد شروع میشود و با دریافت (یا اخذ تعهد پرداخت) وجه نقد پایان مییابد. اقلام سود و ترازنامه که بر مبنای حسابداری تعهدی اندازه‏گیری شده ‏است مبنای مفیدی از سنجش کارآیی موسسه و اطلاعاتی مرتبط در ارتباط با پیشبینی فعالیت آتی واحد تجاری و پرداخت سود سهام فراهم می نماید. به دلیل جهتگیریهای ذاتی و عمومی حاصل از به کارگیری روشهای تخصیص و نیز بهای تاریخی معاملات مطمئن نیستیم که روشهای حسابداری سنتی جوابگوی فعالیتهای پیچیده اقتصادی باشد. یکی از راههای اجتناب از چنین جهتگیریها تاکید بر گزارش دهی وجوه ‏نقد است که این گزارش به همراه ‏سایر اطلاعات و طبقهبندیهای مناسب به استفادهکنندگان صورتهای مالی اجازه میدهد که آنها پیشبینیهایشان را در مورد ‏وضعیت آینده انجام دهند (یوسفی، ۱۳۸۰).
۲-۲-۵- گزارش جریانهای نقدی ناشی از عملیات
مبلغ جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی، یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی این موضوع است که عملیات واحد تجاری تا چه میزان به جریانهای وجه نقد کافی جهت بازپرداخت وامها، نگهداشت توان عملیاتی واحد تجاری و پرداخت سود سهام منجر شده و انجام سرمایهگذاری های جدید را بدون تمسک به منابع مالی خارج از واحد تجاری میسر کرده است. ارائه اطلاعات درباره جزئیات جریان های نقدی عملیاتی تاریخی، در کنار سایر اطلاعات برای پیشبینی جریانهای نقدی آتی مفید است .
فعالیتهای عملیاتی عبارت از فعالیتهای اصلی مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری است. فعالیتهای مزبور متضمن تولید و فروش کالا و ارائه خدمات است و هزینهها و درآمدهای آن در صورت سود و زیان منظور میشود. جریانهای نقدی ناشی از عملیات اساساً در بر گیرنده جریانهای ورودی و خروجی نقدی مرتبط با فعالیتهای مزبور است. مثال هایی از جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی به شرح زیر است:
الف : دریافتهای نقدی حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات.
ب : دریافتهای نقدی حاصل از حق امتیاز، حق الزحمه، کارمزد و سایر درآمدهای عملیاتی.
ج : پرداختهای نقدی به فروشندگان کالا و خدمات.
د : پرداختهای نقدی به کارکنان واحد تجاری یا از جانب آنها.
ه : دریافتها و پرداختهای نقدی یک شرکت بیمه بابت حق بیمهها، خسارات، مستمریها و سایر پرداختهای بیمهای.
و : دریافتها و پرداختهای مرتبط با قردادهای منعقد شده با اهداف تجاری و عملیاتی.
ز : پردختهای نقدی بابت مزایای پایان خدمت کارکنان و هزینه سازماندهی مجدد.
۲-۲-۶- اهمیت جریانهای نقدی عملیاتی
اگر یک شرکت بخواهد در عرصه تجارت باقی بماند، خالص جریانهای نقدی حاصل از فعالیت عملیاتی آن در بلند مدت باید مثبت باشد، شرکتی که جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی منفی داشته باشد قادر نخواهد بود همیشه از منابع، وجه نقد لازم را تأمین کند. در حقیقت توان شرکت در تأمین وجه نقد از طریق فعالیتهای سرمایهگذاری یا مالی تا حد زیادی به توانایی او در تأمین وجه نقد از محل عملیات عادی شرکت بستگی دارد. اعتبار دهندگان و سهام داران حاضر نیستند در شرکتی سرمایهگذاری کنند که از فعالیتهای عملیاتیاش وجه نقد کافی فراهم نمیشود و در مورد پرداخت سود سهام بهره بدهیهایش در سر رسید اطمینان وجود ندارد (تالانه و مراد زاده فرد، ۱۳۸۲).
۲-۲-۷- هدف صورت گردش وجه نقد
هدف اصلی صورت گردش وجه نقد فراهم کردن اطلاعاتی پیرامون دریافتها و پرداختهای نقدی شرکت در طی دوره حسابداری میباشد. علاوه بر این فراهم کردن اطلاعات در مورد تمامی فعالیتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی شرکت در طی دوره نیز از اهداف دیگر آن است. بنابر این صورت گردش وجوه نقد سرمایهگذاران، اعتبار دهندگان و دیگران را در ارزیابی عوامل زیر یاری میدهد.
توانایی شرکت در فراهم کردن جریانهای نقدی مثبت در دورههای آتی؛
توانایی شرکت در پرداخت سود سهام و ادای تعهدات؛
نیاز شرکت به منابع مالی خارج از شرکت؛
دلایل اختلاف بین سود خالص عملیاتی و جریانهای نقدی حاصل از فعالیتهای عملیاتی؛
جنبههای نقدی و غیر نقدی فعالیتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی شرکت برای دوره مورد گزارش
علل تغییر در نقد و معادل های نقد در ابتدا و پایان دوره.
۲-۲-۸- فرضیهها موجود در خصوص جریانهای نقدی
دو فرضیه در خصوص جریان های نقدی وجود دارد که عبارتند از :
الف) فرضیه اطلاعات

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

جریان های نقدی ( CFI )[14]
ب) فرضیه جریان نقدی آزاد سرمایه گذاری بیش از حد ( FCF )[15] (چالاکی ، ۱۳۸۲)
۲-۲-۸-۱- فرضیه اطلاعات جریان نقدی (CFI)
طبق این فرضیه، تغییرات در سود سهام اطلاعاتی درباره جریانهای نقدی شرکت در بردارد و مدیریت از آن برای انتقال اطلاعات داخلی ‏جریانهای نقدی در دسترس شرکت به سایر افراد ذینفع در بازار استفاده ‏مینماید.
بر اساس این فرضیه تغییر در سود سهام منجر به تغییر در جریان نقدی شرکت شده و در نتیجه واکنش بازار به تغییرات سود سهام شرکت را نشان میدهد. طبق این فرضیه اعلام تغییرات سود تقسیمی اطلاعاتی درباره جریانهای نقدی شرکت در بر دارد، بنابراین انتظار میرود که افزایش سود سهام (کاهش آن) افزایش (کاهش) در جریانهای نقدی ناشی از عملیات خواهد داشت.
این که آیا هر دو تغییر همزمان اتفاق می افتد یا با یک وقفه زمانی یک تحقیق تجربی است. نوعی از فرضیه اطلاعات، فرضیه علامتدهی بیان میکند که تغییرات سود سهام توسط شرکتها برای نشان دادن چشم اندازهای آتی سود شرکت مورد استفاده قرار میگیرد (چالاکی، ۱۳۸۲).
۲-۲-۸-۲- فرضیه جریان نقدی آزاد (FCF)
جریان نقد آزاد معیاری برای اندازه‌گیری عملکرد است و وجه نقدی را نشان می‌دهد که شرکت پس از انجام مخارج لازم برای نگهداری یا توسعه دارایی‌ها، در اختیار دارد. جریان نقد آزاد از این حیث دارای اهمیت است که به مدیران‌ اجازه می‌دهد تا فرصت‌هایی را جست‌ و جو کند که ارزش سهام شرکت را افزایش می‌دهد. بدون در اختیار داشتن وجه نقد، توسعه محصولات جدید، انجام تحصیل‌های تجاری، پرداخت سودهای نقدی به سهامداران و کاهش بدهی‌ها امکان‌پذیر نیست. این فرضیه بیان میکند که افزایش سود سهام (کاهش آن) به وسیله شرکتی که سرمایهگذاری بیش از حد دارد جریان نقدی شرکت را کاهش (افزایش) می دهد. در این فرضیه سیاست تقسیم سود بهعنوان وسیلهای برای کنترل مشکل سرمایهگذاری بیش از حد شرکتها در نظر گرفته میشود (چالاکی، ۱۳۸۲‏).
۲-۲-۹- سود، جریانهای نقدی و قیمت سهام
اوراق بهادار نظیر اوراق سهام دارای ارزش هستند زیرا ویژگیهای معینی دارند که مورد ارزیابی سرمایهگذاران قرار میگیرد. نقش اطلاعات، تعدیل اعتقادات سرمایهگذاران نسبت به این مشخصهها میباشد و از اینرو قیمت سهام را تغییر میدهد. ارزیابی مفید بودن اطلاعات برای سرمایهگذاران انگیزه ‏مهم بیشترین تلاشهای تحقیقی در تاریخ حسابداری قلمداد میشود (آقایی، رضازاده ، ۱۳۷۵).
اگر سود و جریانهای نقدی به تسهیل پیشبینی بازده سهام منجر شود پس دامنه همبستگی سود و جریانهای نقدی با بازده به طور واضح، سنجش مهمی از مفید بودن تلقی میشود (آقایی و رضازاده، ۱۳۷۵).

سامانه پژوهشی – بررسی حساسیت منابع خارجی (برون سازمانی ) به جریان نقدی تحت محدودیت مالی …

ه- جریان‌های نقدی ناشی از فعالیت‌های تأمین مالی:
این طبقه شامل جریان‌های ورودی و خروجی نقدی مربوط به فعالیت‌های تأمین مالی (استقراض یا انتشار سهام) جهت دریافت وجه نقد برای واحد تجاری است. جریان‌های خروجی نقد زمانی رخ می‌دهد که اصل مقادیر به مالکان و اعتباردهندگان برگشت داده شود.
نمونه اقلامی‌که در این طبقه قرار می‌گیرند به شرح زیر هستند (مشایخی، ۱۳۸۸):
جریان ورودی وجهنقد دریافتی از:
محل انتشار نقدی سهام، اعتبار دهندگان از محل انتشار اوراق بدهی
جریان خروجی وجهنقد پرداختی از:
به اعتباردهندگان بابت اصل وام و استقراض دریافتی، بابت حصه اصل اقساط اجاره به شرط تملیک، بازخرید سهام (سهام خزانه)
۲-۲-۴- اهمیت جریان نقدی
توانایی یک واحد انتفاعی در دستیابی و تولید وجوه ‏نقد، معیار مهمی برای تصمیمگیری و قضاوت درباره ‏آینده ‏گردش وجه نقد است. وجه نقد را می توان نقطه شروع و پایان چرخه عملیات تصور نمود. به این معنا که هر دوره ‏از عملیات واحد تجاری با پرداخت (یا تعهد پرداخت) وجه نقد شروع میشود و با دریافت (یا اخذ تعهد پرداخت) وجه نقد پایان مییابد. اقلام سود و ترازنامه که بر مبنای حسابداری تعهدی اندازه‏گیری شده ‏است مبنای مفیدی از سنجش کارآیی موسسه و اطلاعاتی مرتبط در ارتباط با پیشبینی فعالیت آتی واحد تجاری و پرداخت سود سهام فراهم می نماید. به دلیل جهتگیریهای ذاتی و عمومی حاصل از به کارگیری روشهای تخصیص و نیز بهای تاریخی معاملات مطمئن نیستیم که روشهای حسابداری سنتی جوابگوی فعالیتهای پیچیده اقتصادی باشد. یکی از راههای اجتناب از چنین جهتگیریها تاکید بر گزارش دهی وجوه ‏نقد است که این گزارش به همراه ‏سایر اطلاعات و طبقهبندیهای مناسب به استفادهکنندگان صورتهای مالی اجازه میدهد که آنها پیشبینیهایشان را در مورد ‏وضعیت آینده انجام دهند (یوسفی، ۱۳۸۰).
۲-۲-۵- گزارش جریانهای نقدی ناشی از عملیات
مبلغ جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی، یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی این موضوع است که عملیات واحد تجاری تا چه میزان به جریانهای وجه نقد کافی جهت بازپرداخت وامها، نگهداشت توان عملیاتی واحد تجاری و پرداخت سود سهام منجر شده و انجام سرمایهگذاری های جدید را بدون تمسک به منابع مالی خارج از واحد تجاری میسر کرده است. ارائه اطلاعات درباره جزئیات جریان های نقدی عملیاتی تاریخی، در کنار سایر اطلاعات برای پیشبینی جریانهای نقدی آتی مفید است .
فعالیتهای عملیاتی عبارت از فعالیتهای اصلی مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری است. فعالیتهای مزبور متضمن تولید و فروش کالا و ارائه خدمات است و هزینهها و درآمدهای آن در صورت سود و زیان منظور میشود. جریانهای نقدی ناشی از عملیات اساساً در بر گیرنده جریانهای ورودی و خروجی نقدی مرتبط با فعالیتهای مزبور است. مثال هایی از جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی به شرح زیر است:
الف : دریافتهای نقدی حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات.
ب : دریافتهای نقدی حاصل از حق امتیاز، حق الزحمه، کارمزد و سایر درآمدهای عملیاتی.
ج : پرداختهای نقدی به فروشندگان کالا و خدمات.
د : پرداختهای نقدی به کارکنان واحد تجاری یا از جانب آنها.
ه : دریافتها و پرداختهای نقدی یک شرکت بیمه بابت حق بیمهها، خسارات، مستمریها و سایر پرداختهای بیمهای.
و : دریافتها و پرداختهای مرتبط با قردادهای منعقد شده با اهداف تجاری و عملیاتی.
ز : پردختهای نقدی بابت مزایای پایان خدمت کارکنان و هزینه سازماندهی مجدد.
۲-۲-۶- اهمیت جریانهای نقدی عملیاتی
اگر یک شرکت بخواهد در عرصه تجارت باقی بماند، خالص جریانهای نقدی حاصل از فعالیت عملیاتی آن در بلند مدت باید مثبت باشد، شرکتی که جریانهای نقدی ناشی از فعالیتهای عملیاتی منفی داشته باشد قادر نخواهد بود همیشه از منابع، وجه نقد لازم را تأمین کند. در حقیقت توان شرکت در تأمین وجه نقد از طریق فعالیتهای سرمایهگذاری یا مالی تا حد زیادی به توانایی او در تأمین وجه نقد از محل عملیات عادی شرکت بستگی دارد. اعتبار دهندگان و سهام داران حاضر نیستند در شرکتی سرمایهگذاری کنند که از فعالیتهای عملیاتیاش وجه نقد کافی فراهم نمیشود و در مورد پرداخت سود سهام بهره بدهیهایش در سر رسید اطمینان وجود ندارد (تالانه و مراد زاده فرد، ۱۳۸۲).
۲-۲-۷- هدف صورت گردش وجه نقد
هدف اصلی صورت گردش وجه نقد فراهم کردن اطلاعاتی پیرامون دریافتها و پرداختهای نقدی شرکت در طی دوره حسابداری میباشد. علاوه بر این فراهم کردن اطلاعات در مورد تمامی فعالیتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی شرکت در طی دوره نیز از اهداف دیگر آن است. بنابر این صورت گردش وجوه نقد سرمایهگذاران، اعتبار دهندگان و دیگران را در ارزیابی عوامل زیر یاری میدهد.
توانایی شرکت در فراهم کردن جریانهای نقدی مثبت در دورههای آتی؛
توانایی شرکت در پرداخت سود سهام و ادای تعهدات؛
نیاز شرکت به منابع مالی خارج از شرکت؛
دلایل اختلاف بین سود خالص عملیاتی و جریانهای نقدی حاصل از فعالیتهای عملیاتی؛
جنبههای نقدی و غیر نقدی فعالیتهای سرمایهگذاری و تأمین مالی شرکت برای دوره مورد گزارش
علل تغییر در نقد و معادل های نقد در ابتدا و پایان دوره.
۲-۲-۸- فرضیهها موجود در خصوص جریانهای نقدی
دو فرضیه در خصوص جریان های نقدی وجود دارد که عبارتند از :
الف) فرضیه اطلاعات

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

جریان های نقدی ( CFI )[14]
ب) فرضیه جریان نقدی آزاد سرمایه گذاری بیش از حد ( FCF )[15] (چالاکی ، ۱۳۸۲)
۲-۲-۸-۱- فرضیه اطلاعات جریان نقدی (CFI)
طبق این فرضیه، تغییرات در سود سهام اطلاعاتی درباره جریانهای نقدی شرکت در بردارد و مدیریت از آن برای انتقال اطلاعات داخلی ‏جریانهای نقدی در دسترس شرکت به سایر افراد ذینفع در بازار استفاده ‏مینماید.
بر اساس این فرضیه تغییر در سود سهام منجر به تغییر در جریان نقدی شرکت شده و در نتیجه واکنش بازار به تغییرات سود سهام شرکت را نشان میدهد. طبق این فرضیه اعلام تغییرات سود تقسیمی اطلاعاتی درباره جریانهای نقدی شرکت در بر دارد، بنابراین انتظار میرود که افزایش سود سهام (کاهش آن) افزایش (کاهش) در جریانهای نقدی ناشی از عملیات خواهد داشت.
این که آیا هر دو تغییر همزمان اتفاق می افتد یا با یک وقفه زمانی یک تحقیق تجربی است. نوعی از فرضیه اطلاعات، فرضیه علامتدهی بیان میکند که تغییرات سود سهام توسط شرکتها برای نشان دادن چشم اندازهای آتی سود شرکت مورد استفاده قرار میگیرد (چالاکی، ۱۳۸۲).
۲-۲-۸-۲- فرضیه جریان نقدی آزاد (FCF)
جریان نقد آزاد معیاری برای اندازه‌گیری عملکرد است و وجه نقدی را نشان می‌دهد که شرکت پس از انجام مخارج لازم برای نگهداری یا توسعه دارایی‌ها، در اختیار دارد. جریان نقد آزاد از این حیث دارای اهمیت است که به مدیران‌ اجازه می‌دهد تا فرصت‌هایی را جست‌ و جو کند که ارزش سهام شرکت را افزایش می‌دهد. بدون در اختیار داشتن وجه نقد، توسعه محصولات جدید، انجام تحصیل‌های تجاری، پرداخت سودهای نقدی به سهامداران و کاهش بدهی‌ها امکان‌پذیر نیست. این فرضیه بیان میکند که افزایش سود سهام (کاهش آن) به وسیله شرکتی که سرمایهگذاری بیش از حد دارد جریان نقدی شرکت را کاهش (افزایش) می دهد. در این فرضیه سیاست تقسیم سود بهعنوان وسیلهای برای کنترل مشکل سرمایهگذاری بیش از حد شرکتها در نظر گرفته میشود (چالاکی، ۱۳۸۲‏).
۲-۲-۹- سود، جریانهای نقدی و قیمت سهام
اوراق بهادار نظیر اوراق سهام دارای ارزش هستند زیرا ویژگیهای معینی دارند که مورد ارزیابی سرمایهگذاران قرار میگیرد. نقش اطلاعات، تعدیل اعتقادات سرمایهگذاران نسبت به این مشخصهها میباشد و از اینرو قیمت سهام را تغییر میدهد. ارزیابی مفید بودن اطلاعات برای سرمایهگذاران انگیزه ‏مهم بیشترین تلاشهای تحقیقی در تاریخ حسابداری قلمداد میشود (آقایی، رضازاده ، ۱۳۷۵).
اگر سود و جریانهای نقدی به تسهیل پیشبینی بازده سهام منجر شود پس دامنه همبستگی سود و جریانهای نقدی با بازده به طور واضح، سنجش مهمی از مفید بودن تلقی میشود (آقایی و رضازاده، ۱۳۷۵).