پایان نامه تاثیر قراردادهای خدماتی (نفتی) در جذب سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت ایران

دانلود  

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده علوم انسانی 

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد « M. A»

گرایش حقوق تجارت بین الملل

عنوان:

تاثیر قراردادهای خدماتی (نفتی) در جذب سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت ایران

آذر ماه ۱۳۹۳

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                   شماره صفحه

چکیده ۱

مقدمه. ۲

بیان مسئله. ۸

سوالات تحقیق.. ۸

فرضیه ها ۸

اهداف تحقیق.. ۹

روش تحقیق.. ۹

پیشینه تحقیق.. ۱۰

ساختار تحقیق.. ۱۲

فصل اول: تاریخچه صنعت نفت… ۱۳

۱ـ۱ مفاهیم و تعاریف… ۱۴

۱ـ۱ـ۱ تاریخچه نفت… ۱۴

۱ـ۱ـ۲ دوران ابتدایی کشف نفت در ایران. ۱۴

۱ـ۱ـ۳ ذخایر نفتی.. ۱۵

۱ـ۱ـ۴ استخراج نفت… ۱۵

۱ـ۱ـ۵ کمپانی های نفتی.. ۱۶

۱ـ۲ تاریخچه قراردادهای نفت ایران. ۱۸

۱ـ۲ـ۱ امتیازات نفتی.. ۱۸

۱ـ۲ـ۲ امتیاز شرکت هاتز. ۱۹

۱ـ۲ـ۳ قرارداد دارسی.. ۱۹

۱ـ۲ـ۴ قرار داد آرمیتاژ اسمیت… ۲۰

۱ـ۲ـ۵ الغای امتیاز نفت دارس… ۲۱

۱ـ۲ـ۶ امتیاز شرکت استاندارد اویل نیوجرسی.. ۲۲

۱ـ۲ـ۷ امتیاز شرکت نفت سینکلر. ۲۳

۱ـ۲ـ۸ شرکت نفت کویر خوریان. ۲۳

۱ـ۲ـ۹ قرارداد۱۹۳۳. ۲۴

۱ـ۲ـ۱۰ قرارداد الحاق گس ـ گلشائیان. ۲۵

۱ـ۲ـ۱۱ شرکت نفت ایران. ۲۶

۱ـ۲ـ۱۲ نهضت ملی شدن صنعت نفت… ۲۶

۱ـ۲ـ۱۳ تحولات صنعت نفت ایران تا انقلاب ۱۳۵۷. ۲۷

۱ـ۲ـ۱۴ دوران پس از انقلاب… ۲۹

۱ـ۲ـ۱۵ صادرات نفت در سالهای گذشته. ۳۰

۱ـ۳ انواع قراردادهای نفتی.. ۳۲

۱ـ۳ـ۱ قراردادهای امتیازی (مالکیت کل محصول درون مخزن) ۳۳

۱ـ۳ـ۲ قراردادهای مشارکت در تولید. ۳۳

۱ـ۳ـ۳ قراردادهای خدماتی.. ۳۴

۱ـ۳ـ۴ سابقه قراردادهای خدمت در صنعت نفت… ۳۶

۱ـ۳ـ۵ ویژگیهای قراردادهای خدمات… ۳۸

۱ـ۳ـ۶ قراردادهای اکتشاف و توسعه. ۳۹

۱ـ۳ـ۷ انواع قراردادهای خدماتی.. ۴۰

۱ـ۳ـ۸ قراردادهای صرفا خدماتی.. ۴۰

۱ـ۳ـ۹ قراردادهای خدماتی خطرپذیر. ۴۱

۱ـ۳ـ۱۰ قراردادهای کاملا خطر پذیر. ۴۲

۱ـ۳ـ۱۱ قراردادهای بیع متقابل.. ۴۲

۱ـ۳ـ۱۲ موارد مهم در قراردادهای خدماتی.. ۴۶

۱ـ۳ـ۱۳ حل و فصل اختلاف در قراردادهای خدماتی.. ۴۷

۱ـ۳ـ۱۴ قراردادهای خدمت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی.. ۴۸

۱ـ۳ـ۱۵ نسل جدید قراردادهای نفتی.. ۴۸

۱ـ۳ـ۱۶ قراردادهای نسل چهارم خدماتی ایران (ipc) 49

۱ـ۳ـ۱۷الزامات مدل IPC. 49

۱ـ۳ـ۱۸ ویژگی های مدل جدید. ۵۰

۱ـ۳ـ۱۹ تحولات تقنینی قراردادهای بالا دستی نفت و گاز. ۵۱

۱ـ۳ـ۱۹ـ۱ قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی.. ۵۲

۱ـ۳ـ۱۹ـ۲ قانون بودجه سال ۱۳۸۲. ۵۲

۱ـ۳ـ۱۹ـ۳ قانون برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. ۵۲

۱ـ۳ـ۱۹ـ۴ ماده ۱۴ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران  53

۱ـ۳ـ۱۹ـ۵ ۱۳۹۰ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران ۱۳۹۴. ۵۳

۱ـ۳ـ۱۹ـ۶ قانون اصلاح قانون نفت مصوب تیر ماه ۱۳۹۰. ۵۳

۱ـ۳ـ۱۹ـ۷ قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت مصوب ۱۳۹۱. ۵۴

فصل دوم: سرمایه گذاری خارجی.. ۵۵

۲ـ۱ توضیح و تبیین سرمایه گذاری خارجی.. ۵۶

۲ـ۱ـ۱ تاریخچه سرمایه گذاری خارجی.. ۵۶

۲ـ۱ـ۲ تاریخچه سرمایه گذاری خارجی در ایران. ۵۷

۲ـ۱ـ۳ تعریف سرمایه گذاری خارجی.. ۵۹

۲ـ۱ـ۴ تعریف برخی سازمان های بین المللی از سرمایه گذاری خارجی.. ۵۹

۲ـ۱ـ۵ روش های جذب سرمایه گذاری خارجی در جهان. ۶۰

۲ـ۱ـ۶ سرمایه گذاری خارجی در جهان و جایگاه ایران. ۶۱

۲ـ۱ـ۷ اهداف سرمایه گذار و سرمایه پذیر. ۶۲

۲ـ۲ اهمیت جذب سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت ایران. ۶۵

۲ـ۲ـ۱ سرمایه گذاری خارجی و توسعه اقتصادی.. ۶۷

۲ـ۳ مقررات قانونی حاکم بر سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت… ۶۹

۲ـ۳ـ۱ قانون اساسی.. ۶۹

۲ـ۳ـ۲ قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی و آئین نامه اجرایی آن. ۷۱

۲ـ۳ـ۳ قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه. ۷۴

۲ـ۳ـ۴ قانون نفت ۱۳۶۶ اصلاحی ۱۳۹۰. ۷۵

۲ـ۳ـ۵ قانون وظایف و اختیارات وزارت نفت… ۷۶

۲ـ۳ـ۵ـ۱ صدور پروانه. ۷۷

۲ـ۳ـ۵ـ۲ مشارکت با بخش خصوصی داخلی و خارجی.. ۷۸

۲ـ۳ـ۶ سرمایه گذاری خارجی و اقتصاد مقاومتی در صنعت نفت… ۷۹

۲ـ۳ـ۷ تهدیدها و فرصتها در سرمایه گذاری خارجی.. ۸۱

فصل سوم: صنعت نفت و جذب سرمایه گذاری خارجی.. ۸۴

۳ـ۱ بسترهای لازم جهت دستیابی به سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت کشور. ۸۵

۳ـ۱ـ۱ ملاحظات سیاسی.. ۸۸

۳ـ۱ـ۲ ملاحظات غیر سیاسی.. ۸۹

۳ـ۱ـ۳ تحریمهای اقتصادی.. ۹۰

۳ـ۱ـ۴ طرحهای صنعت نفت… ۹۱

۳ـ۱ـ۵ بیمه، قوانین گمرکی و قوانین کار. ۹۳

۳ـ۱ـ۶ عوامل سیاسی.. ۹۴

۳ـ۱ـ۷ عوامل اقتصادی.. ۹۵

۳ـ۱ـ۸ عوامل حقوقی و فرهنگی.. ۹۶

۳ـ۱ـ۹ عوامل جغرافیایی.. ۹۶

۳ـ۱ـ۱۰ چالشهای سرمایه گذاری خارجی.. ۹۷

۳ـ۱ـ۱۱ برخی از چالشهای موجود سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت ایران. ۱۰۰

۳ـ۲ جذابیت سرمایه گذاری در صنعت نفت ایران. ۱۰۱

۳ـ۲ـ۱ فواید سرمایه گذاری خارجی در صنعت نفت… ۱۰۴

۳ـ۲ـ۲ بخش بالادستی و سرمایه گذاری خارجی.. ۱۰۷

۳ـ۳ سرمایه گذاری خارجی و قراردادهای نفتی خدماتی.. ۱۰۸

۳ـ۳ـ۱ قراردادهای خدماتی منعقدشده در بخش نفت… ۱۱۳

۳ـ۳ـ۱ـ۱ توسعۀ میدان نفتی درود. ۱۱۳

۳ـ۳ـ۱ـ۲ میدان نفتی بلال. ۱۱۳

۳ـ۳ـ۱ـ۳ توسعۀ میادین نفتی سروش و نوروز. ۱۱۳

۳ـ۳ـ۱ـ۴ طرح توسعۀ میادین نفتی نصرت و فرزام. ۱۱۳

۳ـ۳ـ۱ـ۵ طرح توسعۀ میادین نفتی فروزان و اسفندیار. ۱۱۴

۳ـ۳ـ۱ـ۶ طرح توسعۀ میدان نفتی دارخوین.. ۱۱۴

۳ـ۳ـ۱ـ۷ توسعۀ میدان نفتی مسجد سلیمان. ۱۱۴

۳ـ۳ـ۲ مرور نتایج پروژه های خدماتی.. ۱۱۵

۳ـ۳ـ۳ معایب قراردادهای خدماتی در جذب سرمایه گذاری خارجی.. ۱۱۵

نتیجه گیری.. ۱۱۹

پیشنهادات… ۱۲۳

منابع و ماخذ. ۱۲۵

چکیده انگلیسی.. ۱۳۲

چکیده

طی بیش از یک قرن که از اکتشاف طلای سیاه در خاک ایران می گذرد، صنعت نفت کشور شاهد دوران پر فراز و نشیبی بوده است. از دوران تاریک اجرای قراردادهای امتیازی و رقابت کشورها برای کسب سهم بیشتر از منابع نفتی و عملاً اعمال سیاست های کشورهای خارجی در ایران تا ملی شدن صنعت نفت و دوره کنسرسیوم ها و سپس انقلاب اسلامی ایران که موجب افزایش چشمگیر قیمت نفت شد و پس از ایجاد اوپک به عنوان شوک اول در افزایش قیمت نفت، شوک دوم نفتی را رقم زد.

انقلاب اسلامی ایران باعث شد کنسرسیوم ها به بهانه امنیت، ایران را ترک کنند و درنتیجه فعالیت ها در این بخش متوقف شد، اما پس از انقلاب شرکت های خارجی خواستار بازگشت و از سرگیری فعالیت ها در ایران شدند. در ادامه این روند با تحمیل جنگ هشت ساله به ایران از سوی عراق هیچ سرمایه گذاری در این بخش اتفاق نیفتاد و پس از دوران جنگ شاهد عقب افتادگی در این بخش و نبود تکنولوژی لازم برای توسعه میادین گازی و نفتی بودیم. ایران به عنوان مهره کلیدی در خاورمیانه برای توسعه صنعت نفت خود نیاز به سرمایه گذاری دارد، استفاده از سرمایه گذاری خارجی و تکنولوژی و تسریع برنامه های سرمایه گذاری ضروری به نظر می رسد. طی یک دهه اخیر، ایران تلاش کرده است، قراردادهایی را معرفی کند که مغایر با خط قرمزها نباشد و بخشی از سرمایه و تکنولوژی مورد نیاز را در خدمت صنعت نفت به کار گیرد. در نتیجه تجربیات کسب شده در مذاکرات متعدد طی دوران سرمایه گذاری های اخیر در صنعت نفت ایران، قراردادهای خدماتی شکل کاملتری به خود گرفتند. در عین حال، با وجود تحولات سریع در شرایط این صنعت، هنوز چالش هایی برای طرفین قرارداد وجود دارد. با این وجود قراردادهای خدماتی به عنوان یکی از عوامل مهم اثرگذار بر جذب سرمایه گذاری خارجی مطرح هستند.

کلمات کلیدی: قراردادهای خدماتی، سرمایه گذاری خارجی، صنعت نفت

مقدمه

ایران به عنوان یک کشور دارای موقعیت ژئوپولیتیک و استراتژیک از فاکتور انرژی نیز بهره می برد که همین امر موجب ارتقای جایگاه ایران در منطقه و جهان از لحاظ سیاسی نیز شده است. امروزه توجه بیشتر کشورهای توسعه یافته غربی به ایران از آن روست که ما در حوزه انرژی همواره غنی بوده و تامین کننده نفت کشورهای همسایه نیز بوده ایم. حال با دارا بودن این سطح از انرژی و اینکه بخش پتروشیمی از جمله بخشهای مهم برای توسعه کشور می باشد، افزایش تولید نفت یکی از ملزومات امروز ایران است که نتیجه آن افزایش منابع ارزی کشور خواهد بود. بنابراین انتظار می رود این امتیاز به تولید ثروت ملی و در نتیجه ایجاد قدرت و امنیت در سطح منطقه ای و بین المللی بینجامد. برای تحقق این امر وجود منابع مالی تکنولوژی و دانش فنی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اما از آنجا که ایران کشوری در حال توسعه بوده و در مسیر حرکت به سمت توسعه یافتگی است، نیازمند عواملی است تا در این راه که سختی ها و موانع فراوانی نیز به همراه دارد، همواره راه گشای کشور باشد. با نگاهی به میزان ذخایر نفت و ظرفیت های تولید ایران و اینکه بخش اعظم انرژی اولیه مورد استفاده در جهان را نفت و فرآورده های نفتی تشکیل می دهد، حضور عاملی که بتواند این توانایی بالقوه را به بالفعل تبدیل کند لازم و ضروری است.. ضرورت امر زمانی بیش از پیش نمایان می شود که نگاهی به بودجه کشور بیاندازیم، جایی که نقش صنعت نفت بسیار حیاتی است و سهم ۴۰ درصدی از بودجه کل کشور اهمیت آنرا برای کشور صد چندان می کند. مشکلی که کشور ایران به مانند دیگر کشورهای جهان سوم با آن روبروست فقر سرمایه است. بنابر این داشتن برنامه ای جامع، مدون و شناخت نقاط ضعف موجود، برای رفع آنها بسیار ضروری است. با این اوصاف ورود سرمایه گذاری خارجی برای تامین اعتبار مورد نیاز به منظور حفظ و افزایش تولید نفت و گاز کشور امری اجتناب ناپذیر است[۱] برای پی بردن به اهمیت سرمایه گذاری خارجی رجوع به قوانین کشور نیز می تواند گویای این مساله باشد که در سالهای اخیر قانونهای مختلفی از جمله قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاران، قانون رفع موانع تولیدی و سرمایه گذاری، قانون اجرای سیاست های کلی اصل ۴۴ ق اساسی و قوانین برنامه های پنج ساله توسعه تدوین شده و همه یک موضوع را گوشزد می کند و آنهم نیاز به سرمایه گذاری خارجی است، به عبارت دیگر قانون نیز دولت را ملزم به جذب سرمایه گذاری کرده است. می دانیم زمانی قانون برای امری وضع می شود که خلائی در یک موضوع حس شود، که باوجود قوانین متعدد در سالهای اخیر احساس نیاز به این حلقه مفقوده بر کسی پوشیده نیست. در همین راستا قانون تشویق و حمایت از سرمایه گذاری خارجی مصوب ۱۳۸۱ و قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور مصوب ۱۳۸۳ موید همین امر است. نفت یک فاکتور اساسی در جهت رسیدن به هدفهای اقتصادی، صنعتی، سیاسی، و در جهت تامین امنیت ملی به حساب می آید. رشد اقتصادی که همه کشورها به دنبال آن هستند برابر است با برخورداری و بهره برداری از دو عامل سرمایه و انرژی. مالک نفت بودن در جهان امروز به معنای تامین و کسب سرمایه نیز می باشد. از لحاظ تامین سرمایه تجارت نفت خام از نظر ارزش پولی، ده درصد از مجموع تجارت جهان را به خود اختصاص داده است که در مقایسه با کالاهای تجاری دیگر مثل گندم با ۳تا ۴ درصد سهم از کل تجارت جهانی اهمیت آن در تامین سرمایه گذاری کشورهای دارای نفت و در جهت رشد اقتصادی بیشتر نمایان می شود.

با ترسیم سند ۲۰ ساله چشم انداز و هدف گذاری از سوی رهبر معظم انقلاب تمامی ارگانهای کشور باید در رسیدن به نقطه مورد نظر تلاش کنند و در این بین سهم صنعت نفت بیش از سایر عوامل، کلیدی و حایز اهمیت است. اما واقعیت این است که حتی اتکای صرف به این صنعت برای تحقق اهداف سند چشم انداز و بدون سرمایه گذاری کافی امکانپذیر نخواهد بود. با نگاهی به نیاز ۵۰۰ میلیارد دلاری بخش انرژی به ویژه نفت می توان دریافت که این سرمایه چیزی نیست که بتوان از داخل تامین کرد، بنابر این ورود هرچه سریعتر سرمایه گذار خارجی را می طلبد. اما، در صورت تحقق نیافتن سرمایه گذاری مورد نیاز در برنامه پنجم، ظرفیت تولید نفت خام کشور در سال های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ از حدود ۴ میلیون بشکه در روز به حدود ۲، ۷ میلیون بشکه در روز کاهش خواهد یافت همه اینها نیازمند تعامل سازنده با جهان خارج و ورود و مشارکت سرمایه گذاران و شرکت های توانمند و متعهد خارجی و داخلی و عقد قراردادهای هوشمندی است که تحت فشار تحریم ها نباشد وگرنه برنامه ریزی های توسعه ای یا باید از اساس مورد بازنگری قرار گرفته و بر اساس محدودیت ها تعدیل شود یا باید در حسرت تحقق آن ماند.

طی چند دهه گذشته، قراردادهای نفتی از نظر نحوه نگارش و تدوین متون مورد استفاده، به لحاظ شکلی دچار تغییراتی شده است. قراردادهای نفتی در کشورهای مختلف جهان چارچوب مشخصی دارد مثلا قراردادهای نفتی در داخل ایالات متحده آمریکا عمدتا از نوع اجاره و در انگلستان و استرالیا و برخی از کشورها از نوع امتیازی یا از نوع مشارکتی (مانند قراردادهای مشارکت در تولید) یا خدماتی می باشند.

شرکتهای نفتی خارجی عموما (با توجه به فرمول های رایج سرمایه گذاری در کشورهای دارای ذخایر هیدروکربنی) از انواع مختلف قراردادهای نفتی به اشکال متنوع استفاده می کنند. هدف از عقد چنین قراردادهایی تأمین بهره برداری دراز مدت از ذخایر طبیعی است و بنابراین قراردادهای مزبور مشتمل بر عملیاتی است که انجام آنها مستلزم سرمایه گذاری عظیم در تاسیسات و کارخانه ها و غیره است.

ایران با داشتن زمینه های تاریخی، صنعتی، امکانات، تسهیلات تولید، انرژی و نیروی کار ارزان و فراوان، دارای قدرت رقابت مناسبی برای تولید و عرضه صنعتی انواع فرآورده های نفتی در بازارهای جهانی است. نفت ایران نه تنها درآمدهای هنگفت برای کشور جهت سرمایه گذاریهای عظیم در طرحهای توسعه اقتصادی می گردد، بلکه به طرق مستقیم وغیر مستقیم دیگر نیز نقش عمده ای در اقتصاد مملکت ایفاد می کند. و در واقع نفت در ساختار اقتصادی کشورهای دارای میادین نفتی نقش گرانبهایی را ایفا می کند که اقتصاد ایران نیز به طور عمده بر پایه نفت قرارداد داشته و دارد.

صنعت نفت مراحل مختلفی را چون اکتشاف، استخراج و تولید، حمل و نقل، پالایش، پتروشیمی و توزیع را شامل می گردد، که در تمام مراحل فوق علم بشری به کار گرفته می شود، قراردادهای نفتی یا به صورت بالا دستی و یا به صورت پایین دستی می باشند:

قراردادهای بالا دستی شامل اکتشاف و توصیف و توسعه و بهره برداری است، یعنی تا مرحله انتقال که شامل مصرف و صادرات است و قراردادهای پایین دستی شامل توزیع در منطقه، حمل و نقل و فروش است یعنی به عبارتی به بعد از انتقال می باشد.

[۱] . موحد، محمد علی، قانون حاکم، درسهایی از داوری های نفتی، نشرکارنامه، چاپ اول، ۱۳۸۶٫

تعداد صفحه :۱۴۱

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  minoofar.majedi@gmail.com