پایان نامه بررسی رابطه ­ی بین مکانیزم­های دفاعی، طرحواره های ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه روانشناسی

پایان‏نامه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی عمومی

بررسی رابطه ­ی بین مکانیزم­های دفاعی، طرحواره های ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی با رفتارهای بیمارگونه خوردن در دختران دانش آموز

شهریور ماه ۱۳۹۴

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده

بررسی رابطه­ی بین مکانیزم­های دفاعی، طرحواره­های ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی با رفتارهای بیمارگونه خوردن در دختران دانش آموز

به وسیله‏ی

مریم نجمی نژاد

زمینه: امروزه اختلالات خوردن یکی از اختلالات نسبتا شایع روانپزشکی است که عمدتا در انتهای نوجوانی و ابتدای جوانی در افراد مشاهده می­شود. عوامل متعدد زیست­شناختی، روان­شناختی و محیطی زمینه­ساز این اختلال می­باشند.

هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی سهم سه سازه­ی روانشناختی (مکانیزم­های دفاعی، طرحواره­های ناسازگار اولیه و تنظیم هیجانی) در پیش­بینی رفتار­های بیمار­گونه خوردن در نوجوانان دختر است.

روش‏شناسی: نمونه شامل ۳۵۰ نفر از دانش­آموزان دبیرستان شهر سیرجان بود؛ نمونه مورد نظر به روش نمونه­گیری خوشه­ای چند مرحله­ای انتخاب شد. تمام آزمودنی­ها به چهار پرسشنامه­ی مکانیزم­های دفاعی(DSQ-40)، طرحواره ناسازگار اولیه یانگ،دشواری تنظیم هیجانی و سیاهه­ی اختلال خوردن پاسخ دادند و نتایج بااستفاده از روش رگرسیون گام به گام تحلیل شد.

یافته‏ها: بر­اساس نتایج تحلیل رگرسیون مکانیزم دفاعی رشد­نایافته، طرحواره­ی ناسازگار اطاعت، طرحواره­ی ناسازگار محرومیت هیجانی، طرحواره­ی ناسازگار وابستگی / بی­کفایتی، طرحواره­ی ناسازگار انزوا / بیگانگی، طرحواره­ی ناسازگار رها­شدگی/ بی­ثباتی، طرحواره­ی ناسازگار ایثار­گری،طرحواره­ی ناسازگار گرفتاری، بعد دشواری کنترل تکانه، فقدان آگاهی هیجانی و عدم پذیرش هیجانی در پیش بینی ابعاد رفتارهای بیمارگونه خوردن نقش داشتند.

 نتیجه‏گیری: بر­اساس یافته­های پژوهش نقش عوامل روانشناختی در رفتارهای بیمارگونه خوردن در نوجوانان شایان توجه است. با توجه به ارتباط طرحواره­های ناسازگار اولیه، مکانیزم­های دفاعی و تنظیم هیجانی با رفتارهای بیمارگونه خوردن  می­توان به وسیله­ی ارتقاء توانایی افراد در تنظیم هیجانی و آگاهی آنها از وجود طرحواره ی ناسازگار و مکانیزم های دفاعی مداخلات پیشگیرانه در زمینه اختلالات خوردن انجام داد.

واژگان کلیدی: مکانیزم­ دفاعی، طرحواره­­ی ناسازگار اولیه، تنظیم هیجانی، اختلالات خوردن

فهرست مطالب

فصل اول: چارچوب پژوهش                    1                                                                                          

۱-۱٫ مقدمه                                                                                                    2          

۲-۱٫ بیان مساله              4

۳-۱٫ اهمیت و ضرورت تحقیق                                                                            8

۴-۱٫اهداف تحقیق                                                                                           9

۵-۱٫فرضیات تحقیق                                                                                         10

۶-۱٫ تعاریف متغیرها                                                                                        11

۱-۶-۱٫   باورهای اختلالات خوردن                                                                  11

۲-۶-۱٫  مکانیزم های دفاعی                          11

 3-6-1. طرحواره ناسازگار اولیه              11

۴-۶-۱٫  تنظیم هیجانی                          12

فصل دوم: پیشینه پژوهش                  13

۱-۲٫ مقدمه                                                                                                    14

۲-۲٫ اختلالات خوردن                                                                                       14

۱-۲-۲٫  هرزه خواری                          14

۲-۲-۲٫  اختلال نشخوار              15

۳-۲-۲٫  اختلال مصرف غذای دوری جو- محدودکننده        15

۴-۲-۲٫ بی اشتهایی عصبی                          16

۵-۲-۲٫  پراشتهایی عصبی                          18

۶-۲-۲٫  اختلال پرخوری                          20

۷-۲-۲٫ اختلال تغذیه یا خوردن مشخص دیگر            21

۸-۲-۲٫  اختلال تغذیه یا خوردن نا مشخص                                22

۳-۲٫ مکانیزم های دفاعی                                                                                  22

۱-۳-۲٫ شخصیت و مولفه های آن                22

۲-۳-۲٫اضطراب و نقش آن در ساختار شخصیت                24

      1-2-3-2.ماهیت اضطراب                                                                                 24

۳-۳-۲٫ مکانیزم های دفاعی من                  25

۴-۳-۲٫  انواع مکانیزم های دفاعی         25

       1-4-3-2. سرکوبی                                                                                         25

       2-4-3-2.واکنش سازی                                                                                  25

       3-4-3-2.ابطال                                                                                                                26

       4-4-3-2.فرافکنی                                                                                           26

       5-4-3-2. دلیل تراشی                                                                                  27

       6-4-3-2.انکار                                                                                                  27

       7-4-3-2.همانند سازی                                                                                    28

       8-4-3-2.تثبیت و واپس گرایی                                  29

       9-4-3-2.تصعید                                                                                              30

۵-۳-۲٫دیدگاه وایلانت                                                                                        30

       1-5-3-2.دفاع های نارسیستیک                        31

       2-5-3-2.دفاع های نابالغ                                                                                                31

       3-5-3-2.دفاع های نوروتیک                                                   32

       4-5-3-2.دفاع های سالم                                                                                           34

۶-۳-۲٫ طبقه بندی دیگری از دفاع ها                                                                                        34

       1-6-3-2. دفاع های بسیار سازگارانه         35

       2-6-3-2. بازداری های ذهنی                  35

       3-6-3-2. دفاع هایی که تصورات ذهنی را اندکی تحریف می کنند     35

       4-6-3-2. دفاع های انکاری                  35

       5-6-3-2. دفاع هایی که تصورات ذهنی را خیلی تحریف می کنند     36

       6-6-3-2. دفاع هایی که اقداماتی را در بر دارند        36

       7-6-3-2. دفاع هایی که جدایی از واقعیت را دربردارند                          36

۴-۲٫ طرحواره های ناسازگار اولیه                                                                        36

۱-۴-۲٫ ریشه های تحولی طرحواره های ناسازگار اولیه             37

       1-1-4-2.نیازهای هیجانی اساسی                38

       2-1-4-2.تجارب اولیه زندگی                                              38

       3-1-4-2.خلق و خوی هیجانی                                         39

۲-۴-۲٫ حوزه های طرحواره های ناسازگار اولیه                 39

       1-2-4-2.حوزه اول: بریدگی و طرد   39

       2-2-4-2.حوزه دوم: خودگردانی و عملکرد مختل          40

       3-2-4-2.حوزه سوم: محدودیت های مختل            41

       4-2-4-2.حوزه چهارم: دیگر جهت مندی               42

       5-2-4-2.حوزه پنجم: گوش به زنگی بیش از حد و بازداری          43

۵-۲٫ تنظیم هیجانی                                                                                          44

۱-۵-۲. کاربردهای تنظیم هیجانی در زندگی                 47

۲-۵-۲٫ شیوه های ایجاد تنظیم هیجانی                         48

       1-2-5-2.مشاهده و توصیف                                                            48

       2-2-5-2.افزایش هیجانات مثبت                48

       3-2-5-2.عمل متضاد با هیجان     49

۶-۲٫ پیشینه پژوهش                                                                                        50

۱-۶-۲٫ پیشینه داخلی                           50

۲-۶-۲٫پیشینه خارجی                       53

فصل سوم: روش‏شناسی پژوهش                               57

۱-۳٫ مقدمه                                                                                                    58

۲-۳٫ جامعه و نمونه آماری                          58

۳-۳.  ابزارهای جمع آوری اطلاعات                  58

۱-۳-۳٫ سیاهه ی اختلال خوردن                   58

۲-۳-۳٫ پرسشنامه سبکهای دفاعی                                                              59

۳-۳-۳٫ پرسشنامه طرحواره ناسازگار یانگ                       61

۴-۳-۳٫پرسشنامه تنظیم هیجانی                                                                                      62

۴-۳٫ روش اجرا                                                                                                63

۵-۳٫ روش های آماری                      63

فصل چهارم: یافته‏های پژوهش                                64

۱-۴٫ مقدمه                                                                                                    65

۲-۴٫ یافته های توصیفی پژوهش                                65

۳-۴٫ یافته های استنباطی پژوهش                           70

۱-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد گرایش به لاغری رفتارهای بیمارگونه خوردن                     70

۲-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد آگاهی درونی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     71

۳-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد پرخوری رفتارهای بیمارگونه خوردن                        72

۴-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد نارضایتی بدنی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     74

۵-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد ناکارآمدی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     75

۶-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد ترسهای بلوغ رفتارهای بیمارگونه خوردن                     76

۷-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد کمال گرایی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     77

۸-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد بی اعتمادی بین فردی رفتارهای بیمارگونه خوردن                 78

۹-۳-۴٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن                            78

فصل پنجم: نتیجه‏گیری و پیشنهادها       80

۱-۵٫ مقدمه                                                                                                    81

۲-۵٫ تفسیر نتایج تحقیق                                                                                  81

۱-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد گرایش به لاغری رفتارهای بیمارگونه خوردن                     81

۲-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد آگاهی درونی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     82

۳-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد پرخوری رفتارهای بیمارگونه خوردن                        82

۴-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد نارضایتی بدنی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     84

۵-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعدناکارآمدی رفتارهای بیمارگونه خوردن                        85

۶-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد ترسهای بلوغ رفتارهای بیمارگونه خوردن                     86

۷-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد کمال گرایی رفتارهای بیمارگونه خوردن                     87

۸-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی بعد بی اعتمادی بین فردی رفتارهای بیمارگونه خوردن              87

۹-۲-۵٫ بررسی سهم ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن                            88

۳-۵٫ محدودیت های پژوهش                                89

۴-۵٫ پیشنهادات پژوهشی                    89

۵-۵٫ پیشنهادات کاربردی                    89

منابع                            91

پیوست‏ها           103

مقدمه

امروزه یکی از اختلالات نسبتا شایع روان­پزشکی که عمدتا در دوران انتهای نوجوانی و ابتدای جوانی در افراد مشاهده می­شود، اختلالات خوردن[۱] است که تحت عنوان اختلالات تغذیه و غذا خوردن نام گذاری شده است(راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی، ۲۰۱۳).

اختلالات تغذیه و غذا خوردن با یک اختلال مداوم در غذا خوردن یا رفتار مربوط به غذا خوردن مشخص می­شود که منجر به تغییر مصرف یا جذب مواد غذایی شده  و به طور قابل توجهی باعث اختلال در سلامت جسمی و عملکرد روانی فرد می­شود(راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی، ۲۰۱۳).

اگر­چه اختلالات خوردن هم زنان و هم مردان را در بر­می­گیرد اما زنان تقریبا ۱۰برابر بیشتر از مردان تشخیص این اختلال را دریافت می­کنند. بطوریکه میزان شیوع بی­اشتهایی عصبی[۲] در بین زنان جوان ۴/۰درصد است و نسبت زنان و مردان ۱۰ به ۱ می باشد و معمولا در طول نوجوانی و اوایل جوانی آغاز می­شود(راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۱۳).

همچنین میزان شیوع پر­خوری عصبی[۳] نیز در بین زنان جوان۵/۱-۱درصد است و نسبت زنان و مردان ۱۰ به ۱ می­باشد و بیشترین شیوع در طول نوجوانی می­باشد(راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۱۳).

این دسته از اختلالات باعث ایجاد اشکال در سلامت جسمی و عملکرد روانی فرد می­شوند؛ کیفیت زندگی فرد مبتلا را مختل کرده و همچنین ممکن است سبب افزایش مرگ و میر شوند. علت اصلی این اختلالات هنوز به خوبی شناخته نشده است و درمان آن­ها نیز مشکل است(ماترز و همکاران، ۲۰۰۰؛ به نقل از استریگل- مور[۴] و بولیک[۵]، ۲۰۰۷). سبب شناسی اختلالات خوردن عوامل متعدد زیست شناختی، روان پویشی، روان شناختی و محیطی را در این اختلال دخیل می­داند(سادوک [۶]،سادوک؛ ۱۳۹۰). پژوهش­ها درمورد سبب شناسی و علل زمینه ساز علایم اختلالهای خوردن به عوامل مختلفی از قبیل عوامل فرهنگی، اجتماعی، تعاملات خانوادگی، عوامل زیست شناختی و روان شناختی اشاره می­کند(ویلیامسون[۷]،استوارت[۸]، مارتین[۹]؛۲۰۰۴).

نظریه­های شناختی رشد و نگهداری اختلالات خوردن پیشنهاد می­کنند که نشانگان  اختلالات خوردن توسط افکار منفی و بدکارکردی پنداشتها درباره خوردن، وزن و شکل بدنشان بوجود می­آید(بک،۱۹۷۶؛به نقل از دامیون[۱۰] ، ریس[۱۱]، رید[۱۲]، اتکینس[۱۳]،پاتون[۱۴]، ۲۰۱۵). بطوریکه افرادی که از این اختلال رنج می­برند به  تغذیه، وزن و شکل بدن خود و همچنین به توانایی­هایشان برای کنترل داشتن روی این جنبه­های زندگی­شان اهمیت زیادی قائل می­شوند(فریبورن، کوپر و شافران۲۰۰۳؛ به نقل از دامیون و همکاران، ۲۰۱۵).

همچنین نظریه­های شناختی- رفتاری اختلالات خوردن بر نقش نگرش­ها و باور­های مربوط به وزن، شکل و خوردن در شکل­گیری و تداوم اختلالات خوردن و علایم آن تاکید می­کنند. این باور­ها عموما در افکار خود­آیند مربوط به وزن، شکل و خوردن منعکس می ­شوند(سادوک و سادوک، ۱۳۹۱). رز[۱۵]،کوپر[۱۶] و ترنر[۱۷](۲۰۰۶) اهمیت این باور­ها را در بروز اختلالات خوردن تصدیق می­کنند. به هر حال وجود افکار خود­آیند منفی و باور­های نا­مطلوب مربوط به شکل و وزن ممکن است توضیحات شناختی مناسبی برای اختلال خوردن فراهم کنند(رز و همکاران،۲۰۰۶).

همچنین امروزه مکانیزم­های دفاعی[۱۸] به دلیل اهمیت ویژه­ای که در مفهوم­پردازی اختلالات روانی و درمانی آنها از دیدگاه روان پویشی دارند مورد توجه زیادی قرار گرفته اند . بطوریکه سبک­های دفاعی غیر انطباقی منجر به بروز نشانه­های روان پزشکی می شوند(یونگ جان[۱۹] ، لی[۲۰]، یونگ یو[۲۱]، سونگ[۲۲]، کیم[۲۳]،۲۰۱۵). در نظام روان­تحلیل گری هر اختلال روانی با مکانیزم­های دفاعی مشخصی همراه است و دفاع­ها نقش مهمی در سلامت روانی افراد ایفا می­کنند. با این توصیف مکانیزم­های دفاعی بطور منطقی این ظرفیت را دارند که به عنوان یکی از عامل­های تأثیرگذار در بروز اختلالات روانی در نظر گرفته شوند(افضلی، فتحی آشتیانی، آزاد فلاح، ۱۳۸۸).

هیجان­ها نیز نقش حیاتی در زندگی انسان ایفا می­کنند و بسیاری از فرایند­های اجتماعی و شخصی را شکل می­دهند. اما گذشته از این که انسان­ها در اعمالشان تحت تاثیر هیجانات هستند، به نوبه­ی خود توانایی تنظیم کردن پاسخ­های هیجانی را بوسیله مکانیزم­های متفاوت نیز دارند(ورتیکا[۲۴]، ویلیومیر[۲۵] و ساندر[۲۶]، ۲۰۱۱). در حقیقت اختلالات روان­پزشکی متعددی با بی­ثباتی عاطفی و بی­نظمی هیجانی ارتباط داده شده است (کوئنیسبرگ و همکاران ، ۲۰۰۲؛ فیلیپس و همکاران، ۲۰۰۳، به نقل از چمبرز[۲۷] و همکاران، ۲۰۰۹). در دهه گذشته، توجه روزافزونی به پدیده هیجانات شده است و مفهوم تنظیم هیجانی، نقطه آغازین پژوهش ها در این زمینه بوده است (سوارس[۲۸]، ۲۰۰۳). در سال های اخیر تنظیم هیجانی به عنوان یک فرایند اساسی در تحقیق و درمان آسیب شناسی روانی مورد هدف قرار گرفته است. تنظیم هیجانی[۲۹] یک مهارت کلیدی اجتماعی است و کسانی که در تسلط داشتن در آن شکست می خورند در معرض خطر اختلال های بالینی هستند (لام[۳۰] ،گرانیس[۳۱]،زلازو[۳۲] و لوئیس[۳۳] ، ۲۰۱۱).

گیلبا-اسکچمن[۳۴] و همکاران(۲۰۰۶) دریافتند که زنان دارای اختلال خوردن در مقایسه با گروه سالم از هیجانات خود کمتر آگاهند و در کنترل هیجانات خود مشکل دارند، همچنین افراد کم اشتها در مقایسه با افراد پر­اشتها از آگاهی هیجانی کمتری برخوردارند. در مقابل افراد پراشتها نسبت به افراد کم اشتها در تنظیم هیجانات خود مشکلات بیشتری دارند.

باتوجه به مطالب گفته شده و شیوع انواع اختلالات روانی در بین جوانان جامعه در این تحقیق سعی بر آن است که به بررسی عوامل پیش بینی کننده اختلالات خوردن پرداخته شود. به همین منظور سازه های روانشناختی طرحواره های ناسازگار اولیه، مکانیزم­های دفاعی و دشواری تنظیم هیجانی مورد توجه قرار گرفته­اند.

۲-۱٫ بیان مساله

اختلالات خوردن در دهه های اخیر یکی از رایج ترین اختلالات روانی (روجا[۳۵]و همکاران، ۲۰۰۳) و یکی از شایع ترین اختلالات در بین نوجوانان و جوانان محصل می­باشد به طوریکه که انواع اختلالات خوردن در۴ درصد نوجوانان و جوانان دانش­آموز  گزارش شده است(سادوک سادوک،۱۳۹۰). یکی از گروه­های در معرض خطر این بیماری­گروه دختران ۲۵-۱۴سال است. در نوجوانان دختر اختلالات خوردن شایع­ترین بیماری­ها بعد از بیماری­هایی چون چاقی و آسم تعریف شده اند (گولدن[۳۶]،۲۰۰۳). حدس زده می شود که بی اشتهایی عصبی در ۵/۰ تا ۱ درصد دختران نوجوان روی می دهد و شیوع آن ۱۰ تا ۲۰ برابر در دخترها بیشتر از پسرها است( انجمن ملی اختلال خوردن،۲۰۰۵؛ به نقل از رجبی و حسینی، ۱۳۹۲). حال آنکه پر اشتهایی روانی شایع تر از بی اشتهایی روانی است و تخمین های شیوع پراشتهایی روانی بین ۱ تا ۳ درصد در زن­های جوان است(رجبی و حسینی،۱۳۹۲).

 این اختلالات اختلالهای روانشناختی هستند که با نگرانی بیمارگونه در مورد شکل بدن، خوردن و وزن مشخص گردیده است(پیتیرنی[۳۷] ،کاستلینی[۳۸]، ریکا[۳۹]،پولیتو[۴۰]، پاپی[۴۱]،فاراولی[۴۲]، ۲۰۱۱) و با افکار و رفتارهای خطرناک کنترل وزن شناخته می شوند(ویسلبرگ[۴۳]،گونزالز [۴۴]و فیشر[۴۵]،۲۰۱۱)،که اغلب در طول نوجوانی شروع شده و تغییر رفتار راجع به خوردن و وزن منجر به مشکلات جسمی و نیز روانی اجتماعی می­شود(سادوک سادوک،۱۳۹۰).

در راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی(۲۰۱۳) این اختلالات، تحت عنوان اختلالات تغذیه و خوردن نام گذاری شده اند. هرزه خواری، اختلال نشخوار، بی اشتهایی عصبی و پراشتهایی عصبی از مهم ترین اختلالات این طبقه هستند. پرخوری نیز یه عنوان یک تشخیص قابل کدگذاری در این طبقه قرار می­گیرد.(راهنمای اماری و تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۱۳).البته چاقی علی رغم خطر مرگ و میر بالا در مجموعه اختلالات خوردن قرار نمیگرد(جاکیومنت و همکاران۲۰۱۱ به نقل از گونارد[۴۶]،۲۰۱۲).

اختلالات خوردن در طول زندگی رخ می دهد و با اختلالاتی هم چون افسردگی اساسی(پناس-لیدو[۴۷] و همکاران،۲۰۰۹) اختلال وسواس فکری-عملی(جیمنز مورکیا[۴۸] و همکاران،۲۰۰۷) اختلالات اضطراب(پنلو[۴۹] و همکاران،۲۰۱۰) اختلال سومصرف مواد(روت[۵۰] و همکاران۲۰۱۲) و اختلال شخصیت(اگورا[۵۱] و همکاران،۲۰۱۲) همبودی دارد.

از جمله اختلالات مهم این گروه بی اشتهایی عصبی و پر اشتهایی می­باشد که در کتابچه تشخیصی و آماری اختلالات روانی ویرایش پنجم (DSM-V ) بی­اشتهایی عصبی،اختلالی تعریف شده است که در آن فرد از حفظ حداقل وزن طبیعی امتناع می­کند، شدیدا از افزایش وزن خود می­ترسد و به میزان زیادی در مورد بدن خود و شکل آن برداشت­های اشتباهی دارد (راهنمای اماری و تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۱۳).

دسته دیگر اختلالات خوردن پر­اشتهایی عصبی می­باشد که مشخصه آن استفاده از روش­های نا­متناسب جلوگیری از افزایش وزن است. مزاحمت اجتماعی یا ناراحتی جسمانی پرخوری را خاتمه می دهد و اغلب پس از خاتمه پرخوری شخص دچار احساس گناه، افسردگی یا نفرت از خود می­شود. پراشتهایی عصبی شایع­تر از بی­اشتهایی عصبی است. تخمین­های شیوع این اختلال ۲ تا ۴ درصد در زن­های جوان است (سادوک و سادوک،۱۳۹۰). میزان مرگ و میر این اختلال۵۶/۰ درصد در هر سال است(بولیک و همکاران،۲۰۰۸؛ به نقل از فورکانو[۵۲] و همکاران،۲۰۱۱)؛ و شیوع تلاش های خود کشی در این گروه افراد ۵۶/۸ درصد می باشد.(فورکانو و همکاران، ۲۰۱۱).

پرخوری نیز از دیگر طبقات مهم این گروه می باشد. ویژگی اصلی این اختلال دوره های مکرر پرخوری است که این دوره­ها به صورت خوردن در مدت زمان مجزا با مقدار غذایی که قطعا بیشتر از میزانی است که اغلب افراد در زمان مشابه و تحت شرایط مشابه می خورند(سید محمدی،۲۰۱۳). رایج ترین پیشایند آن عاطفه منفی است. راه اندازهای دیگر عبارتند از عوامل استرس زای میان فردی،محدودیت غذایی،احساسات منفی در ارتباط با وزن ،شکل بدن ،غذا و بی حوصلگی(سید محمدی،۲۰۱۳). این دسته از اختلالات باعث ایجاد اشکال در سلامت جسمی و عملکرد روانی می­شوند و کیفیت زندگی فرد مبتلا را مختل می­کنند و همچنین ممکن است سبب افزایش مرگ و میر شوند. علت اصلی این اختلالات هنوز به خوبی شناخته نشده است و درمان آن­ها مشکل است(ماترز و همکاران، ۲۰۰۰؛ به نقل از استریگل- مور و بولینگ، ۲۰۰۷)

سبب شناسی اختلالات خوردن عوامل متعدد زیست شناختی، روان پویشی، روان شناختی و محیطی را در این اختلال دخیل می داند(سادوک ،سادوک،۱۳۹۰). پژوهش ها درمورد سبب شناسی و علل زمینه ساز علایم اختلالهای خوردن به عوامل مختلفی از قبیل عوامل فرهنگی و اجتماعی،تعاملات خانوادگی،عوامل زیست شناختی و روان شناختی اشاره می کند(ویلیامسون،استوارت، مارتین،۲۰۰۴). از این رو به نظر می رسد که عوامل روانشناختی یکی از  پیشایندهای مهم این اختلال باشد و هیجان ها، شناخت ها و دفاع ها فرایندهای اصیل روان شناختی هستند که این متغیرهای پیچیده و چند وجهی روابط در هم تنیده ای با هم دارند و ممکن است پایه ای برای این اختلال باشند(بشارت و همکاران،۱۳۹۳).

نظریه­های شناختی-رفتاری اختلالات خوردن بر نقش نگرش­ها و باور­های مربوط به وزن، شکل و خوردن در شکل­گیری و تداوم اختلالات خوردن و علایم آن تاکید می­کنند. این باور­ها عموما در افکار خود­آیند مربوط به وزن، شکل و خوردن منعکس  می شوند(سادوک و سادوک،۱۳۹۱). رز،کوپر و ترنر(۲۰۰۶) اهمیت این باور­ها را در بروز اختلالات خوردن تصدیق می­کنند.به هر حال وجود افکار خود­ایند منفی و باور­های نا­مطلوب مربوط به شکل و وزن ممکن است توضیحات شناختی مناسبی برای اختلال خوردن فراهم کنند(رز و همکاران،۲۰۰۶).از طرفی والر،دیکسون و اوهانیون (۲۰۰۲) بیان می کنند: مدل­های شناختی- رفتاری بر الگوهای ناسازگار تفکر(افکار خودآیند منفی و تصورات ناکارآمد) خاص مبتلایان به اختلال خوردن متمرکزند و بسیاری از مطالعات نشان داده اند که چنین بیمارانی اغلب دارای شناخت­های ناکارآمد و باورهای ناسازگار هسته­ای هستند که مستقیما به غذا، وزن و شکل مربوط نمی باشد.

باور­های اختلال خوردن نوعی باور یا طرحواره خاص اختلال خوردن است. یکی از ویژگی های اختلال خوردن تفکر و رفتار بر اساس یک طرحواره غالب و بنیادی می­باشد(شایقیان،۱۳۸۸). باورها در سطوح طرحواره­ها نقش مهمی در اختلالات خوردن ایفا می­کنند خصوصا آنکه خود سبب تعمیم طرحواره­های گذشته می­شوند و طرحواره­های مشابه را سازمان می­دهند. باورها و طرحواره­های مربوط به وزن خود آسیب شناسی خاص اختلالات خوردن را نشان می­دهند (شایقیان و همکاران، ۱۳۸۸). برای مثال بیمار مبتلا به بی اشتهایی عصبی علی رغم باور اصلی نقص و شکست اغلب بر فعالیت های کمال گرایی اصرار دارند(لاک و همکاران، ۲۰۰۶)؛ اختلال خوردن ممکن است در پاسخ به طرحواره عدم کنترل شخصی و شکست در رسیدن به هدف (تلاش برای کنترل مرگ خود )رخ دهد و بیماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی علی رغم باورهای اصلی نقص و شکست اغلب بر فعالیت-های بیشتر و کمال گرایی اصرار دارند(شایقیان و وفایی،۱۳۸۸).

شواهد نشان می دهد که فرایند­های طرحواره نقشی در اختلال خوردن ایفا می کنند. بعضی تایید­های هیجانی و شناختی نیز بر باورهای هسته­ای و خود­باورهای منفی متمرکز هستند (کوپر وهمکاران، ۱۹۹۷). یانگ معتقد است هر کدام از علایم آسیب شناسی روانی با یک یا تعداد بیشتری از طرحواره­های اولیه مرتبط است (دیلاتره و همکاران، ۲۰۰۴). مولودی و همکاران (۱۳۸۸) در تحقیق خود این نتیجه رسیدند که افراد چاق مبتلا به پرخوری در مقایسه با افراد چاق فاقد اختلال پرخوری در طرحواره های رهاشدگی /بی ثباتی ،محرومیت هیجانی ،خویشتنداری وخودانظباطی ناکافی به طور معناداری نمرات بیشتر کسب کردند.برخی تحقیقات گویای آن است که دختران مبتلا به بی­اشتهایی عصبی و دختران چاق خود­باوری­های منفی دارند و بیشتر باور­های آنها در طرحواره های محرومیت هیجانی،ترس از ترک شدن،سلطه پذیری و خودکنترلی ناکافی گزارش  شده است(راهنمای تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۰۰،به نقل از شایقیان و همکاران،۱۳۸۹).بنابراین یکی از متغیرهای احتمالی تأثیرگذار بر این اختلال روانی طرحواره های ناسازگار اولیه می باشد . طرحواره­های ناسازگار الگوهای هیجانی و شناختی خود آسیب رسان فرد هستند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن فرد شکل گرفته و در مسیر زندگی تکرار می­شوند (یانگ، ۱۹۸۹). یانگ معتقد است هر کدام از علائم آسیب شناسی روانی با یک یا تعدادبیشتری از طرحواره های اولیه مرتبط است (دیلاتره و همکاران، ۲۰۰۴).

یکی از عوامل روانشناختی دیگر که می تواند در بروز نشانه های اختلالات خوردن موثر باشد مکانیسم­های دفاعی است. مکانیسم­های دفاعی اولین بار توسط فروید مطرح شدند. نظام روان تحلیل گری فروید تأثیر عظیمی برنظریه و عمل در روانشناسی،روانپزشکی و تصور ما از ماهیت انسان و درک ما از شخصیت داشته است(شولتز و شولتز، ۱۳۸۷). فرض بنیادی نظریه روان تحلیل گری مبتنی بر این موضوع است که قسمت عمده ای از زندگی هر شخص در فرایندهای ناهشیار ریشه دارد.در نظام فرویدی مخزن تکانه های غریزی غیرقابل دسترس، تجربه های سرکوب شده، امیال نیرومند ولی ارضا نشده می باشد( مارشال ریو،۱۳۸۱). به عقیده فروید شخص برای رهایی از امیال، تکانه­ها و افکار ناخوشایند از مکانیسم­های دفاعی به عنوان ابزاری جهت اصلاح و تحریف واقعیت سود می­جوید. این مکانیسم­ها می­توانند سازشی و از طرف دیگر آسیب­زا باشند. ادراک ما از خود، اهداف و عقاید و احساسات مرتبط با واقعیات درونی و بیرونی به وسیله مکانیسم­های دفاعی تغییر می­کند ( مارشال ریو،۱۳۸۱). مکانیسم های دفاعی به دلیل اهمیت ویژه ای که در مفهوم پردازی اختلالات روانی و درمان آنها دارد مورد توجه بالینی و پژوهشی خاصی قرار گرفته اند(کرامر[۵۳]،۲۰۰۷). در نظام روان تحلیل گری هر اختلال روانی با مکانیزم های دفاعی غیر انطباقی مشخصی همراه است و دفاعها نقش مهمی در سلامت روانی افراد ایفا می کنند(اندروس و همکاران،۲۰۰۰؛بوند۲۰۰۴؛به نقل از بلایا[۵۴] و همکاران، ۲۰۰۶). بنابراین مکانیسم­های دفاعی نقش مهمی در آسیب­شناسی روانی و شکل­گیری انواع اختلالات روانپزشکی دارند (بلایاوهمکاران،۲۰۰۶). وایلنت(۲۰۰۰، به نقل ازبلایاوهمکاران،۲۰۰۶) با بهره گرفتن از نیمرخهای روانی به دست آمده­ی افراد در مصاحبه­ها و پرسشنامه­ها اولین مطالعات بالینی را در زمینه مکانیسم­های انجام داد. او مکانیسم­های دفاعی را بر روی یک پیوستاری از دفاع­های رشد­نایافته تا رشد­یافته قرار داد و اعتقاد داشت همه افراد صرف نظر از آسیب روانی از آن­ها استفاده می کنند. در مطالعاتی که انجام شده نتایج نشان داد که مکانیسم­های دفاع­های رشد­نایافته با اضطراب، افسردگی و اختلالات خوردن همراه بودند. همچنین تحقیقات نشان داد که مکانیسم­های دفاعی سازش یافته باسلامت جسمی و رضایت از زندگی در ارتباط است (وایلنت،۲۰۰۰؛ به نقل از بلایا و همکاران،۲۰۰۶).

همچنین امروزه مکانیزم های دفاعی به دلیل اهمیت ویژه ای که در مفهوم پردازی اختلالات روانی و درمانی آنها از دیگاه روان پویشی دارند مورد توجه زیادی قرار گرفته اند. بطوریکه سبک های دفاعی غیر انطباقی منجر به بروز نشانه­های روان پزشکی می شوند(یانگ جان وهمکاران، ۲۰۱۵). در تحقیقی که شمیدت[۵۵] و همکارانش (۲۰۱۱) انجام دادند به بررسی رابطه بین ناملایمات دوران کودکی و سبک های دفاعی در بزرگسالی در بیماران مبتلا به اختلال خوردن پرداختند. نتایج نشان داد بیماران مبتلا به پر خوری عصبی نسبت به گروه کنترل دفاع های بالغ کمتری را به کار می بردند و افراد دارای بی اشتهایی عصبی نسبت به گروه های دیگر بیشتر دفاع های نابالغ را به کار می برند.در مطالعه ای دیگر که توسط استیگر [۵۶]وهمکارانش (۲۰۰۷) تحت عنوان سبک دفاعی و سبک والدینی در زنان مبتلا به اختلال خوردن انجام شد نتایج حاکی از این بود که زنان دارای اختلال خوردن بیشتر از دفاع های ابتدایی و کمتر از دفاع های بالغ استفاده می کنند و والدین این بیماران بیشتر کنترل کننده بودند و این بیماران همدلی کمتری از والدین دریافت می کردند.

از این رو  مکانیزم­ها از جمله عوامل روانشناختی هستند که به عنوان پیشایندهای نشانه­های اختلل خوردن مورد توجه قرار می­گیرند(کچویی و همکاران،۱۳۹۱). در دیدگاه روان تحلیل­گری هر اختلال روانی با  مکانیزم­های دفاعی ناسازگارانه خاص خود مشخص و همراه است(باند[۵۷] و پری[۵۸]،۲۰۰۴). به عنوان مثال اشتاین[۵۹] ، برونشتاین[۶۰] و وایزمن[۶۱](۲۰۰۳) نشان دادند ترکیب دفاع­های نوروتیک و رشدنایافته ممکن است خطری برای ابتلا به اختلال خوردن باشد. همچنیین کچویی و همکارانش(۱۳۸۹) در پژوهشی نشان دادند که سبک دفاعی رشد نایافته همبستگی بالایی با نشانه­های اختلال خوردن دارد.بطور کلی در نظام روان تحلیل­گری هر اختلال روانی با مکانیزم­های دفاعی مشخصی همراه است و دفاع­ها نقش مهمی در سلامت روانی افراد ایفا می­کنند. با این توصیف مکانیزم­های دفاعی بطور منطقی این ظرفیت را دارند که به عنوان یکی از عامل­های تأثیرگذار در بروز اختلالات روانی در نظر گرفته شوند(افضلی و همکاران، ۱۳۸۸).

روانشناسان شناختی پیوسته کوشیده اند تا خطاهای شناختی افراد مبتلا به اختلالات خوردن را شناسایی کنند. در سال های اخیر، با پی بردن به نقش خلق منفی به عنوان یکی از عوامل موثر در بروز این اختلال، تحقیقات زیادی در حوزه هیجان و تنظیم هیجانی در حوزه اختلالات خوردن صورت گرفته است(ونگر[۶۲] و همکاران، ۲۰۰۲). محققین بر این باورند که افراد مبتلا به اختلالات خوردن در تنظیم هیجانات خود با مشکلاتی روبرو هستند و مهارت های لازم برای مقابله با هیجانات منفی را ندارند و خوردن راهکاری است که به وسیله آن می توانند برای مدتی هر چند کوتاه از این احساسات ناخوشایند فاصله بگیرند (اسمیت[۶۳] وهمکاران، ۲۰۰۷).

تنظیم هیجانی می­تواند  به عنوان بخشی از  خود تنظیمی در نظر گرفته شود و می­تواند شامل تنظیم بیرونی نیز باشد که ممکن است داوطلبانه یا غیر داوطلبانه و خود­مختار انجام بگیرد، همچنین می تواند هشیار باشد یا ناهشیار (گراس، ۲۰۰۲). همچنین در سال­های اخیر تنظیم هیجانی به عنوان یک فرایند اساسی در تحقیق و درمان آسیب شناسی روانی مورد هدف قرار گرفته است. تنظیم هیجانی یک مهارت کلیدی اجتماعی است و کسانی که در تسلط داشتن در آن شکست می خورند در معرض خطر اختلال­های بالینی هستند (لام[۶۴] و همکاران، ۲۰۱۱). همچنین مدل های نظری در بی اشتهایی عصبی از نقص تنظیم هیجانی به عنوان یک عامل نگهدارنده یاد میکنند (مانوئل[۶۵] و وید[۶۶]،۲۰۱۳).

در حقیقت اختلالات روان­پزشکی متعددی با بی­ثباتی عاطفی و بی­نظمی هیجانی ارتباط داده شده است (کوئنیسبرگ و همکاران ، ۲۰۰۲؛ فیلیپس و همکاران، ۲۰۰۳ به نقل از چمبرز و همکاران، ۲۰۰۹). در دهه گذشته، توجه روزافزونی به پدیده هیجانات شده است و مفهوم تنظیم هیجانی، نقطه آغازین پژوهش ها در این زمینه بوده است (سوارس[۶۷]،۲۰۰۳). بنابراین تنظیم هیجانی یک جنبه ی بنیادی از کارکرد روانشناختی سالم است (گریشام و گیولون، ۲۰۱۲). گیلبا-اسکچمن و همکاران(۲۰۰۶) دریافتند که زنان دارای اختلال خوردن در مقایسه با گروه سالم از هیجانات خود کمتر آگاهند و در کنترل هیجانات خود مشکل دارند، همچنین افراد کم اشتها در مقایسه با افراد پراشتها از آگاهی هیجانی کمتری برخوردارند. در مقابل افراد پراشتها نسبت به افراد کم اشتها در تنظیم هیجانات خود مشکلات بیشتری دارند.

از انجاییکه اختلالات خوردن در بین نوجوانان یکی از  شایع­ترین اختلالات است و عوامل روانشناختی متعددی بر ان تاثیر­گذارند، در این پژوهش سعی بر این است رابطه بین طرحواره­های ناسازگار اولیه، مکانیزم­های دفاعی و تنظیم هیجانی با اختلال خوردن بررسی شود و به این سوال پاسخ داده شودکه آیا بین طرحواره های ناسازگار اولیه، مکانیزم های دفاعی  و تنظیم هیجانی با باورهای بیمارگونه دانش آموزان دختر رابطه ای وجود دارد و کدام یک سهم معناداری در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه­ی خوردن در دانش­آموزان دختر دارند؟

۳-۱٫  اهمیت و ضرورت پژوهش

در هر جامعه توجه به وضعیت سلامت  جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و فراهم آوردن زمینه لازم برای تحقق یک زندگی پویا و سالم، ضامن سلامتی آن جامعه برای نسل­های آینده است. برای دستیابی به چنین هدف ارزشمندی پیشگیری از بروز اختلالات روانشناختی  امری لازم و ضروری است. این اختلالات علاوه بر اثرات نامطلوب شخصی بر افراد، مشکلات اجتماعی عدیده ای را نیز برای جوامع در برخواهند داشت، لذا شناخت، تشخیص، درمان و پیشگیری از آنها حائز اهمیت است.

نکته ای که امروزه باید مورد توجه قرار بگیرد گسترش فرهنگ­ها بخصوص فرهنگ غرب و پدیده جهانی شدن است. امروزه در جامعه­ی غرب تب لاغری فراگیر است و افراد در تلاش برای کاهش وزن در جهت زیباتر جلوه نمودن هستند که منجر به افزایش مشکلات مربوط به نگرش، رفتار­ها و اختلالات خوردن می­شود. بطوریکه امروزه اختلالات خوردن محدود به جوامع غربی نیست  و اکنون به عنوان یک مساله جهانی در نظر گرفته می­شود. از این رو باید در جوامع در حال توسعه از جمله ایران به آن توجه خاص نشان داد(ضرغامی و چیمه،۱۳۸۳). در دهه اخیر توجه به اختلالات خوردن از سوی پژوهشگران و متخصصان بالینی به طور قابل ملاحظه­ای افزایش یافته است. این اختلالات اختلال­های روانشناختی هستند که با نگرانی بیمارگونه در مورد شکل بدن، خوردن و وزن مشخص گردیده است(پیتیرنی و همکاران،۲۰۱۱).

این اختلال علاوه بر اینکه بر کیفیت زندگی افراد اثر می­گذارد عوارض روانشناختی و جسمانی متعددی از قبیل سوءتغذیه، کندی حرکات معدی و حالات خلقی بد(غمگین وافسرده)، مشکل در تمرکز را ایجاد می­کند(آزاد، ۱۳۸۴؛ به نقل از خسروی و همکاران، ۱۳۹۰). دانش و اطلاعات بدست آمده درباره­ی علل رفتارهای بیمارگونه­ی خوردن قطعی نیست. در تلاش برای کشف و فهم منشاءهای اختلالات خوردن، محققان توجه خود را بر روی عوامل شخصیتی، ژنتیکی و عوامل زیست شیمیایی افراد مبتلا به اختلالات معطوف ساخته­اند(آزاد، ۱۳۸۴، به نقل از خسروی و همکاران، ۱۳۹۰ ). اختلالات خوردن می­تواند خطرات جسمانی و روانی زیادی به همراه داشته باشند و چون معلوم شده است که افراد مبتلا به این اختلالات نگرشی منفی نسبت به بدن خود دارند و همواره دچار احساس گناه هستند(آزاد ،۱۳۸۴)؛ بنابراین قبل از هر اقدام لازم است که به مسایل روانشناختی آنان توجه شده و افکار و نگرش­های منفی آنان درباره­ی وزن و بدنشان اصلاح و تعدیل گردد (آزاد،۱۳۸۴).

با توجه به اهمیت مساله اختلالات خوردن که در ردیف یکی از ۱۰عامل اصلی مرگ و میر زنان جوان قرار دارد(استریگل[۶۸] و بولیک[۶۹]،۲۰۰۷)، و نسبت آن در بین زنان و مردان ۱۰به ۱است و در طول نوجوانی و واوایل جوانی آغاز میشود(راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی،۲۰۱۳). اختلال خوردن در نوجوانان به وفور مشاهده می شود به همین دلیل نیازمند مطالعات بیشتر در این گروه سنی است(کوپر و همکاران،۲۰۰۶) و از آن جاییکه دانش­آموزان نقش مهمی در آینده کشور بر عهده دارند از این رو اهمیت سلامت آنان پیش از پیش مشخص می­شود.

همانطور که از ابتدای فصل گفته شد این پژوهش در تلاش برآمده است به بررسی عوامل روانشناختی  مؤثر بر اختلال خوردن از قبیل طرحواره های ناسازگار اولیه، مکانیزم های دفاعی و دشواری های تنظیم هیجانی در دانش آموزان دختر بپردازد.

۴-۱٫ اهداف پژوهش

اهدافی که در پژوهش حاضر مورد بررسی قرار می­گیرند؛ عبارتند از:

هدف اصلی:

تعیین رابطه بین طرحواره­های ناسازگار اولیه، ابعاد مکانیزم­های دفاعی و ابعاد تنظیم هیجانی با  باورهای بیمارگونه خوردن در دانش­آموزان دختر

اهداف فرعی:

  1. تعیین سهم ابعاد طرحواره­های ناسازگار اولیه در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  2. تعیین سهم مکانیزم­های دفاعی رشد یافته در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  3. تعیین سهم مکانیزم­های دفاعی نوروتیک در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  4. تعیین سهم مکانیزم­های دفاعی رشد نایافته در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  5. تعیین سهم ابعاد تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  6. تعیین سهم طرحواره های ناسازگاراولیه و ابعاد مکانیزم­های دفاعی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  7. تعیین سهم بین طرحواره های ناسازگاراولیه و ابعاد تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.
  8. تعیین سهم بین ابعاد مکانیزم­های دفاعی و ابعاد تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن.

۹٫تعیین سهم طرحواره­ های ناسازگار اولیه، مکانیزم های دفاعی و تنظیم هیجانی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن

۵-۱- فرضیات تحقیق

  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد لاغری رفتارهای بیمارگونه خوردن دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد هشیاری به امعا و احشاء(آگاهی درونی)  رفتارهای بیمارگونه خوردن دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد پرخوری رفتارهای بیمارگونه خوردن دارد.
  • بین ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد نارضایتی بدنی رفتارهای بیمارگونه خوردن دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد ناکارآمدی رفتارهای بیمارگونه خوردن  دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد ترسهای بلوغ رفتارهای بیمارگونه خوردن ارتباط وجود دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد کمال گرایی رفتارهای بیمارگونه خوردن ارتباط وجود دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی بعد بی اعتمادی بین فردی رفتارهای بیمارگونه خوردن ارتباط وجود دارد.
  • ابعاد مکانیزم های دفاعی،طرحواره ناسازگار اولیه و دشواری تنظیم هیجانی سهمی در پیش بینی رفتارهای بیمارگونه خوردن دارند.

۶-۱٫ تعریف متغیرها

در این قسمت به منظور آشنایی با متغیرهای پژوهش مورد نظر به تعریف نظری  و عملیاتی آنها می پردازیم.

۱-۶-۱- اختلالات خوردن:

تعریف نظری: طبق تعریف راهنمای تشخیصی اختلالات روانی( (DSM-V,2013 اختلال تغذیه و خوردن اختلالی است که با آشفتگی  مداوم در خوردن یا رفتارهای مرتبط با خوردن مشخص می­شود که منجر به تغییر در مصرف و یا جذب موادغذایی شده و به طور قابل توجهی باعث اختلال در سلامت جسمی و یا عملکرد روانی-اجتماعی می­گردد.

تعریف عملیاتی : در این پژوهش ویژگی­های روانشناختی و نشانه­های مرتبط با اختلالات خوردن بوسیله­ی پرسشنامه­ی اختلال خوردن گارنر(EDI)  سنجیده می­شود.

۲-۶-۱- مکانیزم های دفاعی:

تعریف نظری: فرآیند­های تنظیم کننده خودکاری هستند، که برای کاهش ناهماهنگی شناختی و به حداقل رساندن تغییرات ناگهانی در واقعیت درونی و بیرونی از طریق تأثیرگذاری بر چگونگی ادراک حوادث تهدیدکننده عمل می­کنند( وایلنت ۲۰۰۴؛ به نقل از گنجی و همکاران، ۱۳۹۲).

تعریف عملیاتی: در این پژوهش هر یک از سه دسته مکانیزم های دفاعی رشدیافته، رشدنایافته و نوروتیک بر حسب نمره ای که آزمودنی در پاسخ به سه زیر مقیاس پرسشنامه سبک های دفاعی (DSQ-40)بدست می­آورد، سنجیده می­شود.

۳-۶-۱- طرحواره های ناسازگار اولیه:

تعریف نظری: ساختارهای ذهنی فرضی برای ارائه مفاهیم کلی ذخیره شده در حافظه است که نه تنها برای تفسیر اطلاعات، بلکه در چگونگی رمزگشایی اطلاعاتی که ارایه می­شوند نیز مهم است(یانگ و همکاران،۲۰۰۳). محتوای هر طرحواره از طریق تجربه­های زندگی فردی ساخته می­شود، سازمان می­یابد و در ادراک و ارزیابی اطلاعات جدید مورد استفاده قرار می­گیرد(مارتین،۱۹۹۰؛ به نقل از دیوانداری و همکاران،۱۳۸۸).

تعریف عملیاتی: این متغیر در پژوهش مورد مطالعه به وسیله نمرات افراد در فرم کوتاه پرسشنامه طرحواره یانگ(۱۹۹۸) مورد اندازه گیری قرار خواهد گرفت.

۴-۶-۱-تنظیم هیجانی:

تعریف نظری: به عنوان فرایند آغاز، حفظ، تعدیل و یا تغییر در بروز، شدت و یا استمرار احساس درونی و هیجان مرتبط با فرایندهای اجتماعی- روانی، فیزیکی در به انجام رساندن اهداف فرد تعریف می شود(ویمز [۷۰]و پینا[۷۱]،۲۰۱۰).

تعریف عملیاتی: در این پژوهش تنظیم هیجانی توسط مقیاس تنظیم هیجانی گراتز [۷۲]و رومئر[۷۳](۲۰۰۴) ارزیابی می­شود.

تعداد صفحه :۱۳۴

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  minoofar.majedi@gmail.com