پایان نامه مسئولیت مدنی ناشی از خطای داور

دانلود  

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تبریز

دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی

پایان­نامه جهت اخذ درجه کارشناسیارشد.M.A

رشته حقوق خصوصی

عنوان تحقیق:

مسئولیت مدنی ناشی از خطای داور

تابستان ۱۳۹۴

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………………..۱

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………۱

فصل اول:کلیات

۱-۱-مفهوم داور و داوری و تفکیک آن از مفاهیم مشابه…………………………………………………………..۴

  • مفهوم داور، داوری………………………………… ………………………………………………………………۴

۱-۱-۱- ۱- مفهوم داور ……………………………………………………………………………………………………..۴

۱-۱-۱-۲- مفهوم داوری ……………………………………………………………………………………………………۶

  • تفکیک مفاهیم مشابه از داور ……………………………………………………………………………………۷

۱-۱-۲-۱- داوری و کارشناسی ……………………………………………………………………………………….۷

۱-۱-۲-۲- داوری و دادرسی ………………………………………………………………………………………….۹

۱-۱-۲-۳- داوری و مصدّق …………………………………………………………………………………………..۹

۱-۱-۲-۴- داوری و سازش …………………………………………………………………………………………۱۰

۱-۱-۲-۵- داوری و توکیل …………………………………………………………………………….. ………….۱۰

  • علل رجوع به داوری…………………………………………………………………………………………….۱۱
  • محاسن و معایب داوری ………………………………………………………………………………………..۱۲

۱-۱-۴-۱- محاسن داوری…………………………………………………………………………………………۱۲

۱-۱-۴-۲- معایب داوری…………………………………………………………………………………………..۱۳

۱-۱-۵- مزایای مصونیت و مسئولیت داشتن داور ……………………………………………………………………..۱۳

-۱-۵-۲- مزایای مسئولیت داشتن داور………………………………………۱۴

مزایای مصونیت داشتن داور از مسئولیت………………………………… ……………………۱۳

  • مسئولیت مدنی…………………………………………………………………………………………………………..۱۵

۱-۲-۱- مفهوم مسئولیت …………………………………………………………………………………………………۱۵

۱-۲-۲- مفهوم مسئولیت مدنی ………………………………………………………………………………………..۱۶

۱-۲-۲-۱- مسئولیت مدنی در معنای عام …………………………………………………………………………۱۶

۱-۲-۲-۲- مسئولیت مدنی در معنای خاص……………………………………………………………………..۱۶

۱-۲-۳- تفاوت مسئولیت مدنی و اخلاقی…………………………………………………………………………۱۷

۱-۲-۴- تفاوت مسئولیت مدنی و کیفری……………………………………………………………………………۱۸

۱-۲-۵- هدف از مسئولیت مدنی ……………………………………………………………………………………۱۹

۱-۲-۶- قلمرو مسئولیت مدنی ……………………………………………………………………………………….۲۰

۱-۲-۶-۱- مسئولیت قراردادی ……………………………………………………………………………………..۲۰

۱-۲-۶-۲- مسئولیت قهری ………………………………………………………………………………………….۲۱

۱-۲-۷- رابطه بین مسئولیت مدنی و قراردادی ………………………………………………………………….۲۱

۱-۲-۸- منابع مسئولیت مدنی……………………………………………………………………………………………..۲۳

۱-۲-۸-۲- مسئولیت­های عینی و مطلق……………………………………………………..۲۴

.۱-۲-۸-۱- قانون مدنی و قانون مسئولیت مدنی…………………………………………………………………۲۳

۱-۲-۹- مبانی نظری مسئولیت مدنی ………………………………………………………………………………………….۲۴

۱-۲-۹-۱- نظریه تقصیر………………………………………………………………………………………………………….۲۵

۱-۲-۹-۲- نظریه ایجاد خطر……………………………………………………………………………………………………۲۶

۱-۲-۹-۳- نظریه مختلط…………………………………………………………………………………………………………۲۷

۱-۲-۹-۴- نظریه تضمین حق………………………………………………………………………………………………….۲۸

۱-۲-۱۰- نتیجه­……………………………………………………………………………………………………………………….۲۸

فصل دوم: مسئولیت مدنی داوران

۲-۱- مفهوم مسئولیت مدنی داوران ………………………………………………………………………………………….۳۱

۲-۲- قلمرو مسئولیت مدنی داوران ………………………………………………………………………………………….۳۳

۲-۲-۱- مسئولیت مدنی قراردادی داوران ……………………………………………………………………………۳۳

۲-۲-۲- مسئولیت مدنی قهری داوران ………………………………………………………………………………..۳۴

۲-۲-۳- شرط عدم مسئولیت داوران …………………………………………………………………………………..۳۴

۲-۳-۱- منابع قانونی ……………………………………………………………..۳۵۲-۳-

منابع مسئولیت مدنی داوران ………………………………………………………………………………………..۳۵

۲-۳-۱-۱- قانون اساسی  …………………………………………………………………………………………………….35

۲-۳-۱-۲- قانون مدنی ………………………………………………………………………………………………………..۳۷

۲-۳-۱-۳- قانون مسئولیت مدنی ………………………………………………………………………………………….۳۹

۲-۳-۱-۴- قانون آئین دادرسی داداگاه­های عمومی و انقلاب در امور مدنی………………………………….۴۵

۲-۳-۲- منابع فقهی …………………………………………………………………………………………………………………..۴۶

۲-۳-۲-۱- کتاب( قرآن کریم) …………………………………………………………………………………………………..۴۶

۲-۳-۲-۲- سنت ……………………………………………………………………………………………………………………..۵۰

۲-۴- مبنای مسئولیت مدنی داوران…………………………………………………………………………………………………..۵۱

۲-۴-۱- مبنای قانونی مسئولیت مدنی داوران ……………………………………………………………………………….۵۱

۲-۴-۲- مبنای فقهی مسئولیت مدنی داوران………………………………………………………………………………….۵۲

۲-۴-۲-۱- مفهوم قاعده لاضرر …………………………………………………………………………………………………….۵۳

۲-۴-۲-۲- مستندات قاعده لاضرر ………………………………………………………………………………………………..۵۵

۲-۴-۲-۳- قلمرو قاعده لاضرر ………………………………………………………………………………………………۵۷

۲-۵-ارکان مسئولیت مدنی داوران در حقوق ایران ………………………………………………………………………..۵۸

۲-۵-۱- داشتن سمت داوری …………………………………………………………………………………………………….۵۸

۲-۵-۲- ارتکاب فعل زیان­بار …………………………………………………………………………………………………….۵۹

   2-5-2-1- مفهوم تقصیر ……………………………………………………………………………………………………….۵۹

   2-5-2-2- عناصر تقصیر………………………………………………………………………………………………………۶۰

   2-5-2-3- درجه تقصیر………………………………………………………………………………………………………..۶۰

   2-5-2-4- تقصیر عمدی و غیر عمدی……………………………………………………………………………………۶۱

   2-5-2-5- انواع تقصیر ……………………………………………………………………………………………………….۶۲

     2-5-2-5-1- تعدی ………………………………………………………………………………………………………..۶۲

     2-5-2-5-2- تفریط ………………………………………………………………………………………………………..۶۲

   2-5-2-6- گونه های تقصیر ………………………………………………………………………………………………..۶۳

  • بی احتیاطی …………………………………………………………………………………………….۶۳

   عدم مهارت …………………………………………………………………………………………..۶۴

  • عدم رعایت نظامات دولتی …………………………………………………………………………۶۴
  • تقصیر شغلی و حرفه ای ………………………………………………………………………………۶۴
  • ورود ضرر ………………………………………………………………………………………………………………..۶۶

   2-5-3-1- مفهوم ضرر …………………………………………………………………………………………………………۶۶

۲-۵-۳-۱-۱- ضرر مادی ………………………………………………………………………………………………………….۶۷

۲-۵-۳-۱-۲- ضرر معنوی ………………………………………………………………………………………………………..۶۸

   2-5-3-2-  شرایط ضرری که قابل مطالبه است ……………………………………………………………………… ۷۲

۲-۵-۳-۲-۱- قطعی بودن ضرر………………………………………………………………………………………………….۷۲

  2-5-3-2-2- مستقیم بودن ضرر…………………………………………………………………………………………….۷۳

  2-5-3-2-3- مشروعیت حق مبنای مطالبه ضرر………………………………………………………………………..۷۴

  2-5-3-2-4- عدم جبران ضرر در گذشته………………………………………………………………………………..۷۴

  • -۳-۲-۵- قابلیت پیش­بینی ضرر……………………………………………………………………………………۷۵
    • رابطه سببیت بین فعل زیانبار و ضرر وارده ……………………………………………………………………۷۵
    • بررسی چند مفهوم مشابه……………………………………………………………………………………………۷۶

     2-5-5-1- مفهوم اشتباه……………………………………………………………………………………………………….۷۶

      2-5-5-2- مفهوم خطا…………………………………………………………………………………………………………۷۷

اقسام اشتباه………………………………………………………………………………………………………………….۷۸   

  2-5-5-3- رابطه خطا و اشتباه………………………………………………………………………………………………۷۷

    2-5-6-1- اشتباه موضوعی……………………………………………………………………………………………………..۷۸

    2-5-6-2- اشتباه حکمی…………………………………………………………………………………………………………۷۸

  • مفهوم و معیار تقصیر داوران ………………………………………………………………………………………..۷۸

  2-5-7-1- مفهوم تقصیر داوران …………………………………………………………………………………………….۷۸

  2-5-7-2- معیار تقصیر داوران ………………………………………………………………………………………………۸۳

 2-5-7-3- چند مصداق از تقصیر داوران  ………………………………………………………………………………….86

۲-۵-۷-۳-۱-قصور داور در افشای تعارض منافع ………………………………………………………………..۸۶

۲-۵-۷-۳-۲- کناره گیری زودرس داور از رسیدگی داوری  …………………………………………………87

۲-۵-۷-۳-۳- کوتاهی در صدور به موقع رای …………………………………………………………………………….۸۷

  • حدود و مسئولیت مدنی داوران ………………………………………………………………………………………………۸۹

۲-۶-۱- مسئولیت مدنی داوران در صورت ارتکاب تقصیر ……………………………………………………………۸۹

۲-۶-۱-۱- مسئولیت مدنی داوران در تقصیر عمدی …………………………………………………………………….۸۹

۲-۶-۱-۲- مسئولیت مدنی داوران در تقصیر غیر عمدی ……………………………………………………………….۹۰

  2-6-2- مسئولیت مدنی داوران در صورت ارتکاب اشتباه ……………………………………………………………..۹۵

۲-۶-۲-۱- مسئولیت مدنی داوران در اشتباه حکمی …………………………………………………………………….۹۵

۲-۶-۳- مسئولیت مدنی داوران در تفسیر نادرست قانون ………………………………….۹۸۲-۶-۲-۲-

مسئولیت مدنی داوران در اشتباه موضوعی…………………………………………………………………۹۷

فصل سوم: آثار مسئولیت و خروج از آن

۳-۱- جبران خسارت ……………………………………………………………………………………………………………….۱۰۱

۳-۱-۱- شیوه­های جبران خسارت ……………………………………………………………………………………………۱۰۱

۳-۱-۱-۱- استرداد عین و دادن مثل…………………………………………………………………………………………۱۰۱

۳-۱-۱-۲- دادن قیمت…………………………………………………………………………………………………………..۱۰۲

۳-۲- پرداخت کننده و وسیله­های پرداخت ………………………………………………………………………………..۱۰۳

۳-۲-۱- پرداخت خسارت به وسیله مسئول اصلی ( فاعل زیان) ………………………………………………….۱۰۳

۳-۲-۲- جبران خسارت به وسیله شرکت­های بیمه …………………………………………………………………..۱۰۳

نتیجه­گیری ……………………………………………………………………………………………………………………………۱۰۵

چکیدهپیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………………………..۱۰۸

مفهوم مسئولیت مدنی داوران به عنوان یکی از مباحث مسئولیت مدنی پدیده ای است که سابقه­ای از آن در مسئولیت مدنی ما ثبت نشده است. در نظام حقوقی ­ما مسئولیت مدنی داوران تا تصویب قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ بطور کلی تابع قواعد عمومی مسئولیت مدنی بوده بدین نحو که هرگاه تخلف داور سبب اصلی ایجاد خسارت،  متضرر می­بود وی مسئول شناخته می­شد و داوران در مقابل همه افعال خود اعم از عمد و غیرعمد و اشتباه در صورتیکه سبب اصلی باشند مکلف به پاسخ گویی بودند. با تصویب قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی در سال ۱۳۷۹ داور در صورت دارا بودن یکی از سه عامل تقصیر- تقلب- تدلیس مسئول شناخته شده است با این توضیح که خطاهای شغلی اعم از عمد و غیر عمد که موجب خسارت مادی بر اشخاص گردند مسئولیت آور شناخته شده و در مورد اشتباهات اصولا آنها را فاقد مسئولیت و مبرا از مسئولیت دانسته است.به تعبیر دیگر مقنن مسئولیت مدنی داوران را محدود به خطای شغلی و حرفه­ای نموده و در نوع خطا خطاهای عمد و غیر عمدی را موجب مسئولیت دانسته است و در خصوص جبران خسارت ناشی از اشتباه محض اگرچه بصورت صریح تعیین تکلیف نکرده است ولی میتوان گفت بصورت حتمی داوران را مصون از جبران خسارت دانسته است. و در نوع خسارت نیز محدود به خسارتهای مادی نموده است و نسبت به خسارت معنوی ناشی از خطاهای شغلی داوران آن را مسئول به جبران خسارت ندانسته است. در این پایان نامه به ارزیابی و تحلیل دیدگاه قانونی و کلی نظام حقوقی کشورمان در مورد مسئولیت مدنی داوران و به بررسی و مشخص نمودن معیار و ضابطه این نوع از مسئولیت خواهیم پرداخت.

واژه­های کلیدی: داور،  داوری،  مسئولیت،  مبنای مسئولیت،  تقصیر،  اشتباه

مقدمه

داوری از راه های مسالمت­آمیز حل و فصل اختلاف بوده و از سابقه تقنینی و فقهی قابل توجهی برخوردار و در رویه قضایی نیز دعاوی مختلفی راجع به آن موجود بود، چندان مورد عنایت حقوقدانان نبوده و در بین مردم نیز استقبال شایسته­ای از آن به عمل نمی­آمد. شکسته شدن انحصار دادگستری در حل و فصل دعاوی، تراکم اختلافها و اطاله رسیدگی، لزوم پرداخت هزینه­های دادرسی، رسمی بودن رسیدگی دادگاه و نداشتن آزادی عمل برای ارتباط با دادرس که دربسیاری از موارد او را از عمق روابط حقوقی طرفین و علت اصلی اختلاف دور می­کند، انگیزه­ای شد تا توجه به داوری در بین مردم و جامعه حقوقی کشور، قوت گرفته و ادبیات حقوقی روبه رشدی راجع به آن شکل گیرد. (خدابخشی،۱۳۹۱،ص۱۳)

نظام حقوقی ما بصورت مدرن از سال ۱۲۸۹ با وضع قانون  اصول محاکمات حقوقی با پدیده داوری آشنا شد و امروزه در عمل با توجه به اینکه در مقایسه با طرح دعوی در دادگاه سریع­تر، محرمانه­ترو غیرتشریفاتی­ترمی­باشد اهمیت بسزایی پیدا کرده و در بسیاری از معاملات، اختلافات از این طریق حل و فصل می­گردد. در عصر حاضر نیز با تصویب قانون اوراق بهادار در آذر ۱۳۸۴ قواعد جدیدی به بازار سرمایه حاکم شد و سیستم جدیدی به نام بورس اوراق بهادار در قالب شرکتهای سهامی عام تاسیس گردید. در بازار سرمایه تجار و اشخاص فعال در انجام فعالیتهای حرفه­ای خود با اختلافاتی مواجه می­شوند که نیاز به حل و فصل آنها می­باشد. اقتضای امور تجاری سرعت در معاملات و سهولت در انجام فعالیتهای بازرگانی در سایه­ امنیت اجتماعی وقضایی است. دادرسی بازرگانی غیر متناسب با مقتضیات امور تجاری و بیگانه با فرهنگ و عرف حاکم بر آن قطعا تاثیر منفی در فعالیت کلان اقتصادی کشور دارد. می­توان ادعا نمود برهمین اساس، قانون بازار اوراق بهادار به مرجع خاص داوری نیز با نگاه دقیق­تری پرداخته است. (سوادکوهی،۱۳۸۸،ص۵)حال اگر نتیجه رجوع طرفین اختلاف به داور بروز خطای شغلی (عمدی یا غیرعمدی ) از ناحیه او در جریان رسیدگی و ایجاد خسارت مالی برای طرفین یا یکی از آنها و یا اشخاص ثالث باشد که امری اجتناب­ناپذیر می­باشد، این سوال مطرح می­شود که داوران در صورت ارتکاب خطای شغلی چه مسئولیتی دارند و نحوه جبران چگونه خواهد بود؟ بررسی در مورد تکلیف به جبران این خسارت مستلزم تبیین مسئولیت مدنی داوران است. به همین دلیل تحقیق در این موضوع و شناخت کامل آن و تلاش برای مشخص کردن مقصود قانون­گذار در این خصوص لازم و ضروری است که تبیین و تحلیل این امور در نظام حقوقی ما موضوع پایان­ نامه پیش رو  است. مسئولیت مدنی داوران در نظام حقوقی داخلی در آثار نویسندگان حقوقی که معترض موضوعات مسئولیت مدنی داوری آئین دادرسی مدنی و …شده­اند متاسفانه مورد بحث قرار نگرفته و یا در صورت پرداختن به آن حاصل گریز به این وادی از یکی دو صفحه که حاوی مطالب کلی است تجاوز نمی­کند.

این پایان نامه در سه فصل بیان خواهد شد در فصل اول با عنوان کلیات در خصوص  مفهوم داورو داوری و تفکیک مفاهیم مشابه از داور و علل رجوع به داوری ، مزایا و معایب داوری و مزایا و معایب مسئولیت داشتن داور و مفهوم مسئولیت مدنی و انواع آن و مبانی و منابع مسئولیت مدنی  بیان خواهید شد. در فصل دوم مفهوم و منابع و مبانی مسئولیت مدنی داوران و ارکان و حدود مسئولیت آنها و همچنین مفهوم و معیار تقصیر داوران بیان شده و در فصل سوم  آثار مسئولیت و شیوه های جبران خسارتو در نهایت نتیجه گیری و پیشنهادات را ارائه خواهیم داد.

فصل اول

کلیات

۱-۱- مفهوم داور، داوری و تفکیک آن از مفاهیم مشابه

    در این بخش ابتدا مفهوم داور و داوری و سپس تفکیک مفاهیم مشابه از داوری بیان می­شود.

۱-۱۱-  مفهوم داور و داوری

  • ۱- مفهوم داور

     داور نام خدای عزوجل است و پادشاه عادل را نیز گویند یعنی کسی که به نیک و بد حکم باشد و فصل خصومت کند.داور را در عربی حاکم گویند و در اصل دادور بوده و بصورت داور مخفف شده است.)پادشاه، ۱۳۳۶،ص۱۷۹۲) در فرهنگ فارسی عمید داور یا دادور به معنی حاکم، حکم و قاضی،  کسی که میان نیک و بد حکم کندو کسی که برای قطع و فصل مرافعه دو یا چند نفر انتخاب شود. ( عمید ،۱۳۶۹،ص۶۳۱ ) در فرهنگ فارسی معین نیز به معنای میانجیگری، داوری بین دو یا چند تن، رسیدگی و ختم قضیه در خارج از محکمه تحت شرایط معین آمده است. (معین، ۱۳۵۳،ص۱۴۹۳)در متون قانونی ایران، در مورد مفهوم داور تعریفی ارائه نشده است و مواد قانونی که در این خصوص تدوین گردیده صرفا به بیان اصول و قواعد حاکم بر آن پرداخته است. به همین جهت برای شناختن مفهوم آن، مراجعه به تعاریف ارائه شده از سوی حقوقدانان لازم وضروری است. مفهوم داور در اصطلاح از معنای لغوی آن مایه گرفته است. یکی از حقوقدانان داور را این چنین تعریف کرده است: ” آنان اشخاصی هستند که به درستی وامانت معروف هستند، معلومات حقوقی و اطلاعات فنی دارند، قاضی خصوصی هستند.” (صدرزاده افشار، ۱۳۷۲،ص۴۰۸)  برخی دیگر در بیان تعریف داور آورده­اند: ” داور کسی است که از نظر معلومات و اطلاعات فنی با شهرت به درستکاری مورد اعتماد مخصوص افراد است.”(متین دفتری،۱۳۷۸ ،ص۱۱۰) حقوقدان دیگری در تعریف داور بیان داشته است: « داور کسی است که به طریقی جز آنچه توسط قضات محاکم معمول است فصل خصومت کند.» و همچنین او را کسی می­ داند که سمت قضا در دستگاه دولتی ندارد ولی در مرافعات بالقوه و یا بالفعل رسیدگی کرده و فصل خصومت نموده و رای دهد. (جعفری لنگرودی، ۱۳۸۸،ص۴۵۰) داور به کسی می­گویند که طرفین منازعه اختلافات خود را  نزد وی مطرح کرده و تعهد پذیرش و اجرای نظر وی می­کنند. در مورد انگیزه طرفین اختلاف در ارجاع امر به داوری می­توان گفت  با توجه به اینکه شمار دعاوی روز به روز در حال افزایش است و محاکم دادگستری توانایی رسیدگی توام با سرعت به آنها و جلب رضایت مردم را ندارند و نیز به جهت پرهیز از اطاله دادرسی و اجتناب از پرداخت هزینه زیاد دادرسی، اختلافات خویش را به این افراد امین و درستکار سپرده و از مراجعه به قضات دولتی پرهیز می­کنند.

    واژه داوری در فقه دو معادل دارد یکی تحکیم و دیگری محکّم ( بروزن مرتّب). تحکیم آن است که طرفین دعوی شخص یا اشخاصی را برای رسیدگی و صدور رای در دعوی یا دعاوی معین اختیار کنند که در این صورت هر یکی از طرفین را محکّم( بر وزن معلّم) و داور را محکّم ( بر وزن مرتّب) می­نامند. ( جعفری لنگرودی،۱۳۸۸،ص۴۵۰) به عبارت دیگر « وقتی دو یا چند نفر در امر مالی یا غیر مالی اختلاف پیدا کنند و با هم به توافق برسند که  برای فیصله دادن به اختلاف، شخصی را به عنوان داور و حکم انتخاب و اختلاف خود را نزد وی مطرح کنند و آنچه که وی حکم می­کند راضی می­شوند و شخص منتخب نیز غیر از قاضی منصوب امام(ع) باشد. این فعل ، یعنی حکم کردن شخص ثالث را تحکیم و آن شخص را قاضی تحکیم می­نامند، یعنی قاضی که با تحکیم و انتخاب دو نفر متخاصم برگزیده شده است.»(سلیمانی پور ،۱۳۸۸،ص۴۰۷) اختیاری که به داور داده می­شود را نیز در اصطلاح ولایت تحکیم می­نامند. (جعفری لنگرودی،۱۳۸۸،ص۴۵۰) مشروعیت قاضی تحکیم مورد پذیرش مشهور فقها قرار گرفته است و دلایلی از سنت و اجماع بر آن اقامه کرده­اند. و درباره آن ادعای اجماع و عدم خلاف شده است. البته برخی از فقها بیان داشته­اند که قاضی تحکیم باید شرایط قاضی منسوب را داشته باشد. در خصوص تفاوت یا عدم تفاوت ماهیت داور موصوف در نظام حقوقی ما با نهاد قاضی تحکیم در فقه به لحاظ اکثریت نظر فقها در این امر که موجب ایجاد ماهیتی مجهول در خصوص نهاد قاضی تحکیم در نظام فقهی و حقوقی ما گردیده است. به همین علت نمی­توان به صورت قاطع درمورد شباهت و تفاوت ماهیت این دو نهاد حقوقی نظر داد. یکی از حقوقدانان در این رابطه بیان داشته است: تفاوت زیادی بین داور و قاضی تحکیم وجود دارد اما باید پذیرفت که علت سکوت مورد بحث اعتقاد بر این امر بوده که مقررات داوری قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی در خصوص قاضی تحکیم نیز لازم الرعایه است. بخشنامه فرستاده شده از سوی رئیس قوه قضاییه به دادگاه عمومی سراسر کشور نیز این امر را می­رساند.(شمس، ۱۳۸۴،ص۵۲۳)

در تایید این نظر می­توان گفت به لحاظ اینکه منشا هر دوی آنها، توافق اشخاص است می­توان این دو نهاد حقوقی را دارای یک ماهیت واحد دانسته و نتیجتا تابع احکام و قواعد واحد دانست.

۱-۱-۱-۲- مفهوم داوری

      واژه داوری در قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ۱۳۷۹ تعریف نشده است اما مطابق بند الف ماده ۱ قانون داوری تجاری بین المللی ۱۳۷۶ داوری چنین تعریف شده است، داوری عبارتست از رفع اختلاف بین متداعنین در خارج از دادگاه به وسیله شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی مرضی ­الطرفین و یا انتصابی. حقوقدانان و نویسندگان نیز از داوری تعاریف مختلفی ارائه کرده­اند. برخی بیان داشته­اند: داوری عبارت است از فصل خصومت توسط یک یا چند نفر به شیوه­ای جدا از فصل خصومت توسط قضات دادگاهها (جعفری لنگرودی،۱۳۸۸،ص۲۸۳). در تعریف دیگری آمده است، فصل اختلاف بین طرفین در خارج از دادگاه به وسیله شخص یا اشخاصی که طرفین یا ثالث آنها را در این مدت انتخاب نموده باشند. ( شمس، ۱۳۸۴،ص۵۲۱) حقوقدان دیگری در این رابطه می­گوید، « دادرسی از اعمال حاکمیت دولت است که به وسیله قضات دولتی انجام می­گیرد ولی چون شمار دعاوی روز به روز در حال افزایش است و دادگاهها نیز نمی­توانند با سرعت به آنها رسیدگی کنند و رضایت مردم را به نحو مطلوبی جلب کنند و یا ممکن است اصحاب دعوا به عللی از جمله سنگینی هزینه دادرسی و اطاله کار نخواهند دعوی خود را در دادگاه مطرح کنند دراین صورت می­توانند آن را نزد اشخاصی مطرح کنند که به درستی و امانت معروف­اند و معلومات حقوقی و اطلاعات فنی نیز دارند. از این رو در کنار دادرسی دولتی نوعی دادرسی غیر دولتی بوجود آمده که آن را داوری می­گویند. (صدرزاده افشار، ۱۳۷۲،ص۴۱۰) برخی دیگر در توصیف داوری بیان داشته­اند «صرف نظر کردن افراد از مداخله مراجع رسمی در قطع و فصل دعاوی مربوط به حقوق خصوصی خودشان و تسلیم شدن آنها به حکومت خصوصی اشخاصی داشته است که از نظر معلومات و اطلاعات فنی یا شهرت به درستکاری و امانت مورد اعتماد مخصوص آنها هستند. ( متین دفتری، ۱۳۷۸،ص۱۱۰)

     بدین ترتیب در تعریف داوری می­توان گفت : حل و فصل خصوصی اختلاف ارجاعی طرفین دعوا توسط شخص یا اشخاص انتخابی، بدون رعایت آئین دادرسی و تشریفات رسمی رسیدگی دعاوی که از عقود رضایی بوده و ممکن است کتبی یا شفاهی و یا حتی به شکل شرط ضمن عقد باشد.

۱-۱-۲ – تفکیک مفاهیم مشابه از داور

جهت درک بهتر و بیشتر مفهوم داوری لازم است تشابه و تفاوت آن با مفاهیم مشابه از قبیل کارشناسی، دادرسی، توکیل، سازش، و مصدق بیان شود.

تعداد صفحه :۱۳۱

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  minoofar.majedi@gmail.com