مقاله – شناسایی عوامل موثر بر پایداری رشد سود و جریان‌ های نقدی شرکت ‌ها- …

سود و کارمزد دریافتی‌؛
سود سهام‌ دریافتی ‌شامل ‌سود سهام‌ دریافتی‌ از شرکت‌های سرمایه‌پذیری که‌ سرمایه‌گذاری‌ در آن‌ها به‌ روش‌ ارزش‌ ویژه‌ در حساب‌ها انعکاس‌ یافته‌ است‌.
ب- جریان‌های‌ نقدی‌ خروجی‌:
سود و کارمزد پرداختی‌ (اعم از این‌که‌ به‌ حساب‌ دارایی‌ تحصیل‌ شده‌ یا به‌ هزینه‌ دوره‌ منظور شده‌ باشد)؛
سود سهام‌ پرداختی‌؛
حصه‌ای‌ از اقساط‌ اجاره‌ به‌ شرط‌ تملیک‌ پرداختی‌ که‌ هزینه‌ تامین‌ مالی‌ محسوب می‌شود؛
مالیات‌ بر درآمد؛
فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری‌.
۳- مالیات بر درآمد: جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد برای‌ اغلب‌ استفاده‌کنندگان‌ صورت‌های‌ مالی‌ دارای‌ اهمیتی‌ ویژه‌ است‌. با توجه‌ به‌ دلایل‌ زیر به موجب‌ این‌ استاندارد، مجموع‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد تحت‌ سرفصل‌ جداگانه‌ای‌ در صورت‌ جریان‌ وجوه نقد انعکاس‌ می‌یابد:
الف- تفکیک‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ مالیات‌ بر درآمد برحسب‌ فعالیت‌های‌ به‌‌وجود آورنده‌ آن‌ (عملیاتی‌، سرمایه‌گذاری‌ و تامین‌ مالی‌) اغلب‌ بر مبنایی‌ اختیاری‌ امکان‌پذیر است‌ که‌ این‌ نحوه‌ تخصیص‌ اطلاعات‌ مفیدی‌ ارائه‌ نمی‌کند.
ب- جریان‌های‌ مرتبط‌ با مالیات‌ بر درآمد معمولا در یک‌ جریان‌ منفرد تبلور می‌یابد و جریان‌های‌ ورودی‌ و خروجی‌ جداگانه‌ای‌ تشکیل‌ نمی‌دهد. بدین‌ لحاظ‌ تخصیص‌ آنها به‌ سایر سرفصل‌های‌ اصلی‌ صورت‌ جریان‌ وجوه نقد، لزوما اطلاعات‌ مورد انتظار را در مورد جریان‌های‌ نقدی‌ واقعی‌ واحد تجاری‌ فراهم‌ نمی‌آورد.
جریان‌های‌ نقدی‌ مورد اشاره‌ در این بند تنها منحصر به‌ پرداخت‌ها یا علی‌الحساب‌های‌ پرداختی‌ از بابت‌ مالیات‌ بر درآمد و یا استرداد مبالغ‌ پرداختی‌ از همین‌ بابت‌ است‌ و در برگیرنده‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ سایر انواع‌ مالیات‌ها که‌ درآمد مربوط‌ جزء درآمد مشمول‌ مالیات‌ تلقی‌ نمی‌شود (از قبیل‌ مالیات‌های‌ تکلیفی‌ و مالیات‌های‌ مستقیم‌ وضع‌ شده‌ بر تولید یا فروش‌) نیست‌. جریان‌های‌ نقدی‌ مربوط‌ به‌ مالیات‌های‌ اخیرالذکر بر حسب‌ مورد تحت سایر سرفصل‌های‌ اصلی‌ در صورت‌ جریان‌ وجوه نقد ارائه‌ می‌شود.
۴- فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری: جریان‌های‌ نقدی‌ منظور شده‌ تحت‌ سرفصل‌ “فعالیتهای‌ سرمایه‌گذاری‌” مشتمل بر جریان‌های‌ مرتبط‌ با تحصیل‌ و فروش‌ سرمایه‌گذاری‌های‌ کوتاه‌مدت‌، سرمایه‌گذاری‌های‌ بلندمدت‌ و دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود و نیز پرداخت‌ و وصول‌ تسهیلات‌ اعطایی‌ به‌ اشخاص‌ مستقل از واحد تجاری‌ به‌جز کارکنان‌ می‌باشد. نمونه‌هایی‌ از جریان‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با فعالیت‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ به‌ شرح‌ زیر است:
الف- جریان‌های‌ نقدی‌ ورودی‌:
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از فروش‌ سرمایه‌گذاری‌ در سهام‌ یا اوراق‌ مشارکت‌ سایر واحدهای‌ تجاری‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از فروش‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ مرتبط‌ با اصل‌ سپرده‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت‌ بانکی‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از وصول‌ اصل‌ وام‌های‌ پرداختی‌ به‌ سایر اشخاص‌ شامل‌ وصول‌ قرض‌الحسنه‌ پرداختی‌.
ب- جریانهای‌ نقدی‌ خروجی‌:
پرداخت‌های‌ نقدی‌ جهت‌ تحصیل‌ سرمایه‌گذاری‌ در سهام‌ یا اوراق‌ مشارکت‌ سایر واحدهای‌ تجاری‌؛
پرداخت‌های‌ نقدی‌ جهت‌ تحصیل‌ دارایی‌های‌ ثابت‌ مشهود و دارایی‌های‌ نامشهود. این‌ پرداخت‌ها شامل‌ پرداخت‌های‌ مرتبط‌ با مخارج‌ توسعه‌ منظور شده‌ به‌ دارایی‌ و نیز ساخت‌ دارایی‌ ثابت‌ مشهود توسط‌ واحد تجاری‌ است‌؛
سپرده‌گذاری‌ نزد بانک‌ها در قالب‌ سپرده‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت‌؛
وام‌های‌ نقدی‌ پرداختی‌ به‌ سایر اشخاص‌ شامل‌ قرض‌الحسنه‌.
۵- فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی: جریان‌های‌ نقدی‌ ناشی از فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی‌ شامل‌ دریافت‌های‌ نقدی‌ از تامین‌‌کنندگان‌ منابع‌ مالی‌ خارج‌ از واحد تجاری‌ (شامل‌ صاحبان‌ سرمایه‌) و بازپرداخت‌ اصل‌ آن‌ است‌. افشای‌ جداگانه‌ جریان‌های‌ نقدی‌ مزبور جهت‌ پیش‌بینی‌ جریان‌های‌ نقدی‌ آتی‌ لازم‌ به منظور ایفای‌ تعهدات‌ به‌ تامین‌‌کنندگان‌ منابع‌ مالی‌ واحد تجاری‌ مفید است‌. نمونه‌هایی‌ از جریان‌های‌ نقدی‌ ناشی از فعالیت‌های‌ تامین‌ مالی‌ به‌ شرح‌ زیر است‌:
الف- جریان‌های‌ نقدی‌ ورودی‌:
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از صدور سهام‌؛
دریافت‌های‌ نقدی‌ حاصل از صدور اوراق‌ مشارکت‌، وام‌ها و سایر تسهیلات‌ کوتاه‌‌مدت‌ و بلندمدت‌.
ب- جریان‌های‌ نقدی‌ خروجی‌:
بازپرداخت‌ اصل‌ اوراق‌ مشارکت‌، وام‌ها و سایر تسهیلات‌ دریافتی‌؛
پرداخت‌ حصه‌ اصل‌ اقساط‌ اجاره‌ به‌ شرط‌ تملیک‌؛
پرداخت‌ هرگونه‌ مخارج‌ (به‌جز سود تضمین‌شده‌ و کارمزد پرداختی‌ بابت‌ تامین‌ مالی‌) در رابطه‌ با اخذ تسهیلات‌ مالی‌، صدور سهام‌ و اوراق‌ مشارکت‌ و سایر راه‌های‌ تامین ‌مالی‌.
دریافت‌ها و پرداخت‌های‌ نقدی‌ با ماهیت‌ تامین‌ مالی‌

منبع فایل کامل این پایان نامه این سایت pipaf.ir است

از یا به‌ واحدهای‌ سرمایه‌پذیری‌ که‌ سرمایه‌گذاری‌ در آن‌ها به‌ روش‌ ارزش‌ ویژه‌ در حساب‌ها انعکاس‌ یافته‌ است،‌ به‌‌طور جداگانه‌ تحت‌ همین‌ سرفصل‌ اصلی‌ نمایش‌ می‌یابد.
۲-۲-۵- تمرکز بازار یا صنعت
تمرکز یکی از جنبه‌ها و ابعاد مهم ساختار بازار است و شاید مهم‌ترین متغیر ساختاری باشد. در تعریف این واژه می‌توان گفت تمرکز، چگونگی و نحوه تقسیم بازار بین بنگاه‌ها را اندازه‌گیری می‌نماید (خداداد کاشی، ۱۳۸۶).
در اندازه‌گیری تمرکز با اندازه نسبی بنگاه‌ها سروکار داریم و پژوهشگران علاقمندند بدانند بازار چگونه بین بنگاه‌های موجود توزیع شده و سهم هر یک از آنها چقدر است. هر چه بازار ناعادلانه‌تر بین بنگاه‌ها توزیع شده باشد، تمرکز بیشتر و در صورت ثابت بودن تمامی شرایط، هر چه تعداد بنگاه‌ها بیشتر باشد تمرکز کمتر خواهد بود. اندازه تمرکز با تعداد بنگاه رابطه معکوس و با توزیع سهم بازار بنگاه ارتباط مستقیم دارد.
از جنبه‌های مهم ساختار بازار، تمرکز است. با استفاده از مفهوم تمرکز می‌توان ساختار بازار و به‌عبارتی اندازه رقابت و انحصار را در بازارهای انفرادی و یا در اقتصاد بررسی کرد. بنابر این، تمرکز را می‌توان به‌صورت زیر نوشت (مدّلا و همکاران[۴۴]، ۱۹۹۵؛ شیفرد[۴۵]، ۱۹۹۰):

سامانه پژوهشی – شناسایی عوامل موثر بر پایداری رشد سود و جریان‌ های نقدی شرکت …

این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از جهت ماهیت جزو پژوهش‌های همبستگی می‌باشد. جهت آزمون فرضیههای تحقیق از روش همبستگی بین متغیرها و معادلات رگرسیون چند متغیره از طریق روش پانل دیتا و برای مقایسه مدل‌ها از آزمون Z وونگ استفاده میشود. جمع‌بندی و محاسبات مورد نیاز به کمک نرم‌افزار اکسل و تجزیه و تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار ایویوس (EViews) انجام شده است.
۱-۸- واژگان تخصصی
سود
بنا بر بیانیه شماره یک هیات استانداردهای حسابداری مالی، سود جامع عبارت از تغییر در حقوق صاحبان سهام یا خالص داراییهای یک واحد تجاری طی دوره می‌باشد و میزان موفقیت یا شکست عملیات یک فعالیت تجاری را تفاضل وجوه برگشتی با وجوه سرمایه‌گذاری شده نشان می‌دهد.
EPS
مخفف اصطلاح Earning per share (سود هر سهم) می‌باشد. EPS از تقسیم سود پس از کسر مالیات شرکت بر تعداد کل سهام محاسبه می‌شود و نشان‌دهنده سودی است که شرکت در یک دوره مشخص به ازای یک سهم عادی به‌دست آورده است. مفاهیم حاصل شده از این واژه از بنیادی‌ترین اصول تصمیم‌گیری در بازار سهام می‌باشند.
جریان‌های نقدی عملیاتی
فعالیت‌های‌ عملیاتی‌ عبارت‌ از فعالیت‌های‌ اصلی‌ مولد درآمد عملیاتی‌ واحد تجاری‌ است‌. فعالیت‌های‌ مزبور متضمن‌ تولید و فروش‌ کالا و ارائه‌ خدمات‌ است‌ و هزینه‌ها و درآمدهای‌ مرتبط‌ با آن‌ در تعیین‌ سود یا زیان‌ عملیاتی‌ در صورت‌ سود و زیان‌ منظور می‌شود. جریان‌های‌ نقدی‌ ناشی از فعالیت‌های‌ عملیاتی‌ اساسا در بر گیرنده‌ جریان‌های‌ ورودی‌ و خروجی‌ نقدی‌ مرتبط‌ با فعالیت‌های‌ مزبور است‌. (استاندارد حسابداری شماره ۲)
پایداری سود
پایداری سود به معنای تکرارپذیری (استمرار) سود جاری است. هرچه پایداری سود بیشتر باشد، شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد و فرض می‌شود کیفیت سود بالاتر است (خواجوی و ناظمی، ۱۳۸۴).
پایداری سود از جمله ویژگی‌های کیفی سود حسابداری است که مبتنی بر اطلاعات حسابداری می‌باشد. پایداری سود شاخصی است که به سرمایه‌گذاران در ارزیابی سودهای آتی و جریان‌های نقدی شرکت کمک می‌کند. سرمایه‌گذاران در برآورد سودهای آتی و جریان‌های نقدی مورد انتظار خود به بخش پایدار سود بیشتر از بخش ناپایدار آن اهمیت می‌دهند (کردستانی، ۱۳۷۶).
سطح تمرکز صنعت
در تعریف این واژه می‌توان گفت تمرکز، چگونگی و نحوه تقسیم بازار بین بنگاه‌ها را اندازه‌گیری می‌نماید (خداداد کاشی، ۱۳۸۶). در اندازه‌گیری تمرکز صنعت با اندازه نسبی بنگاه‌ها سروکار داریم و پژوهشگران علاقه‌مندند بدانند بازار چگونه بین بنگاه‌های موجود در یک صنعت توزیع شده و سهم هر یک از آنها چقدر است.
شاخص هرفیندال – هیرشمن (HHI)
این شاخص که به شاخص هرفیندال مشهور است، شاخصی برای ارزیابی میزان تمرکز است. شاخص هرفیندال – هیرشمن با تلفیق کردن سهم بازار همه بنگاه‌های فعال در بازار یا یک صنعت خاص، سطح تمرکز آن‌ها را مورد توجه قرار می‌دهد. برای به‌دست آوردن این شاخص باید مجذور سهم هر یک از بنگاه‌ها در بازار و سپس حاصل جمع تمامی آنها را محاسبه نمود. فرمول کلی شاخص هرفیندال – هیرشمن در ذیل آمده است که در این فرمول سهم بنگاه در بازاری می‌باشد که n بنگاه در آن فعالیت دارند:
(۱-۱) HHI =
سرمایه‌بری (شدت سرمایه)
سرمایه‌بری یا شدت سرمایه یا فشردگی ساختار سرمایه (Capital Intensity) از تقسیم مجموع اموال، ماشین‌آلات و تجهیزات (PPE) بر کل دارایی‌های شرکت به‌دست می‌آید و هرچه عدد حاصل بزرگ‌تر باشد مبین این موضوع می‌باشد که شرکت سرمایه‌برتر است (کریزانوسکی و محسنی، ۲۰۱۳).
فصل دوم
پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه
در دنیای رقابتی امروز، شرکت‌ها از طرفی در پی حفظ بقا و استمرار حضور خود بوده و از طرفی دیگر در پی به‌دست آوردن سهمی از بازار می‌باشند. هر یک از بنگاه‌های اقتصادی به نوبه خود تلاش می‌کنند تا سهم بیشتری از بازار محصول یا خدمات خود را به‌دست آورند. شرکت‌هایی که با مدیریت صحیح و برنامه‌ریزی و انسجام مناسب موفق به نیل به اهداف فوق شوند، به درجه‌ای از تداوم و پایداری در سوددهی خواهند رسید. به‌عبارتی سود دوره جاری آن‌ها در دوره و دوره‌های بعد نیز استمرار و تکرارپذیری خواهد داشت.
مطالعات خارجی نشان داده‌اند که به غیر از موارد ذکر شده، عوامل داخلی و خارجی دیگری نیز در مداوم شدن جریان سوددهی شرکت‌ها تاثیرگذارند که از جمله آن‌ها می‌توان به میزان رقابت در بازار محصول یا خدمت و یا صنعت موردنظر اشاره کرد. به‌عبارت دیگر میزان و سطح تمرکز صنعت موردنظر در استمرار و پایداری سود شرکت‌های حاضر در آن صنعت تاثیرگذار می‌باشد. به‌عنوان مثال استیگلر[۱۸] (۱۹۶۳) نشان داد که پایداری در سودآوری شرکت به‌طور مثبت با درجه (میزان) تمرکز صنعت ارتباط دارد. همچنین یافته‌های لو[۱۹] (۱۹۸۳) و باگینسکی و همکاران[۲۰] (۱۹۹۹) نشان می‌دهد که سودهای صنایع با رقابت پایین پایدار می‌باشد. علاوه بر سطح تمرکز صنعت، مطالعات خارجی دیگری در زمینه سرمایه‌بری (شدت سرمایه) شرکت و تاثیر آن بر پایداری سود انجام شده است که از جمله آن‌ها می‌توان به لو (۱۹۸۳)، اسماعیل و چوی[۲۱] (۱۹۹۶) و باگینسکی و همکاران (۱۹۹۹) اشاره کرد.
با توجه به مباح

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

ث فوق در این فصل ابتدا به مبانی نظری پژوهش حاضر و سپس به بیان پیشینه مطالعات انجام شده در حوزه این تحقیق پرداخته شده است. در بخش مبانی نظری، به تعریف و بررسی مفاهیم مطروحه و کاربردی تحقیق از جمله سود، سود هر سهم (EPS)، پایداری سود، جریان‌های نقدی، تمرکز بازار یا صنعت و معیارهای مختلف سنجش آن و سرمایه‌بری (شدت سرمایه) و در بخش پیشینه تحقیق نیز با حفظ ترتیب تاریخی ابتدا مطالعات داخلی انجام شده در خصوص “پایداری سود” و “سطح تمرکز و سرمایه‌بری” و سپس مطالعات خارجی انجام شده در این خصوص به‌صورت مجزا مورد بررسی قرار گرفته است.
با توجه به پیشینه تحقیق و مطالعات انجام شده و با در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف تحقیقات صورت پذیرفته در این حوزه، زمینه ارائه یک تحقیق جامع برای ادامه پژوهش فراهم خواهد شد.
۲-۲- مبانی نظری پژوهش
در این بخش به تعریف و بررسی مفاهیم و مبانی نظری این تحقیق پرداخته‌ایم تا با شناخت و درکی بهتر از مفاهیم کلیدی و اساسی پژوهش حاضر، ارتباط میان متغیرها قابل‌فهم‌تر و روشن‌تر گردد.
۲-۲-۱- سود
یکی از مواردی که همیشه در تعریف آن بین الگوهای مختلف هیچ‌گاه توافقی نبوده، اصطلاح سود است. اصطلاح سود یکی از غیرثابت‌ترین مفاهیم در دنیای تجارت می‌باشد. احتمالا حسابداری آن‌قدر توسعه نخواهد یافت که بتواند سود را به گونه‌ای تعریف نماید که مورد قبول همه واقع شود.
شاید بتوان گفت سود یکی از مفاهیم حسابداری است که از اقتصاد به عاریت گرفته شده است. گرچه از دیدگاه اطلاعاتی، مفهوم سود بیشتر فعالیت حسابداری را توصیف می‌کند، اما از لحاظ ملاک اندازه‌گیری بنیادی کماکان مورد تردید است. بر اساس مفروضات بازار کارا، تحقیق علمی نیز موید این دیدگاه است که سود حسابداری بیشتر محتوای اطلاعاتی دارد.
سود یکی از مهم‌ترین منابع اطلاعاتی برای ارزیابی عملکرد واحد اقتصادی می‌باشد که شاخص مناسبی برای تصمیمات سرمایه‌گذاران به حساب می‌آید. به‌رغم کاربردهای وسیعی که برای مفهوم سود ارائه شده ولی بر سر تعریف جامعی از آن توافق کامل وجود ندارد. این عدم توافق هنگامی بیشتر می‌شود که این مفهوم در دو نظام اقتصاد و حسابداری مورد تحلیل قرار گیرد. البته در مورد دامنه اقتصاد و حسابداری به‌عنوان دو حوزه علمی که از فعالیت‌های تجاری شرکت‌ها متاثر می‌شوند و متغیرهای مشابهی را مورد بحث قرار می‌دهند، توافقی کلی وجود دارد اما درباره نحوه زمان‌بندی و اندازه‌گیری سود در این دو نظام اختلاف است (کردستانی و کشاورز هدایتی، ۱۳۸۹).
تفاوت دیدگاه اقتصاددانان و حسابداران در مورد هزینه باعث تفاوت سود حسابداری و سود اقتصادی می‌شود. حسابداران به‌منظور محاسبه استهلاک از روش خطی مستقیم یا تصاعدی استفاده کرده، در حالی‌که اقتصاددانان از روش مبتنی بر بهره استفاده می‌کنند. بنابر این از دیدگاه نظری، به نظر می‌رسد که اگر وادار کردن شرکت‌ها به استفاده از روش مبتنی بر بهره ممکن بود، شیوه محاسبه سود حسابداری با شیوه محاسبه سود اقتصادی مطابقت می‌کرد. با این وصف، کاربرد هر یک از این دو مفهوم در جای خود سودمند است. سرمایه‌گذاران با تحلیل مستمر به‌دنبال برآورد نوسانات قیمت و تصمیم‌گیری درباره نحوه سرمایه‌گذاری خود هستند و حسابداران با ارائه اطلاعات مرتبط به بازار این امکان را برای آن‌ها فراهم می کنند تا بتوانند سود اقتصادی را محاسبه کنند. به‌عبارت دیگر، حسابداران اطلاعات مربوط به جریان‌های نقدی را ارائه می‌کنند و دیگر محاسبات مربوط به سود اقتصادی را به سرمایه‌گذاران واگذار می‌کنند (همان).
شاید بهتر باشد به عنوان شروع منطقی برای تعریف مفهوم “سود حسابداری” به دو مفهوم سود اقتصادی متکی بر مشاهدات دنیای واقعی اشاره نمود. این دو مفهوم اقتصادی عبارتند از: تغییر در رفاه و حداکثر نمودن منافع تحت شرایط مشخص ساختار بازار، تقاضا برای محصول و قیمت تمام شده عوامل وارده.
این مفاهیم را هیات تدوین استانداردهای حسابداری مالی در بیانیه‌اش با این عبارات به رسمیت شناخته است که: سود جامع عبارت از تغییر در حقوق صاحبان سهام یا خالص دارایی‌های یک واحد تجاری طی دوره می باشد و میزان موفقیت یا شکست عملیات یک فعالیت تجاری را تفاضل وجوه برگشتی با وجوه سرمایه‌گذاری شده نشان می‌دهد (بیانیه شماره ۱، هیات استانداردهای حسابداری مالی).
در واقع با این عبارات است که قدم در سطح تفسیری سود می‌گذاریم. در این سطح، سود بهره‌مندی حاصل از به‌کارگیری سرمایه است، ولی باید توجه داشت یک موسسه تجاری فقط برای هدف بهره‌مندی پابرجا نیست. هدف واحد تجاری تامین جریان ثروت به‌نفع صاحبان آن است و در واقع باید گفت سود به مثابه جریانی از این ثروت است مازاد برآن‌چه که برای حفظ یک سرمایه پایدار و باثبات ضرورت دارد .
سود از جمله برترین شاخص‌های اندازه‌گیری فعالیت‌های یک واحد اقتصادی است. دانشمندان و پژوهشگران رویکردهای متفاوت آن را در چارچوب یافته‌های علمی تشریح کرده‌اند. قوت و ضعف برداشت‌ها را سنجیده‌اند و با تلاش به دقت و توانایی‌های آن افزوده‌اند.

مقاله دانشگاهی – ویژگی های روانسنجی پرسشنامه سازگاری و رابطه آن با هوش هیجانی دختران دبیرستانی …

تحقیقات صفوی (۱۳۸۸) بر روی ۴۰۰ دانش آموز دختر پیش دانشگاهی شهر تهران که به روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب کرده بود انجام داد وی به این نتیجه رسید که همبستگی بین هوش هیجانی و سازگاری عاطفی و اجتماعی مستقیم و معنادار (۰۰۱/۰p<، ۵۹/۰=r) بود.
رضویان (۱۳۸۹) در تحقیق خود در رابطه با میزان همبستگی سازگاری اجتماعی و هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی این‌طور نتیجه‌گیری نمود سازگاری اجتماعی در دختران بالاتر از پسران است و بین هوش هیجانی آن‌ها تفاوت معناداری وجود دارد؛ ولی در تحقیق حاضر به بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه سازگاری پرداخته شد، روی “سازگاری آموزشی” و “سازگاری عاطفی” نیز به عنوان دو متغیر تأثیرگذار روی هوش هیجانی کار شد و نمونه گیری روی دانش آموزان دختر دبیرستانی انجام شد. شباهت دو تحقیق این است که میان هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد.
در تحقیقی که یارمحمدیان (۱۳۹۰) بر روی ۱۵۰ نفر از دانش آموزان راهنمایی و دبیرستان انجام داد. بین عوامل هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان گروه سنی ۱۰-۱۲ سال گروه سنی ۱۳-۱۵ سال در سطح (۰۰۱/۰p<) معنادار بود ولی در سنین ۱۶-۱۸ سال رابطه معنادار نبود. وی به این نتیجه رسید که تقویت و تربیت هوش هیجانی در تربیت هوش هیجانی می تواند در تربیت مهارت های اجتماعی و سازگاری اجتماعی نوجوانان موثر است.
این یافته ها با یافته های پژوهش حاضر همسو است.در این پژوهش ها نیز همانند پژوهش حاضر ابعاد سازگاری مورد توجه قرار گرفته و از همبستگی معناداری برخوردارند.
در نهایت با توجه به پژوهش حاضر، پرسشنامه سازگاری ابزاری است که از اعتبار و روایی بالایی برخوردار است، این ابزار می‌تواند مبنایی باشد برای سنجش سازگاری دانش آموزان و بررسی رابطه سازگاری با سایر متغیر های مشابه.
۴-۵ محدودیت‌ها و مشکلات پژوهش
همواره پژوهشگران در تحقیقات خود با محدودیت‌هایی مواجه هستند که بخشی از آن‌ها حتی در ابتدای کار نیز خود را نشان می‌دهند. از عمده‌ترین ارکان تحقیق و پژوهش، دسترسی به آمار و اطلاعات است. در این زمینه مشکلاتی وجود دارد که موجب شده، خدمات تحقیقاتی از قبیل دسترسی به کتب، مجلات، آمارها، بانک‌های اطلاعاتی و غیره به راحتی ممکن نباشد. بخشی از این مشکل ناشی از فقدان یا کمبود هریک از خدمات تحقیقاتی فوق است و از سوی دیگر فرهنگ غلط، سبب خصوصی تلقی کردن این موارد شده و در نتیجه، افراد و مؤسسات، به‌ نوعی از انتقال یافته‌های خویش به دیگران خودداری می‌نمایند. از سوی دیگر متغیرهای ناخواسته‌ای که ممکن است حاصل طرح‌ها و روش‌های ویژه‌ای باشند که در تحقیق به‌کار گرفته می‌شوند، غالباً به گونه‌های مختلف، اعتبار درونی و بیرونی تحقیق را به مخاطره می‌اندازند.
باید آگاه بود که در تحقیقات علوم انسانی، کنترل یا حذف کامل این نوع عوامل غیرممکن است. اما به هر حال سعی پژوهش‌گران بر آن است که این عوامل را حتی‌الامکان پیش‌بینی، شناسایی و تمام احتیاط‌های لازم را به منظور کاهش آن‌ها به‌کار برند.
از آن‌جا که انجام چنین تحقیقاتی احتیاج به بررسی میدانی صحیح و قابل استناد دارد، محقق تصمیم گرفت پرسش‌نامه در داخل مدرسه به دست دانش آموزان رسیده و حالت رسمی‌تری داشته‌باشد تا دانش آموزان با دقت و حوصله بیشتری به پاسخ‌گویی بپردازند.
از جمله موارد محدود کننده تحقیق حاضر عبارت بودند از:
بعلّت نبودن زمان مناسب بین دو زنگ کلاس در برخی از مدارس، بسیاری از دانش آزموان از صرف وقت برای پاسخ‌گویی امتناع ورزیده و ترجیح می‌دادند تا به درس ساعت بعد خود رسیدگی کنند.
عدم همکاری بعضی از همکاران و همچنین مدیران مدرسه.
قرار داشتن مدیران و دانش آموزان آن‌ها در محیط‌های متفاوت (تفاوت از لحاظ امکانات و درجه مدارس)
عدم حمایت مالی برای انجام این تحقیق.
کمبود منابع پژوهشی و کتاب های مورد نیاز مخصوصاً در شهر بابل
این پژوهش بر روی دانش آموزان دختر مقطع دبیرستان شهر بابل انجام شده و به همین علت نتایج به دست آمده برای همین جامعه کاربرد دارد و تعمیم دهی آن به جوامع، جنسیت و مقاطع سنی دیگر مشکل بوده و بایستی با احتیاط صورت پذیرد.
عدم تحویل بسیاری از پرسشنامه های توزیع شده در مدارس.
۵-۵ پیشنهادات پژوهش
۱-۵-۵ پیشنهادات کاربردی
بنابر نتایج بدست آمده “سازگاری آموزشی” بیشترین همبستگی را با هوش هیجانی داراست. عناصر مربوط به این متغیر مستقل از قبیل: وضعیت درسی، تحصیلی و مدرسه است. بنابراین پیشنهاد می شود که مسئولین مدرسه، معلمان، دست اندرکاران تعلیم و تربیت نسبت به علاقمندی دانش آموزان به امر تحصیل از طریق برنامه‌های فرهنگی و با استفاده از رسانه هایی نظیر روزنامه ها، مجلات، رادیو و تلویزیون به پیشرفت تحصیلی و آموزشی کمک نمایند.
سازگاری عاطفی دومین رتبه همبستگی را با هوش هیجانی داراست. عناصر مربوط به این متغیر مستقل عبارتند از: ثبات عاطفی، علاقمندی ها، غمگینی، پریشانی، بی تفاوتی نسبت به به امور. از این‌رو، شایسته ‌است که مشاورین مدرسه و معلمان در کنار فعالیت هایی که در مدرسه انجام می دهند با گذاشتن کارگاه های آموزشی در بالا بردن سازگاری عاطفی دانش آموزان و تقویت مهارت های عاطفی آنها تلاش نمایند.
سازگاری اجتماعی کمترین همبستگی را با هوش هیجانی داراست. عناصر مربوط به این متغیر مستقل شامل: سلطه پذیری،

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

پرخاشگری، کار گروهی، ارتباط با دوستان و مسئولین مدرسه می‌باشد. بدین‌جهت، مسئولین مدرسه بایستی ضمن برسی علل پائین بودن ضریب این متغیر در میان دانش آموزان، با فراهم کردن بافتی مناسب در مدرسه برای افزایش سازگاری اجتماعی که بتوانند زمینه ساز رضایت دانش آموزان از زندگی شود تلاش نمایند.
۴- پیشنهاد می شود که روایی همگرا پرسشنامه سازگاری مورد بررسی قرار گرفته شود.
۲-۵-۵ پیشنهادات برای پژوهشگران آتی
متغیر اعمال شده در این پژوهش، سازگاری اجتماعی، سازگاری عاطفی و سازگاری آموزشی است. به منظور تکمیل و افزایش کارآیی تحقیق می توان عوامل دیگری را نیز مدنظر قرار داد.
با توجه به تأثیرپذیری سازگاری و هوش هیجانی از زمینه ها و شرایط اقتصادی و فرهنگی مختلف، بهتر است پژوهشهای متعددی در این زمینه و با جوامع آماری مختلف صورت گیرد.
با توجه به تعداد مقاطع و پایه های تحصیلی، جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای ذکر شده تحقیقات جداگانه‌ای با هر کدام از مقاطع و پایه های تحصیلی صورت گیرد و نتایج با هم مقایسه گردد.
انجام پژوهشی در این زمینه با دانش آموزان تیزهوش دختر مقطع دبیرستان و مقایسه آن با نتایج این تحقیق.
با توجه به اهمیت سازگاری در هوش هیجانی، این پژوهش در سازمان ها و موسسات مختلف نیز انجام گردد.
فهرست منابع فارسی :
اتکینسون، ریتا، ل؛ اتکینسون، ریچارد، س؛ و هیلگارد، ارنست(۲۰۰۹). زمینه ی روانشناسی(ویرایش پانزدهم). ترجمه ی مهدی گنجی (۱۳۹۳)، چاپ هفتم جلد دوم، تهران: انتشارات ساوالان.
ادیب، ناهید (۱۳۸۹). هوش فرهنگی در سازمان های امروزی، نشریه روانشناسی و علوم تربیتی، شماره ۱٫
اسلامی نسب، علی(۱۳۹۰). روانشناسی سازگاری. تهران: انتشارات رشد.
اکبری، ابوالقاسم(۱۳۸۸). راهنمایی سازگاری، تحصیلی و شغلی. تهران. انتشارات رشد و توسعه.
امینی، محمد(۱۳۸۷). هوش هیجانی و رشد و اندازه گیری آن، تهران: انتشارات سمت.
ایران نژاد پاریزی، مهدی(۱۳۸۷). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: نشر میدان.
آذر، عادل و مومنی، منصور(۱۳۸۹). آمار و کاربرد آن در مدیریت، چاپ دهم، جلد ۱ و ۲، تهران: انتشارات سمت.
آموزگار، مجید(۱۳۸۸). عوامل و موانع سازگاری. تهران: انتشارات رشد.