پایان نامه حقوق : مبارزه با مواد مخدر

پایهگذاری و رواج دهنده مواد مخدر در ایران عوامل انگلستان بودند، که در عصر صفویه، شیوه کشت خشخاش و استفاده از تریاک را رواج دادند، تریاک خواری در دوره شاهان صفویه در ایران گسترش زیادی داشته است، چنانکه در زمان بعضی پادشاهان، استعمال مواد افیونی آزاد بوده و منعی نداشته است، زمان شاه اسماعیل دوم که خود او معتاد بوده است. هر چند در زمان شاه عباس با مواد مخدر مبارزه شدید میشده، عصر صفوی را میتوان دوران آغاز مصرف مواد مخدر به صورت گسترده دانست. رواج تریاک در این دوره به حدی بود که شربت تریاک (شربت کوکنار) در عطاریها به فروش میرسید.
اوج مصرف مواد مخدر بعد از صفویه به قاجاریه میرسد و در واقع شکل سیاسی مواد مخدر از این زمان آغاز میشود، در زمان سلطنت قاجاریه، کشیدن تریاک یکی از وسایل تجمل دربار بود و به دلیل گرانی قیمت و کمیاب بودن مورد استفاده طبقات ثروتمند و اشراف بود. کشت خشخاش در ایران متدوال بود. فروش تریاک در انحصار دولت و یکی از منابع درآمد کشور محسوب میگشت. که پس از آن در زمان پهلوی همچنان ادامه یافت.

استعمار انگلیس در گسترش اعتیاد مردم ایران به تریاک نقش به سزایی دارد. در زمان قاجار کشیدن تریاک با وافور متداول گردید، در حالی که در سالهای قبل از آن مصرف تریاک بیشتر به صورت خوراکی بود. دولت انگلیس برای معتاد نمودن مردم ایران ابتدا پزشکان خود را مأمور نمود، تا با تبلیغ اینکه تریاک درمان تمامی دردها میباشد، مردم ایران را که به دلیل فقر و کمبود پزشک از بیماریها رنج میبردند، به این ماده مخدر معتاد نمایند، دولت انگلیس برای اجرای سیاست شوم خود در اعتیاد مردم ایران برای اینکه بعداً بتواند آنان را زیر سلطه خود درآورد، اعلام میکند که سوخته تریاک را با قیمت مناسبی از افرادی که از این ماده استفاده میکنند، میخرد. این امر موجب شد، عده بیشماری از افراد مملکت به منظور کسب درآمد، تریاک را که به مقدار فراوان و قیمت ارزان در دسترس بود، خریداری کنند و پس از کشیدن تریاک، سوخته آن را به چند برابر قیمت بفروشند. بدین ترتیب گسترش روزافزون مصرف تریاک و کشت خشخاش ادامه یافت و هر روز بر تعداد معتادین افزوده شد. گفته شده است، در سال ۱۳۱۴ رقمی بالغ بر یک و نیم میلیون نفر، معادل هفت درصد جمعیت کل کشور، به مواد مخدر معتاد بودند و در سال ۱۳۳۴ نیز حدوداً همین تعداد معتاد در ایران وجود داشته است و روزانه دو تُن تریاک به مصرف میرسیده است.

دانلود پایان نامه
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید
رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی هروئین برای اولین بار وارد ایران شد و باعث شد، تعدادی از معتادان به تریاک و شیره و حتی افراد غیر معتاد به استعمال هروئین روی آورند. در کنار دو ماده مخدر مزبور استعمال حشیش، چرس، بنگ و بعضی مواد مخدر دیگر کم و بیش وجود داشته است.
در سالهای بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، به مرور مواد مخدر مختلف و سپس روان گردانهای گوناکون از طرف مافیای مواد مخدر و روانگردان، به کشور وارد شد. علاوه بر آن، مواد مخدر جدید، مانند هروئین فشردهای که در افغانستان تولید و تحت عنوان کراک به کشور قاچاق میشود و انواع مواد روانگردان، مانند قرصهای اکس و ال. اس. دی. که در کشورهای اروپایی تولید میشود، در اشکال و عناوین مختلف به کشور قاچاق شده و بین جوانان توزیع میگردد.
خطرناکترین دوران ورود مواد و گسترش آن در کشور، مربوط به سالهای اخیر میباشد، که علاوه بر مواد مخدر و روانگردان گوناگون، ماده روانگردانی به نام شیشه یا آمفتامین یا کریستال به کشور راه پیدا کرده و در اختیار سود جویان قرار گرفته است.
گفتار دوم : سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان
بنداول ـ سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان در جهان
روند رو به گسترش تولید و استفاده از مواد مخدر و روانگردان و عواقب شوم ناشی از آن، به تدریج مردم را به عکسالعمل و واکنش نسبت به این مواد واداشت. و جوامع بشری به فکر چارهجویی افتادند. تلاشها و مبارزات انجام شده، سرانجام باعث شد، در سال ۱۹۰۹ میلادی در کنفرانس شانگهای سیزده کشور آلمان، اتریش، هنگری، ایران، فرانسه، ایتالیا، انگلستان، ژاپن، روسیه، تایلند، پرتقال و ایالات متحده آمریکا گرد هم آمده و جهت جلوگیری از استعمال غیرمجاز تریاک و سایر مواد افیونی مانند مرفین، کوکائین و هروئین قطعنامهای را تصویب و امضاء کنند. هر چند کشورهایی که خود مروّج و تولیدکننده مواد بودند، در این کنفرانس شرکت داشتند.
دومین کنفرانس در ژوئیه سال ۱۹۱۳ میلادی در لاهه تشکیل شد، ولی هیچ نتیجه مثبتی در بر نداشت.
سومین کنفرانس لاهه در ژوئن سال ۱۹۱۴ میلادی تشکیل شد و قرداد مفیدی در این خصوص تنظیم گردید ولی امضاء این قرار داد تا اوائل ژانویه سال ۱۹۲۱ به دلیل بروز جنگ جهانی اول توسط دولتهای شرکت کننده در کنفرانس، میسر نگردید تا پارلمانهای خود را وادار به تصویب آن نمایند. بعد از پایان جنگ جهانی اول نخستین مجمع جامعه ملل در سال ۱۹۲۰ میلادی تشکیل گردید. در این مجمع، کمیسیونی به نام «کمیسیون مشاور تریاک» با عضویت عدهای از کشورها که در امر کشت و تولید تریاک و سایر مواد افیونی سهمی داشتند ایجاد شد، که اولین کمیسیون مشاور تریاک در ماه می سال ۱۹۲۱ در ژنو تشکیل شد. بعد ازآن سه اجلاس عمده توسط جامعه ملل برگزار گردید که شامل کنوانسیونهای ۱۹۲۵و۱۹۳۱و۱۹۳۶ میشود. بعد از شروع جنگ جهانی دوم، عمر جامعه ملل سپری شد و پس از پایان جنگ جهانی دوم سازمان ملل متحد به وجود آمد که همان اقدامات جامعه ملل را در جلوگیری از کشت، خرید، فروش، تهیه و مصرف تریاک دنبال کرد. ادامه اقدامات سازمان ملل متحد به شکل تنظیم پروتکلهایی در زمینه مبارزه با مواد مخدر میباشد که عبارتند از:
ـ پروتکل ۱۹۴۶ به موجب این پروتکل، کلیه اختیارات جامعه ملل متحد به سازمان ملل متحد تفویض گردید.
ـ پروتکل ۱۹۴۸ که به عهدنامه پاریس معروف است و داروهای جدیدی را زیر پوشش قرار داد. این پروتکل جهت توسعه و بازرسی و کنترل تریاک و مواد مخدر طبیعی و مصنوعی با کمک سازمان بهداشت جهانی توافق حاصل شد.
ـ پروتکل تریاک ۱۹۵۳ که برای محدود کردن محصول و فرآوردهای تریاک و سایر مشتقات آن و تطبیق دادن با میزان مورد نیاز در مصارف پزشکی و علمی، کنفرانسی در ماههای مه و ژوئن در نیویورک تشکیل گردید، هنوز بسیاری از دولتها این قرارداد را امضاء و تصویب نکردند (از جمله ایران که قرارداد ۱۹۸۴ را هم امضاء نکرد).
ـ کنوانسیون سال ۱۹۶۱ که در تاریخ ۳۰ مارس ۱۹۶۱ میلادی برابر دهم فروردین ماه ۱۳۴۱ در سازمان ملل با شرکت ۷۳ کشور از جمله ایران تشکیل و قراردادی مشتمل بر یک مقدمه و۵۱ ماده و چهار فهرست، تحت عنوان معاهده واحد مربوط به مواد مخدر به تصویب رساند. به موجب آن معاهده هرگونه ساخت و استخراج، ترکیب، نگهداری، عرضه، فروش، توزیع، ارسال، دلالی، صدور، حمل و نقل، وارد کردن و صادر کردن مواد مخدر را بدون مجوز قانونی جرم محسوب گردید و مجازات آن را مشروط به اجازه قوانین اساسی هر کدام از طرفینِ تعهد و سیستم قضایی و قوانین داخلی کشور عضو نمود.
متعاقباً کنوانسیونهای دیگری در این رابطه در سالهای ۱۹۸۱ و ۱۹۷۱ (کنوانسیون مربوط به مواد روانگردان مصوب سال ۱۹۷۱) و ۱۹۸۸ میلادی تدوین گردید که ایران نیز در سالهای ۱۳۵۱ ، ۱۳۷۰، ۱۳۷۷ به آنها ملحق شد.
بنددوم ـ سیر تحولات تقنینی مبارزه با مواد مخدر و روانگردان در ایران
در کشور ایران، پیشینه تاریخی تصویب قوانین در زمینه مواد مخدر و روانگردان، با توجه به نوع طرز تفکر و تلقی حکمرانان بر ایران نسبت به مواد مخدر و بافت اجتماعی ایران در ادوار گذشته، میتوان به دو دوره اساسیِ قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از آن تقسیم نمود، که به طور مختصر در این قسمت به شرح آن میپردازیم.
الف ـ سیر قانون گذاری نسبت به مواد مخدر و روانگردان قبل از پیروزی انقلاب اسلامی
به دنبال تلاش کشورهای استعماری از جمله انگلیس، برای ورود تریاک به کشور و گسترش اعتیاد و فقدان مقابله مسئولین داخلی
و مملکتی، و فساد آنان و درباریان، کشت بی رویه خشخاش و استعمال تریاک در کشور به وضعیت خطرناک رسیده بود و بخش عظیمی از اراضی کشاورزی به کشت خشخاش اختصاص داده شده بود. حتی قبل از مشروطیت، کشت خشخاش در کشور ما رواج کامل داشته به طوری که محصول تریاک ایران در سال ۱۲۸۱ (۱۹۰۲ میلادی) به دوازده میلیون کیلوگرم بوده است. آزادی بیرویه کشت خشخاش باعث شد، که هم زمان با سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، حتی اراضی هم جوار دارالخلافه نیز به زیر کشت این محصول بود و به خاطر درآمد زیاد ناشی از آن، دولت ناگزیر به حسابرسی و انحصار آن گردید و «قانون تحدید تریاک» در۲۲ اسفند سال ۱۲۸۹ هجری شمسی (۱۳۲۹ ه.ق) تدوین و به تصویب رسید.
مقصود اصلی این قانون، تحدید و انحصار کشت خشخاش بود، نه مبارزه با این پدیدۀ شوم. این قانون در شش ماده تنظیم شده بود که به موجب این قانون، برای هر مثقال تریاک مالیده شده ۳۰۰ دینار مالیات وضع شده بود (ماده اول) و هیچ محدودیتی برای کشت و تولید تریاک در آن پیش بینی نشده بود، طبق این قانون (ماده دوم) مقرر شده بود که پس از استعمال شیره تریاک بایستی سوخته آن تحویل مأمورین وزارت مالیه گردد و الاّ ضبط خواهد شد. تریاکی که از کشور صادر میشد از مالیات معاف بود (ماده پنجم). هدف از تصویب آن قانون این بوده که دولت بتواند با نظارت بر تولید تریاکِ حاصل از کشت خشخاش، از توسعه قاچاق تریاک و کشت غیر مجاز آن جلوگیری کند و با یک برنامه تدریجی هفت ساله به مرور استفاده از تریاک را ممنوع سازد. ماده دو این قانون در مهر ماه سال ۱۲۹۴ هجری شمسی اصلاح شد و برای هر مثقال سوختهای که تحویل مأمورین میگردید حقالزحمهای در نظر گرفته میشد.
پس از قانون تحدید تریاک، اولین قانونی که استعمال علنی تریاک، الکل و سایر مواد مخدر را جرم دانست و برای آن مجازات تعیین نمود، ماده ۲۷۵ قانون کیفر همگانی مصوب سال ۱۳۰۴ هجری شمسی بود، به موجب این قانون هرکس متظاهراً مسکرات یا افیون یا شیره تریاک یا مرفین یا بنگ یا چرس استعمال میکرد، به حبس تأدیبی از هشت روز تا سه ماه یا پرداخت غرامت از ده تومان الی پنجاه تومان محکوم میشد.
در ۲۶ تیرماه سال ۱۳۰۷ هجری شمسی «قانون انحصار دولتی تریاک» در ۱۶ ماده به تصویب رسید، که براساس این قانون کلیه تریاک تولیدی میبایستی با نرخ معمول که با نظر خبره تعیین میشد به دولت فروخته شود و مؤسسهای به نام انحصار تشکیل شد و برای صادرات تریاک به خارج اخذ مجوز از دولت الزامی شد. و شباهت این قانون با قانون قبلی در این بود که سوخته تریاک میبایستی به مأمورین تحویل میگردید که در واقع نوعی تشویق مردم برای اعتیاد بود. واردات تریاک به داخل کشور چنانچه مؤسسه انحصار احراز کند که به مصرف داخلی نخواهد رسید، جایز بود و این در واقع راهی برای تشویق ترانزیت مواد به شمار میرفت.
در ۱۶ مرداد ماه ۱۳۰۷ هجری شمسی قانونی تحت عنوان «قانون مجازات مرتکبیین قاچاق تریاک» به تصویب رسید که هدف از وضع این قانون مبارزه با واردات و صادرات تریاک بدون اذن و اجازه دولت بود و برای این منظور مجازات نقدی و حبس کوتاه مدت پیش بینی شده بود. اثر این قانون هم ترویج شیرهکشی بود زیرا با توجه به ماده ۶ و ماده ۲و۴ این قانون که تا میزان ۱۶ مثقال سوخته نزد هر کس یافت میشد اصولاً بلامانع بود ولی اگر بیش از این مقدار کشف میشد ضبط و دارنده در برابر هر مثقال یک ریال جزای نقدی محکوم میشد این در حالی بود که برای تریاک ۳ برابر جریمه مقرر شده بود، لذا روز به روز قاچاق سوخته رواج بیشتری داشت. در این قانون تنها برای شیره و آلات و ادوات آن به جز ضبط وسایل و جریمه نقدی مجازات دیگری پیش بینی نشده بود. در سال ۱۳۱۰ و ۱۳۱۱ در این قانون اصلاحاتی به عمل آمد که اولی راجع به باندرول تریاک و حقالکشف مأمورین قاچاق بود و دومی که در ۱۴ مرداد ماه ۱۳۱۱ تصویب شد، مقرراتی را وضع نمود که بر اساس آن قبل از کشت خشخاش میبایستی قبلاً اظهارنامه به مؤسسه انحصار تریاک ارائه دهد و الاّ تریاک را ضبط و کشت حاصله معدوم میگردید و به موجب این قانون برای شیره حمل کردن و تأسیس شیرهکش خانه جزای نقدی در نظر گرفته شده بود.
در سال ۱۳۲۸ اصلاحیه ماده مزبور به تصویب رسید و انواع دیگر مواد مخدر مانند هروئین و کوکایین به فهرست مواد مخدر اضافه شد و افعال مجرمانه دیگر از قبیل: دایر کردن محل استعمال و شیره کش خانه، به قانون اضافه شد و بعضی از مجازاتها تشدید گردید.
در آبان ماه سال ۱۳۳۴ «قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک» به تصویب رسید و بر اساس این قانون کشت خشخاش رسماً در ایران ممنوع گردید.
در آبان ماه سال ۱۳۳۶ قانون الحاق دولت ایران به پروتکل تحدید و تنظیم کشت خشخاش و تولید و تجارت عمده مصرف تریاک به تصویب مجلس ملی رسید. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۳۸ هجری شمسی قانون راجع به اصلاح قانون منع کشت خشخاش و استعمال تریاک به تصویب رسید و همان سال در مرداد ماه ۱۳۳۸ تصویب نامه راجع به فهرست مواد مخدر به تصویب رسید که قانون نسبتاً جامعی در معرفی انواع مواد مخدر و فهرستهای آنها میباشد که تاکنون قابلیت اعمال دارد.

در سال ۱۳۴۷ به لحاظ ورود مواد مخدر خطرناکتر، چون هروئین و مرفین و به منظور جلوگیری از خروج سرمایه و ارز از کشور در ازای ورود مواد مخدر و در راستای کمک به زارعین کشور، در اسفند ماه ۱۳۴۷ «قانون کشت خشخاش و صدور تریاک به تصویب رسید و در همان زمان آییننامه اجرایی ماده یک آن قانون و در سال ۱۳۴۸ اصلاح آییننامه اجرایی ماده یک قانون فوق به تصویب رسید.
در خرداد ماه سال ۱۳۴۸ به دلیل اینکه آزاد گذاشتن کشت خشخاش باعث همگانی شدن آن و کشت غیر قابل کنترل خشخاش شده بود، قانون گذار ناگزیر به تصویب «قانون تشدید مجازات مرتکبین اصلی جرایم مندرج در قانون اصلاح قانون منع کشت خشخاش و اجازه موقوفی تعقیب و اجرای مجازات سایر مرتکبین جرایم مذکور» گردید.
از ابداعات و نوآوری این قانون میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
۱ـ در این قانون برای اولین بار برای کسی که به طور غیر مجاز تریاک وارد میکرد و یا به فروش میگذاشت و یا مرفین، هروئین یا کوکائین میساخت و یا وارد مینمود یا خرید و فروش میکرد یا بیش از دو کیلوگرم تریاک یا بیش از ده گرم مرفین یا هروئین یا کوکائین را به طورغیر مجاز نگاهداری یا مخفی یا حمل میکرد (در صورتی که ثابت می شد عالماً یا عامداً مرتکب شده) مجازات اعدام در نظر گرفته شده بود که به نوبۀ خود مجازات سنگینی بود.
۲ـ رسیدگی به جرایم مواد مخدر (به غیر از بند یک که ذکر شد) به دادگاههای نظامی محول شده بود.
۳ـ مجدداً تأییدی بر قانون کشت محدود خشخاش و صدور تریاک زده شد؛ لذا به این ترتیب کشت خشخاش تا آخرین روزهای قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ادامه داشت.
از دیگر قوانین تصویب شده در دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، قانون مربوط به مواد روان گردان (پسیکوتروپ) در اردیبهشت سال ۱۳۵۴ بود، که به احصاء مواد روان گردان در چهار فهرست و تعیین مجازات بر افعال مجرمانۀ مربوط به آن پرداخته شد. این قانون در حال حاضر نسخ کامل نشده و کماکان اعتبار دارد.
ب ـ سیر قانون‌گذاری نسبت به موادمخدر و روانگردان بعداز پیروزی انقلاب اسلامی
تبلور آرمانهای انقلاب اسلامی در قانون اساسی که در تاریخ ۱۲ فروردین سال ۱۳۵۸ تصویب شده، تحقق یافت که در اصل سوم آن به خوبی آشکار گردیده است. در بند ۱ این اصل آمده است که دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است محیط مساعدی برای رشد فضائل اخلاقی بر اساس ایمان و تقوی و مبارزه با کلیه مظاهر فساد و تباهی ایجاد نماید. بدیهی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *