پایان نامه : بررسی رابطه ­ی نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایه­ی اجتماعی بخش­ها با رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه …

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت آموزشی

عنوان : بررسی رابطه ­ی نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایه­ی اجتماعی بخش­ها با رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه شیراز ـ مدل معادله ساختاری

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته­ ی مدیریت آموزشی

 

 

بررسی رابطه ­ی نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایه­ی اجتماعی بخش­ها با رضایت تحصیلی دانشجویان دانشگاه شیراز ـ مدل معادله ساختاری

استاد راهنما:

دکتر جعفر ترک­زاده

 

اساتید مشاور:

دکتر مهدی محمدی

دکتر رحمت­اله مرزوقی

 

بهمن ماه ۱۳۹۰

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

 

عنوان                                                                                                                صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….۲

۱ ـ ۱ ـ  بیان مساله. ۱۶

۱ ـ ۲ ـ  ضرورت و اهمیت پژوهش…. ۱۹

۱ ـ ۳ ـ  اهداف پژوهش…. ۲۱

۱ ـ ۳ ـ  ۱ ـ اهداف اصلی.. ۲۱

۱ ـ ۳ ـ ۲ ـ اهداف فرعی.. ۲۱

۱ ـ ۴ ـ سؤالات پژوهش…. ۲۲

۱ـ ۴ ـ ۱ ـ سؤالات اصلی.. ۲۲

۱ ـ ۴ ـ ۲ ـ فرضیه های پژوهش…. ۲۲

۱ ـ ۴ ـ۳ ـ سؤالات فرعی.. ۲۲

۱ـ ۵ ـ تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها ۲۳

۱ ـ ۵ ـ ۱ ـ تعریف مفهومی.. ۲۳

۱ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۱ ـ  نوع ساختار سازمانی.. ۲۳

۱ ـ ۵ ـ ۱ ـ ۲ ـ سرمایه ی اجتماعی.. ۲۴

۱ ـ ۵ ـ ۲ ـ  تعریف عملیاتی متغیرها ۲۵

 

فصل دوم: پیشینه پژوهش

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۹

۲ ـ ۱ ـ مبانی نظری.. ۲۷

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ نوع ساختار سازمانی.. ۲۷

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ ۱ ـ تعریف ساختار سازمانی.. ۲۷

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ ۲ ـ ابعاد ساختار سازمانی.. ۲۹

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ ۳ ـ  متغیرهای زمینه های اثرگذار بر ساختار سازمانی.. ۳۰

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ ۴ ـ انواع ساختار سازمانی.. ۳۱

۲ ـ ۱ ـ ۱ ـ ۵ ـ  ویژگیهای ساختار سازمانی تواناساز و بازدارنده ۳۵

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ  سرمایه ی اجتماعی.. ۳۸

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ ۱ ـ تعریف  سرمایه ی اجتماعی.. ۳۸

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ ۲ ـ ابعاد  سرمایه ی اجتماعی.. ۳۹

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ ۳ ـ دیدگاه هایی پیرامون  سرمایه ی اجتماعی.. ۴۲

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ ۴ ـ رویکردهایی پیرامون سرمایه ی اجتماعی.. ۴۵

۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ ۵ ـ سطوح سرمایه ی اجتماعی.. ۴۷

۲ ـ ۱ ـ ۳ـ رضایت تحصیلی.. ۵۰

۲ ـ ۱ ـ ۳ـ ۱ ـ تعریف رضایت تحصیلی.. ۵۰

۲ ـ ۱ ـ ۳ـ ۲ ـ ابعاد رضایت تحصیلی.. ۵۱

۲ ـ ۱ ـ ۳ـ ۳ ـ  مدلهای رضایت تحصیلی.. ۵۶

۲ ـ ۲ ـ پیشینه ی پژوهشی.. ۶۱

۲ ـ ۲ ـ ۱ ـ نوع ساختار سازمانی.. ۶۱

۲ ـ ۲ ـ ۱ ـ ۱ـ پژوهش های خارجی.. ۶۱

۲ ـ ۲ ـ ۱ ـ ۲ ـ پژوهش های داخلی.. ۶۳

۲ ـ ۲ ـ ۲ ـ سرمایه ی اجتماعی.. ۶۴

۲ ـ ۲ ـ ۲ ـ ۱ ـ پژوهش های خارجی.. ۶۲

۲ ـ ۲ ـ ۲ ـ ۲ ـ پژوهش های داخلی.. ۶۲

۲ ـ ۲ ـ ۳ ـ رضایت تحصیلی.. ۶۷

۲ ـ ۲ ـ ۳ ـ ۱ ـ پژوهش های خارجی.. ۶۷

۲ ـ ۲ ـ ۳ ـ ۲ ـ پژوهش های داخلی.. ۷۱

۲-۳- جمع‏بندی.. ۷۳

 

فصل سوم: روش­شناسی پژوهش

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ۷۶

۳ ـ ۱ ـ طرح تحقیق، بیان متغیرها و نحوه ی تغییر یا کنترل آنها…………………………………………۷۷

۳ ـ ۲ ـ جامعه آماری، نمونه و روش نمونه گیری.. ۷۸

۳ ـ ۳ ـ ابزار پژوهش…. ۷۹

۳ ـ ۳ ـ ۱ ـ  پرسشنامه ی نوع ساختار سازمانی.. ۷۹

۳ ـ ۳ ـ ۲ ـ  پرسشنامه ی سرمایه ی اجتماعی بخش ها ۸۱

۳ ـ ۳ ـ ۳ ـ مقیاس رضایت تحصیلی دانشجویان.. ۸۲

۳ ـ ۴ ـ روش اجرا ۸۳

۳ ـ ۵ ـ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات… ۸۴

 

فصل چهارم: یافته های پژوهش

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………۸۵

۴ ـ ۱ ـ یافته های توصیفی.. ۸۶

۴ ـ ۲ ـ سؤالات اصلی پژوهش…. ۹۳

۴ ـ ۳ ـ  فرضیه های پژوهش…. ۹۵

۴ – ۴ – سایر یافته های پژوهش …………………………………………………………………………………………..۱۰۳

۴ ـ ۵ ـ جمع بندی.. ۱۰۷

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………۱۱۲

۴ ـ ۱ ـ یافته های توصیفی.. ۱۱۱

۵ ـ ۲ ـ  سؤالات اصلی پژوهش…. ۱۱۸

۵ ـ ۳ ـ فرضیه های پژوهش…. ۱۲۱

۵ ـ ۴ ـ سایر یافته های پژوهش…. ۱۲۸

۵ ـ ۵ ـ نتیجه گیری نهایی.. ۱۳۲

۵ ـ ۶ ـ محدودیت های پژوهش…. ۱۳۶

۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ محدودیت های پژوهشی.. ۱۳۶

۵ ـ ۶ ـ ۱ ـ محدودیت های اجرایی.. ۱۳۶

۵ ـ ۷ ـ پیشنهادهای پژوهش…. ۱۳۶

۵ ـ ۷ ـ ۱ ـ پیشنهادهای پژوهشی.. ۱۳۶

۵ ـ ۷ ـ ۱ ـ پیشنهادهای کاربردی.. ۱۳۷

۱۰ ـ ۱ ـ فهرست منابع فارسی.. ۱۴۱

۱۰ ـ ۲ ـ فهرست منابع لاتین.. ۱۴۶

فهرست جداول

عنوان صفحه
جدول شماره ۱: ویژگی­های ساختار سازمانی تواناساز و بازدارنده …………………………………………………………….. ۲۷
جدول شماره ۲: ابعاد سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………… ۳۵
جدول شماره ۳: شباهت­ها و تفاوت­های میان دیدگاه بوردیو، کلمن و پوتنام پیرامون سرمایه اجتماعی … ۳۸
جدول شماره  ۴: فراوانی و درصد فراوانی اساتید به تفکیک مرتبه علمی ـ گروه آموزشی ………………………. ۷۷
جدول شماره  ۵: فراوانی و درصد فراوانی دانشجویان به تفکیک جنسیت ـ گروه آموزشی …………………….. ۷۸
جدول شماره  ۶: روایی و پایایی پرسشنامه نوع ساختار سازمانی …………………………………………………………….. ۷۹
جدول شماره  ۷: تحلیل عامل تأییدی ابعاد انواع ساختار سازمانی …………………………………………………………… ۸۰
جدول شماره  ۸: روایی و پایایی پرسشنامه سرمایه  اجتماعی …………………………………………………………………. ۸۱
جدول شماره  ۹: تحلیل عامل تأییدی ابعاد سرمایه  اجتماعی ………………………………………………………………… ۸۱
جدول شماره  ۱۰: روایی و پایایی مقیاس رضایت تحصیلی دانشجویان …………………………………………………… ۸۲
جدول شماره  ۱۱: تحلیل عامل تأییدی ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان ……………………………………………… ۸۳
جدول شماره ۱۲: میانگین، انحراف استاندارد، بیشینه، کمینه و کشیدگی نوع ساختار سازمانی ……………. ۸۵
جدول شماره ۱۳: میانگین، انحراف استاندارد، بیشینه، کمینه و کشیدگی سرمایه اجتماعی ………………….. ۸۶
جدول شماره ۱۴: میانگین، انحراف استاندارد، بیشینه، کمینه و کشیدگی رضایت تحصیلی ………………….. ۸۷
جدول شماره ۱۵: ضریب همبستگی رابطه بین ابعاد انواع ساختار سازمانی با ابعاد رضایت تحصیلی­

دانشجویان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

۹۰

جدول شماره ۱۶: ضریب همبستگی رابطه بین ابعاد ساختار سرمایه اجتماعی با ابعاد رضایت تحصیلی

دانشجویان ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

 

۹۲

جدول شماره ۱۷: ارزیابی نوع ساختار سازمانی دانشگاه ……………………………………………………………………………. ۹۳
جدول شماره ۱۸: ارزیابی مطلوبیت سطح سرمایه­ی اجتماعی بخش­ها ……………………………………………………. ۹۳
جدول شماره  ۱۹: ارزیابی مطلوبیت رضایت تحصیلی دانشجویان …………………………………………………………… ۹۴
جدول شماره  ۲۰: ارزیابی مطلوبیت ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان …………………………………………………… ۹۴
جدول شماره ۲۱: مقایسه ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان ……………………………………………………………………. ۱۰۳
جدول شماره ۲۲: آزمون تعقیبی بونفرونی تفاوت بین میانگین­های ابعاد رضایت تحصیلی دانشجویان ….. ۱۰۴
جدول شماره ۲۳: تحلیل واریانس یک­طرفه مقایسه دیدگاه اساتید در گروه­های مختلف آموزشی در

خصوص نوع ساختار سازمانی دانشگاه ………………………………………………………………………………………………………..

 

۱۰۵

جدول شماره ۲۴: تحلیل واریانس یک­طرفه مقایسه دیدگاه اساتید در گروه­های مختلف آموزشی در

خصوص مطلوبیت سرمایه اجتماعی ……………………………………………………………………………………………………………

۱۰۶
جدول شماره ۲۵: مقایسه رضایت تحصیلی دانشجویان در گروه­های مختلف آموزشی ……………………………. ۱۰۶
جدول شماره ۲۶: آزمون تعقیبی شفه جهت مقایسه میانگین رضایت تحصیلی دانشجویان در گروه­های

مختلف آموزشی …………………………………………………………………………………………………………………………………………..

 

۱۰۷

 

 

 

فهرست اشکال و تصاویر

عنوان صفحه
 

شکل شماره ۱: چارچوب مفهومی رابطه بین متغیرهای پژوهش ………………………………………………………..

 

۸

شکل شماره ۲: چارچوب مفهومی رابطه بین متغیرهای پژوهش ……………………………………………………….. ۷۴
شکل شماره ۳: رابطه بین نوع ساختار سازمانی دانشگاه و رضایت تحصیلی دانشجویان …………………… ۹۷
شکل شماره ۴: رابطه بین سرمایه اجتماعی بخش­ها و رضایت تحصیلی دانشجویان ………………………… ۹۹
شکل شماره ۵: رابطه تعاملی نوع ساختار سازمانی دانشگاه و سرمایه اجتماعی بخش­ها با رضایت

تحصیلی دانشجویان ……………………………………………………………………………………………………………………………..

 

۱۰۲

 

 

پیوست­ها

عنوان صفحه
 

پیوست شماره  ۱: پرسشنامه نوع ساختار سازمانی دانشگاه ………………………………………………………………..

 

۱۶۳

پیوست شماره ۲: پرسشنامه سرمایه اجتماعی بخش­های آموزشی …………………………………………………….. ۱۶۶
پیوست شماره ۳: مقیاس رضایت تحصیلی دانشجویان ………………………………………………………………………. ۱۶۹

مقدمه

 

از سال­های آخر قرن بیستم، سازمان­ها از جمله دانشگاه­ها و مؤسسات و مراکز آموزش­عالی در معرض تغییرات شدید محیطی ناشی از پیشرفت­های علمی، فناوری و تحولات سیاسی و اقتصادی جهان قرار گرفتند، که منجر به دگرگونی بسیاری از مفاهیم از جمله مشتری و نقش آن در سازمان گردید (یمنی، ۱۳۸۲؛ محمدی، ۱۳۸۲؛ جانسون،گاستیفسون، اندرسون، لِرویک و چا[۱]، ۲۰۰۱). در چنین شرایطی آنچه برای دانشگاه­ها و مؤسسات و مراکز آموزش­عالی ارزش می­آفریند، ایجاد ارتباط مستمر با مشتریان از طریق پاسخگویی به نیازها، خواسته­ها و نظرات آنها است (اسکات[۲]، ۱۹۹۸).

زمانی­که دانشجویان به دانشگاه می­پیوندند، مجموعه­ای از خواسته­ها، نیازها و تجربیات گذشته که انتظارات آنها را از دانشگاه را تشکیل می­دهد، با خود به همراه می­آورند. عکس­العمل و پاسخ­هایی که دانشگاه در مقابل خواسته های آنها فراهم می­آورد، تعیین­کننده­ی نگرش مثبت یا منفی آنها نسبت به دانشگاه و میزان رضایت یا نارضایتی آنان خواهد بود (ویلم، بولنز و جانگه[۳]، ۲۰۰۷). بر این اساس، توجه به خواسته­ها و انتظارات دانشجویان از طریق ایجاد بستر مناسب، از اصلی­ترین مأموریت های دانشگاه­ها و مؤسسات و مراکز آموزش­عالی به شمار می­آید. یکی از مهم­ترین عواملی که می­تواند در تحقق این بستر مناسب نقش داشته باشد، سرمایه­ی اجتماعی[۴] است که از آن به عنوان کیفیت روابط بین ذی­نفعان آموزشی، گروه­ها و نهادهای رسمی و غیررسمی یاد­ می­شود (سلطانی و جمالی، ۱۳۸۷).

سرمایه­ی اجتماعی مجموعه­ای از هنجارها، شبکه­ها و اعتماد اجتماعی موجود در یک سیستم (دانشگاهی) است که همچون یک نیروی ارتباطی قوی کل سیستم و عناصر آن را به هم مرتبط و از طریق تسهیل همیاری بین گروه­ها و کاهش هزینه­های مبادله، به تقویت رفتارهای همیارانه، نشر دانش و نوآوری، توسعه­ی مسئولیت­پذیری و در نهایت جلب رضایت دانشجویان از جنبه های مختلف آموزشی و دانشگاهی منجر می­گردد (کمیسیون بهره­وری استرالیا، ۲۰۰۳؛ فوکویاما[۵]، ۱۹۹۸). با این وصف، امروزه سرمایه­ی اجتماعی نقشی بسیار مهمتر از سرمایه­های فیزیکی و انسانی در سازمان­ها و مراکز آموزش­عالی ایفا می­کند، به نحوی که در غیاب آن، نه تنها سایر سرمایه­ها اثربخشی خود را از دست می­دهند، بلکه پیمودن راه­های توسعه و تکامل سازمانی نیز ناهموار و دشوار می­گردد (بیکر[۶]، ۱۳۸۲).

علاوه بر سرمایه­ی اجتماعی که از طریق تسهیل روابط و افزایش سطح اعتماد بین ذی‏نفعان آموزشی، به ایجاد بستر مناسب جهت افزایش میزان رضایت تحصیلی دانشجویان کمک خواهد کرد، نوع ساختار سازمانی دانشگاه که از آن به عنوان کالبد اصلی سازمان یاد می‏شود، بر میزان رضایت دانشجویان از تحصیل مؤثر خواهد بود. ساختار سازمانی از طریق ارائه­ی الگوهایی از روابط رسمی و غیررسمی بین افراد در سازمان (دانشگاه)، از یک سو بر کیفیت و سطح سرمایه‏ی اجتماعی دانشگاه تأثیر خواهد­گذاشت، و از سوی دیگر بر میزان خلاقیت، نوآوری، توانمندی، تعهد و رضایت ذی­نفعان آموزشی مؤثر خواهد بود (پاول[۷]، ۲۰۰۲). البته این تأثیرات بسته به نوع و ویژگی­های کارکردی ساختار سازمانی، می­تواند تواناساز[۸] یا بازدارنده[۹] باشد. ساختار تواناساز ترکیبی از اقتدار و اختیار است که در آن افراد هم احساس اعتماد می­کنند و هم برای استفاده از قدرت در نقش خود توانمند هستند. در مقابل در ساختار بازدارنده، سلسله‏مراتب و قوانین و رویه­ها به نحوی است که مانع خلاقیت و نوآوری است و مدیران از قدرت خود جهت کنترل و دستوردهی به مرئوسین استفاده می­کنند (هوی و سوئیتلند[۱۰]، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱؛ هوی و میسکل[۱۱]، ۲۰۰۸).

بر اساس شواهد پژوهشی، تعاملات سازمانی که نقش تبادل اطلاعات را در درون و بیرون سازمان بر عهده دارند، نیروی حیاتی سازمان به شمار می­آیند. به­ نحوی­که اگر این الگوی ارتباطات بر قوانین منعطف، مشارکت، نوآوری و ایجاد جوّی از اعتماد بین اعضا مبتنی باشد، به بقای سازمان، افزایش میزان کارایی و اثربخشی آن و در نهایت به جلب رضایت ذی­نفعان آموزشی از دانشگاه کمک خواهد­کرد (گایزر و سایمسیک[۱۲]، ۲۰۰۵). لذا انتظار می­رود ساختار سازمانی تواناساز با توسعه­ی قوانین و فرایندهای منعطف، جلب مشارکت، خوش­بینی و تعهد افراد، شفاف­سازی اهداف و رسالت­های علمی و دانشگاهی و همچنین حمایت از افراد در فضایی مملو از اعتماد، زمینه­ توسعه­ی عملکرد افراد و همچنین جلب رضایت فراگیران که به عنوان اصلی­ترین مخاطبان و مشتریان دانشگاه محسوب می­شوند را فراهم آورد. در مقابل در ساختار بازدارنده به دلیل تاکید بیش از حد بر ارتباط یک­طرفه (از بالا به پایین)، عدم پذیرش تفاوت­ها، توسعه­ی جوّی از بی­اعتمادی و استفاده از سلسله­مراتب اداری جهت کنترل، نظارت و نظم­دهی به افراد و زیردستان زمینه­ نارضایتی افراد (اساتید و دانشجویان) و ضعف عملکرد آنها فراهم می­آید. بنابراین، با نظر به آنچه گفته شد و با توجه به نقش ساختار سازمانی تواناساز در جلب رضایت افراد و به خصوص دانشجویان از دانشگاه و نیز نقشی که در زمینه­سازی برای عملکرد مطلوب دانشگاه دارد، مدیران و برنامه­ریزان دانشگاهی باید با توسعه­ی ساختار سازمانی مناسب و سوق دادن آن به سمت ساختار سازمانی تواناساز، به ایجاد بستر مناسب جهت اثربخشی و حفظ و بقای خود در محیط پررقابت کنونی یاری رسانند.

با این وصف، نظر به اینکه نوع ساختار سازمانی و نیز میزان و کیفیت سرمایه­ی اجتماعی در جلب رضایت تحصیلی دانشجویان مؤثر خواهد بود، بررسی رابطه­ی بین این متغیرها و نتیجه­ی حاصل از آن، می­تواند در اصلاح و بهبود راهبردها و برنامه ریزی­های دانشگاهی جهت جلب رضایت دانشجویان ـ به عنوان مخاطبان و مشتریان اصلی دانشگاه ـ یاری رساند. به علاوه از طریق فراهم آوردن اطلاعاتی پیرامون ویژگی­های ساختار سازمانی دانشگاه و کیفیت سرمایه‏ی اجتماعی حاکم در بخش­ها، می­تواند در توسعه­ و بهبود این دو متغیر به عنوان دو عامل مؤثر بر انسجام درونی و اثربخشی دانشگاه، به ارتقای سلامت سازمانی و در نتیجه افزایش موفقیت دانشگاه و بهبود وجهه­ی آن در جامعه نیز یاری رساند.

 

 

۱ ـ ۱ ـ  بیان مسأله

 

مأموریت دانشگاه­ها، مؤسسات و مراکز آموزش­عالی علاوه بر انتقال دانش، کمک به رشد و بهسازی همه جانبه­ی دانشجویان می­باشد (آستین[۱۳]، ۱۹۹۳). از جمله اقداماتی که به مراکز دانشگاهی جهت انجام احسن این مأموریت یاری می­رساند، گردآوری اطلاعاتی پیرامون رضایت­ تحصیلی دانشجویان می­باشد، که از آن به عنوان یک پیامد (آستین، ۱۹۹۳ب؛ سندرز و چن[۱۴]، ۱۹۹۶) یا ابزار طراحی­شده جهت بهبود کیفیت تجارب دانشجویان (هاروی، پلیمر، مونو گیِل[۱۵]، ۱۹۹۷؛ آلدریج و رولی[۱۶]، ۱۹۹۸) یاد ­­می­شود. بر اساس یافته­های پژوهشی رضایت تحصیلی دانشجویان هم به افزایش تعهد آنها نسبت به یادگیری مستمر و بهبود عملکرد تحصیلی آنها منجر می­شود (واکر، شلتون و اسکرودر[۱۷]، ۲۰۱۰)؛ و هم از طریق تاثیرگذاری بر کیفیت و اثربخشی دانشگاه به ارائه­ی تصویر مطلوبی از دانشگاه به محیط بیرونی و موفقیت­های بعدی آن نیز کمک خواهد­ نمود (راکِرت[۱۸]، ۱۹۹۲؛ دِشپَند، فارلی و وِبستِر[۱۹]، ۱۹۹۳؛ دی[۲۰]، ۱۹۹۴؛ دِشپَند و فارلِی[۲۱]، ۱۹۹۸الف؛ تسه و ویلتون[۲۲]، ۱۹۹۸). البته تحقق این امر، منوط به فراهم آوردن بستر مناسب، از جمله وجود شبکه­هایی گسترده از روابط مثبت و مشارکتی بین ذی­نفعان آموزشی می­باشد که از آن به عنوان سرمایه ی اجتماعی یاد می­شود.

سرمایه­ی اجتماعی به عنوان ذخیره­ای از حس اعتماد، همکاری و مشارکت در بین افراد یک گروه یا جامعه محسوب می­شود که همانند یک نیروی ارتباطی مؤثر اجتماعی، اعضای یک گروه یا اجتماع را به هم متصل می­کند و در عین حال نظیر یک مایع اجتماعی، مبادلات میان آنها را سریع، راحت و کم­هزینه می­نماید (رنانی و مؤیدفر، ۱۳۸۷). مطالعات انجام شده پیرامون سرمایه­ی اجتماعی نشان می­دهد، سیستم­ها یا گروه­ها و جوامعی که از سرمایه­ی اجتماعی بالایی برخوردار می­باشند، نه تنها میزان تعهد و مسئولیت­پذیری، انعطاف­پذیری و مدیریت مناسب کنش جمعی در آن­ها، در سطح بالایی قرار دارد (بولینو، ویلیام و جیمز[۲۳]، ۲۰۰۲)، بلکه کاهش فقر و توسعه­ی اقتصادی (پوتنام[۲۴]، ۲۰۰۰)، تسهیل مبادله و هماهنگی فعالیت­ها (شجاعی باغینی، ۱۳۸۷ :۲۴۱)، توسعه­ی میزان مشارکت و تعلق اجتماعی (کاسارد و جانویتز[۲۵]،۱۹۸۶)، پیشرفت تحصیلی و در نهایت تأمین رضایت تحصیلی دانشجویان (کلمن[۲۶]، ۱۹۹۰، ازرایل، بایلیو و هِرتلِس[۲۷]، ۲۰۰۰) از دیگر پیامدهای آنها می­باشد.

شایان ذکر است که تحقق انتظارات مشتریان و توسعه­ی سرمایه­ی اجتماعی در سازمان‏ها و به­ ویژه در دانشگاه­ها، تحت تأثیر عوامل چندی قرار می­گیرد که از مهم­ترین آن نوع ساختار سازمانی تواناساز یا بازدارنده می­باشد. بر اساس نظر هوی، بلازوسکی و نیولند[۲۸] (۱۹۸۳) در ساختار سازمانی بازدارنده به­دلیل تأکید بر کنترل متمرکز امور، اجرای دقیق استانداردها و عدم توجه به انتظارات و خواسته های فراگیران، نه تنها بستر مناسب جهت توسعه­ی سرمایه­ی اجتماعی فراهم نمی­گردد، بلکه به­دلیل مهم­بودن اهداف دانشگاه، به تأمین رضایت تحصیلی دانشجویان نیز توجهی نمی شود. حال آنکه بر اساس یافته­های پژوهشی، چنانچه ساختار سازمانی از نوع تواناساز باشد، به­دلیل تأکید بر قوانین و فرایندهای پویا و منعطف، هم زمینه­ ارتقاء میزان اعتماد، انگیزش و وفاداری اعضا به سازمان فراهم می­گردد (هوی و سوئیتلند، ۲۰۰۱؛ آدلر و بورایز[۲۹]، ۱۹۹۶؛ هوی و میسکل، ۲۰۰۸) و هم بستر مناسب برای افزایش رضایت (میکائیل، کرون، رابینِسکی و جوچیم استالر[۳۰]، ۱۹۸۸)، افزایش نوآوری (دامنپور[۳۱]، ۱۹۹۱؛ کرایج[۳۲]، ۱۹۹۵)، کاهش تعارض نقش (سناترا[۳۳]، ۱۹۸۰) و کاهش احساس بیگانگی در محیط‏های آموزشی (جکسون و اسکولر[۳۴]، ۱۹۸۵) را فراهم می­آورد.

چنانچه ساختار سازمانی از نوع سلسله مراتبی، ایستا و بازدارنده باشد، نه تنها باعث از بین رفتن سرمایه­ی اجتماعی می­شود، بلکه از طریق الزام افراد به پیروی از قوانین و فرایندهای تعیین شده و تأکید صرف بر نتایج، زمینه­ بی­اعتمادی اعضاء نسبت به یکدیگر را فراهم می‏آورد. از طرفی، چنانچه افراد در یک سازمان نسبت به یکدیگر بی­اعتماد باشند، حتی اگر ساختار سازمانی به نحوی باشد که آنها را به مشارکت، همکاری و تبادل اطلاعات تشویق و ترغیب نماید، افراد نه تمایلی به برقراری ارتباط با یکدیگر دارند و  نه از تبادل اطلاعات خود با دیگران احساس امنیت و راحتی می­کنند. بدین ترتیب تعامل این دو مفهوم با یکدیگر، جوّی را به وجود خواهد­آورد که از طریق تأثیرگذاری بر نگرش اعضاء و ذی­ربطان آموزشی هم عملکرد آنها و کیفیت خدمات آموزشی و پژوهشی را تحت تأثیر قرار خواهد داد و هم بر میزان رضایت یا نارضایتی تحصیلی دانشجویان مؤثر خواهد­بود.

نوع ساختار سازمانی
سرمایه­ی اجتماعی
رضایت تحصیلی

بر این اساس، با توجه به مفهوم نوع ساختار سازمانی و سرمایه­ی اجتماعی و وجود نوعی هم­پایانی میان این دو متغیر در توسعه یا جلوگیری از شکل گیری جوّی تؤام با اعتماد، مشارکت، صمیمیت، مسئولیت­پذیری و …، و همچنین با توجه به تأثیر مستقیم و تعاملی هر دو مفهوم در ایجاد بستر مناسب جهت تأمین و جلب رضایت تحصیلی دانشجویان، در تحقیق حاضر تلاش خواهد شد، با ارائه­ی چارچوبی (شکل ۱) به بررسی رابطه­ی این سه متغیر پرداخته شود. لذا در حالی­که سرمایه­ی اجتماعی دارای سه بعد پنهان شبکه­ی اجتماعی، هنجار اجتماعی و اعتماد و نوع ساختار سازمانی نیز دارای دو بعد پنهان توانمندساز و بازدارنده می‏باشد، ضمن بررسی رابطه­ی مستقیم هر یک از این متغیرها با رضایت تحصیلی دانشجویان که دارای شش بعد[۳۵] می­باشد، به بررسی رابطه­ی تعاملی هر دو متغیر جهت پیش بینی میزان رضایت تحصیلی دانشجویان پرداخته شده است.

تعداد صفحه : ۱۶۷

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       minoofar.majedi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***