دانشگاه پیام نور

دانشکده تحصیلات تکمیلی

رساله برای دریافت مدرک دکتری تخصصی(Ph.D)

در رشته روان شناسی عمومی

عنوان پایان نامه:

اثر بخشی شناخت_رفتار درمانگری سالمندی(CBTO)بربهبود نشانه­های مرضی، همبسته­های شناختی و برخی رفتارهای مرتبط با سلامت در مبتلایان به بیماری پارکینسون(PD)

استاد راهنما:

دکتر مهناز علی اکبری دهکردی

اساتید مشاور:

دکتر احمد علی­پور- دکتر حسین زارع – دکتر غلامعلی شهیدی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب:

چکیده…………………………………. ۱

فصل اول…………………………………. ۳

کلیات پژوهش…………………………………… ۳

۱-۱ مقدمه……………………………….. ۴

۱-۲- بیان مسئله……………………………….. ۶

۱-۳ اهمیت و ضرورت انجام پژوهش………………………………..۱۶

۱-۴ اهداف پژوهش……………………………….. ۱۷

۱-۵ سؤالات پژوهش……………………………….. ۱۸

۱-۵-۱ سوالات اصلی…………………………………. ۱۸

۱-۵-۲٫ سوالات فرعی…………………………………. ۱۸

۱-۶ فرضیه های پژوهش……………………………….. ۲۰

۱-۶-۱٫ فرضیه های اصلی…………………………………. ۲۰

۱-۶-۲٫ فرضیه های فرعی…………………………………. ۲۰

۱-۷ متغیرهای پژوهش……………………………….. ۲۱

۱-۷-۱٫ تعاریف نظری متغیرها……………………………….. ۲۱

۱-۷-۲ تعاریف عملیاتی متغیرها……………………………….. ۲۷

فصل دوم………………………………… ۳۰

ادبیات و پیشینه پژوهش…………………………………… ۳۰

۲-۱ مقدمه………………………………… ۳۱

۲-۲ سالمندی………………………………..۳۱

۲-۲-۱ مرور سالمندی در گذر تاریخ…………………………………. ۳۲

۲-۲-۲ ویژگی های جمعیتی سالمندان…………………………………. ۳۴

۲-۲-۳٫ نظریه های مربوط به سالمندی…………………………………. ۴۰

۲-۲-۳-۱٫ نظریه های جامعه شناخت………………………………….. ۴۰

۲-۲-۳-۱٫ نظریه عدم تعهد………………………………… ۴۰

۲-۲-۳-۱-۲٫ نظریه فعالیت………………………………….. ۴۰

۲-۲-۳-۱-۳٫ نظریه استقرار تداوم………………………………… ۴۱

۲-۲-۳-۲٫ نظریه های روان شناختی………………………………..۴۱

۲-۲-۳-۲-۱٫ نظریه روانی- اجتماعی اریکسون……………………………….. ۴۱

۲-۲-۳-۲-۲٫ نظریه روبرت هاویگهرست……………………………….. ۴۲

۲-۲-۳-۲-۳٫ نظریه راجر گولد……………………………….. ۴۴

۲-۲-۳-۲-۳٫ نظریه دانیل لوینسون……………………………….. ۴۵

۲-۲-۳-۲-۵٫ نظریه مک آدامز……………………………….. ۴۶

۲-۲-۳-۲-۶٫ نظریه ویت بورن……………………………….. ۴۷

۲-۲-۳-۳٫ نظریه های زیست شناختی……………………………….. ۴۸

۲-۲-۳-۳-۱٫ نظریه پیوندی……………………………….. ۴۸

۲-۲-۳-۳-۱٫ نظریه خود ایمنی………………………………..۴۸

۲-۲-۳-۳-۲٫ نظریه رادیکال آزاد ……………………………….. ۴۹

۲-۲-۳-۳-۳٫ نظریه استرس……………………………….. ۴۹

۲-۲-۳-۳-۴٫ نظریه مواد زاید……………………………….. ۴۹

۲-۲-۴٫ مفاهیم سالمند در فرهنگ های مختلف دنیا……………۵۰

۲-۲-۵٫ تغییرات فیزیولوژیکی در سالمندی……………………… ۵۲

۲-۲-۶ مشکلات روانشناختی در سالمندی……………………… ۵۳

۲-۳ بیماری پارکینسون………………………………..۵۵

۲-۳-۱ علل ابتلا به بیماری پارکینسون……………………………….. ۵۵

۲-۳-۲ تاریخچۀ بیماری پارکینسون………………………………..۵۹

۲-۳۳ شیوع پارکینسون………………………………..۵۹

۲-۳-۴ علائم بیماری پارکینسون……………………………….. ۶۱

۲-۳-۵٫ چگونگی تشخیص پارکینسون……………………………….. ۶۴

۲-۳-۶٫ طبقهبندی بیماری پارکینسون……………………………….. ۶۵

۲-۳-۷٫ بیماریهای شبیه بیماری پارکینسون…………………………. ۶۶

۲-۳-۸٫ درمان بیماری پارکینسون………………………………..۶۷

۲-۳-۸-۱٫ درمان دارویی……………………………….. ۶۷

۲-۳-۸-۲٫ درمان نشانه های غیر حرکتی……………………………….. ۷۰

۲-۳-۸-۳٫ ژن درمانی………………………………..۷۱

۲-۳-۸-۴٫ درمانهای محافظ نورون………………………………..۷۱

۲-۳-۸-۵٫ درمان اختلالات تکلّمی……………………………….. ۷۲

۲-۳-۸-۶٫ ورزش……………………………….. ۷۲

۲-۳-۸-۷٫ درمانهای جراحی……………………………….. ۷۳

۲-۳-۸-۸٫ مواد غذایی……………………………….. ۷۴

۲-۳-۸-۹٫ درمان از طریق پیوند بافتی……………………………….. ۷۵

۲-۳-۸-۱۰٫ داروهای ضد پارکینسون موجود در ایران………………….۷۶

۲-۳-۹٫ معلولیت ناشی از بیماری پارکینسون……………………….. ۷۶

۲-۳-۱۰٫ عوارض روانی بیماری پارکینسون……………………………. ۷۷

۲-۳-۱۱٫ پیشآگهی بیماری پارکینسون……………………………….. ۷۸

۲-۴٫ شناخت رفتار درمانگری سالمندی……………………………….۷۸

۲-۴-۱٫ اهداف مداخلات روانشناختی…………………………………. ۷۸

۲-۴-۲٫ انواع مداخلات روانشناختی……………………………….. ۸۰

۲-۴-۲-۱-۱٫ تاریخچه شناخت گرایی……………………………….. ۸۰

۲-۴-۲-۱-۲٫ انواع روشهای شناختی…………………………………. ۸۱

۲-۴-۲-۱-۳٫ تکنیک های شناخت درمانی……………………………….۸۷

۲-۴-۲-۲٫ رفتار درمانی……………………………….. ۸۹

۲-۴-۲-۲-۱٫ تاریخچه رفتار گرایی……………………………….. ۸۹

۲-۴-۲-۲-۲٫ تکنیک های رفتاردرمانی……………………………….. ۹۰

۲-۴-۲-۳٫ شناخت رفتار درمانی (CBT)……………………………….. 92

۲-۴-۲-۳-۱٫ تاریخچه درمان شناختی رفتاری……………………………….. ۹۴

۲-۴-۲-۳-۲٫ انواع روش های شناختی رفتاری……………………………….. ۹۵

۲-۴-۲-۴٫ شناخت رفتار درمانی سالمندی (CBTO)……………………… 96

۲-۴-۲-۵٫ کارآمدی شناخت- رفتار درمانگری با سالمندان…………………..۹۸

۲-۴-۲-۶٫ مدل شناختی – رفتاری در کار با سالمندان………………….. ۱۰۱

۲-۴-۲-۷ شناخت – رفتار درمانگری افسردگی اواخر زندگی…………….. ۱۰۳

۲-۴-۲-۸- درمان اختلالهای اضطرابی در اواخر زندگی…………………….. ۱۰۴

۲-۴-۲-۹ شناخت درمانگری برای اضطراب اوخر زندگی………………….. ۱۰۵

۲-۵ نشانه های مرضی…………………………………. ۱۰۶

۲-۶- ادراک بیماری…………………………………. ۱۰۶

۲-۷ اختلال خواب………………………………….. ۱۰۷

۲-۷-۱ مشکلات خواب در سالمندان…………………………………. ۱۰۷

۲-۷-۲ زیست شناسی و تغییرات خواب وابسته به سن…………………….. ۱۰۸

۲-۷-۳ اندازه گیری خواب………………………………….. ۱۰۹

۲-۷-۴ درمانهای بیخوابی…………………………………. ۱۱۰

۲-۷-۵ کارآمدی درمانهای بیخوابی اواخر زندگی…………………………….. ۱۱۳

۲-۷-۶ نتیجه گیری…………………………………. ۱۱۵

۲-۸ سلامت عمومی…………………………………. ۱۱۵

۲-۸-۱ مفهوم سلامت………………………………….. ۱۱۵

۲-۸-۲ الگوهای سلامت………………………………….. ۱۱۷

۲-۸-۳ سلامت جسمانی…………………………………. ۱۲۱

۲-۸-۴ سلامت اجتماعی…………………………………. ۱۲۳

۲-۸-۵ سلامت هیجانی…………………………………. ۱۲۶

۲-۸-۶ سلامت عقلانی…………………………………. ۱۲۸

۲-۸-۷ سلامت معنوی………………………………….۱۲۸

۲-۸-۸ سلامت روان شناختی…………………………………. ۱۳۱

۲-۹ افسردگی………………………………… ۱۳۶

۲-۹-۱ افسردگی، ناتوانی و کارآمدی شناخت درمانگری………………. ۱۳۶

۲-۹-۲ نظام طبقه بندی بین المللی کنش وری (ICF) سازمان جهانی بهداشت………. ۱۳۸

۲-۹-۳- اجرای عملی مدل شناختی با سالمندان وطبقه بندی بین اللملی :کنش وری در مورد افسردگی بیماران مبتلا به پارکینسیون………۱۴۱

۲-۹-۴ شناخت – رفتار درمانگری افسردگی در مبتلایان به بیماری پارکینسون……….۱۴۳

۲-۹-۵ تلفیق مدل شناختی با نظام طبقه بندی بین المللی کنش وری، ناتوانی و سلامتی…………۱۴۴

۲-۱۰ نتیجه گیری…………………………………. ۱۴۶

۲-۱۱ همبسته های شناختی…………………………………. ۱۴۷

۲-۱۲حافظه روزمره……………………………….. ۱۴۸

۲-۱۲-۱ حافظه چیست؟………………………………… ۱۴۸

۲-۱۲-۲  تاریخچه بررسی حافظه………………………………… ۱۵۱

۲-۱۲-۳ عصب شناسی حافظه………………………………… ۱۵۳

۲-۱۲-۳-۱ نظریه سیناپسی…………………………………. ۱۵۳

۲-۱۲-۳-۲ نظریه مبتنی بر الکتروفیزیولوژی…………………………………. ۱۵۴

۲-۱۲-۳-۳ اساس عصب شناختی حافظه کوتاه مدت………………………. ۱۵۶

۲-۱۲-۳-۴ اساس عصب شناختی حافظه بلند مدت……………………..۱۵۶

۲-۱۲-۴ فیزیولوژی حافظه………………………………… ۱۶۲

۲-۱۲-۵ تقسیم بندی مطالعات حافظه………………………………… ۱۶۷

۲-۱۲-۵-۱ ساختار حافظه………………………………… ۱۶۸

۲-۱۲-۵-۲ سایر تقسیم بندی های حافظه…………………………… ۱۷۷

۲-۱۲-۵-۳ فرایند حافظه………………………………… ۱۸۴

۲-۱۲-۵-۴ نظریه سطوح پردازش…………………………………… ۱۸۷

۲-۱۲-۵-۵ رویکرد پیوندگرا در مطالعات حافظه………………………. ۱۸۸

۲-۱۳- انواع توجه………………………………… ۱۹۱

۲-۱۳-۱ تاریخچه ای از مطالعات توجه(۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰)……………. ۱۹۳

۲-۱۳-۲٫ محدودیت در تحقیقات توجه………………………………… ۱۹۵

۲-۱۳-۳ سیستم های عمده توجه………………………………… ۱۹۵

۲-۱۳-۴ ماهیت و تعریف توجه……………………………….. ۱۹۶

۲-۱۳-۵ نقش پردازش بالا به پایین و پایین به بالا در توجه………….. ۱۹۸

۲-۱۳-۶ توجه آشکار و پنهان…………………………………. ۱۹۸

۲-۱۳-۷ اثر پردازش بار بر توجه………………………………… ۲۰۰

۲-۱۳-۸ نظریه بار ادراکی…………………………………. ۲۰۰

۲-۱۳-۹ همبسته های عصبی توجه………………………………… ۲۰۱

۲-۱۳-۱۰ کارکردهای توجه هشیار……………………………….. ۲۰۲

۲-۱۳-۱۰ الگوهای توجه………………………………… ۲۰۵

۲-۱۳-۱۲ نظریه های منبع توجه……………………………….. ۲۰۷

۲-۱۳-۱۳ جستجوی دیداری…………………………………. ۲۰۸

۲-۱۳-۱۴ جستجوی ترکیبی…………………………………. ۲۱۰

۲-۱۳-۱۵ نظریات جستجوی بینایی…………………………………. ۲۱۲

۲-۱۳-۱۵-۱ نظریه یکپارچه کردن مشخصه ها……………………….. ۲۱۲

۲-۱۳-۱۵-۲ نظریه جستجوی هدایت شده…………………………… ۲۱۳

۲-۱۳-۱۵-۳ نظریه یکپارچه کردن تصمیم……………………………… ۲۱۳

۲-۱۴ ارتباطات عصبی جستجوی دیداری با قشر آهیانه ای…………… ۲۱۴

۲-۱۴-۱ تاثیر سن روی جستجوی دیداری…………………………………. ۲۱۵

۲-۱۵ توجه مبتنی بر مکان…………………………………. ۲۱۶

۲-۱۶ توجه شیء محور ………………………………..۲۱۷

۲-۱۷- گوش بزنگی…………………………………. ۲۱۷

۲-۱۷-۱ کاهش گوش بزنگی……………………………… ۲۱۸

۲-۱۷-۲ نواحی مغزی مرتبط با گوش ………………………………. ۲۱۹

۲-۱۷-۳ تفاوتهای فردی در عملکرد گوش بزنگی……………………. ۲۱۹

۲-۱۷-۴ طبقه بندی گوش بزنگی:نوع تمیز و نرخ رویداد…………….. ۲۲۰

۲-۱۷-۵ تمرین و توجه متمرکز………………………………… ۲۲۰

۲-۱۷-۶ گوش بزنگی و پیری…………………………………. ۲۲۱

۲-۱۷-۷ گوش بزنگی و خوگیری…………………………………. ۲۲۱

۲-۱۸- آموزش توجه چیست؟………………………………… ۲۲۳

۲-۱۸-۱ آموزش فرایند توجه………………………………… ۲۲۵

۲-۱۹ بازداری پاسخ………………………………..۲۲۶

۲-۲۰ رفتارهای مرتبط باسلامت………………………………….. ۲۲۶

۲-۲۱ خودکارآمدی…………………………………. ۲۲۶

۲-۲۱-۱ منابع خودکارامدی…………………………………. ۲۳۰

۲-۲۱-۲ فرایندهای فعال شونده مرتبط با خودکارامدی……………… ۲۳۲

۲-۲۱-۳ ابعاد خودکارامدی………………………………….۲۳۴

۲-۲۱-۴ راه های افزایش خودکارامدی…………………………………. ۲۳۴

۲-۲۱-۵ عوامل مرتبط با خودکارامدی…………………………………. ۲۳۵

۲-۲۲ کیفیت زندگی…………………………………. ۲۳۷

۲-۲۳ تعریف کیفیت زندگی…………………………………. ۲۳۸

۲-۲۲-۲ ابعاد کیفیت زندگی…………………………………. ۲۳۹

۲-۲۲-۳ مدل ۷ مولفه ای کیفیت زندگی مارتین و مندوزا…………… ۲۴۱

۲-۲۲-۴ شاخص های سنجش تجربی کیفیت زندگی…………….. ۲۴۱

۲-۲۲-۵ مطالعات تجربی کیفیت زندگی در ایران……………………. ۲۴۲

۲-۲۲-۶ کیفیت زندگی سالمندی…………………………………. ۲۴۴

۲-۲۳ عملکرد جنسی…………………………………. ۲۴۵

۲-۲۳-۱ رفتار جنسی…………………………………. ۲۴۸

۲-۲۳-۲ مقاربت جنسی………………………………..۲۴۸

۲-۲۳-۳ عوامل مؤثر بر رفتار جنسی…………………………………. ۲۴۹

۲-۲۳-۴ عوامل زیستی…………………………………. ۲۴۹

۲-۲۳-۵- عوامل عصب شناختی…………………………………. ۲۴۹

۲-۲۳-۶ سن………………………………… ۲۴۹

۲-۲۳-۷ حاملگی و شیردهی………………………………… ۲۵۰

۲-۲۳-۸ ناباروری و نازایی………………………………… ۲۵۰

۲-۲۳-۹ داروها ………………………………..۲۵۱

۲-۲۳-۱۰ بیماری ها…………………………….۲۵۱

۲-۲۳-۱۱ اعمال جراحی زنان……………………………… ۲۵۱

۲-۲۳-۱۲ عوامل روانی……………………………… ۲۵۲

۲-۲۳-۱۳ تنش و اضطراب………………………………. ۲۵۲

۲-۲۳-۱۴ تضادهای بین فردی……………………………… ۲۵۲

۲-۲۳-۱۵ هویت جنسی…………………………….. ۲۵۳

۲-۲۳-۱۶ دانش جنسی……………………………… ۲۵۳

۲-۲۳-۱۷ افکار و عقاید جنسی……………………………… ۲۵۳

۲-۲۳- ۱۸ تصویر بدنی……………………………… ۲۵۴

۲-۲۳-۱۹ تجارب جنسی اولیه…………………………….. ۲۵۵

۲-۲۳-۲۰ اختلالات روانی……………………………… ۲۵۵

۲-۲۳-۲۱ عوامل فرهنگی……………………………… ۲۵۵

۲-۲۴ رفتار جنسی از دیدگاه زیست شناختی………………. ۲۵۶

۲-۲۴-۱ دستگاه عصبی مرکزی و محیطی و رفتار جنسی……….۲۵۶

۲-۲۴-۲ پاسخهای رفتار جنسی……………………………… ۲۵۷

۲-۲۴-۳ مراحل پاسخ جنسی……………………………… ۲۵۷

۲-۲۴- ۴ اختلال های کارکرد جنسی……………………………… ۲۶۰

۲-۲۴-۵ ماهیت اختلال های جنسی……………………………… ۲۶۱

۲-۲۴-۶ اختلالات میل جنسی……………………………… ۲۶۴

۲-۲۴- ۷ اختلالات انگیختگی جنسی……………………………… ۲۶۵

۲-۲۴-۸ اختلال نعوظی مرد…………………………….. ۲۶۵

۲-۲۴-۹ اختلالات ارگاسم……………………………… ۲۶۶

۲-۲۴-۹-۱ اختلال ارگاسمی زن……………………………… ۲۶۶

۲-۲۴-۹-۲ اختلال ارگاسمی مرد…………………………….. ۲۶۷

۲-۲۴-۱۰ انزال زودرس……………………………….. ۲۶۸

۲-۲۴- ۱۱ اختلالات درد جنسی……………………………… ۲۶۸

۲-۲۴-۱۱-۱ مقاربت دردناک………………………………. ۲۶۸

۲-۲۴-۱۱-۲ واژنیسموس……………………………….. ۲۶۹

۲-۲۴-۱۱-۳ اختلال عملکرد جنسی ناشی از اختلال طبی عمومی……….۲۷۱

۲-۲۴-۱۱-۴ اختلال نعوظ مرد ناشی از اختلال طبی عمومی……………… ۲۷۱

۲-۲۴-۱۱-۵  مقاربت دردناک ناشی از یک اختلال طبی عمومی…………….. ۲۷۱

۲-۲۴-۱۱-۶ اختلال کمبود میل جنسی ناشی از یک اختلال طبی عمومی……… ۲۷۲

۲-۲۴-۱۱-۷ اختلال عملکرد جنسی ناشی از مواد……………… ۲۷۲

۲-۲۵ سازگاری اجتماعی……………………………… ۲۷۳

۲-۲۵-۱ تحلیل فرایند سازگاری ……………………………. ۲۷۴

۲-۲۵-۲ فرایند سازگاری اجتماعی……………………………… ۲۷۴

۲-۲۵-۳ تعاریف در حیطه اختلال سازگاری یا ناسازگاری………….. ۲۷۵

۲-۲۵-۴ عوامل موثر برسازگاری اجتماعی……………………………. ۲۷۶

۲-۲۵-۵ دیدگاه های مربوط به سازگاری اجتماعی………………….. ۲۷۸

۲-۲۵-۵-۱ دیدگاه زیستی- روانی- اجتماعی…………………………….۲۷۸

۲-۲۵-۵-۲ دیدگاه روان تحلیلی……………………………. ۲۷۹

۲-۲۵-۵-۳ دیدگاه یادگیری اجتماعی……………………………… ۲۷۹

۲-۲۵-۵-۴ دیدگاه علوم رفتاری……………………………… ۲۸۰

۲-۲۵-۵-۵ دیدگاه مراجع محوری…………………………….. ۲۸۰

۲-۲۵-۵-۶ دیدگاه انسان گرایی……………………………… ۲۸۱

۲-۲۵-۵-۷ دیدگاه روان شناختی……………………………… ۲۸۱

۲-۲۶- پیروی دارویی……………………………… ۲۸۱

۲-۲۶-۱ مدل پنج بعدی سازمان بهداشت جهانی در مصرف داروها……..۲۸۲

۲-۲۶-۲ پیش بینی سرپیچی دارویی…………………………. ۲۸۳

۲-۲۶-۳ عواقب ناشی از سرپیچی دارویی………………….. ۲۸۳

۲-۲۶-۴ پیش نیازهای پیروی بیمار از مصرف صحیح داروها…………..۲۸۴

۲-۲۶-۵- سالمندان پرخطرترین گروه سنی…………………………. ۲۸۵

۲-۲۷ جمع بندی……………………………. ۲۸۵

فصل سوم…………………………….. ۲۹۵

روش پژوهش……………………………….. ۲۹۵

۳-۱ مقدمه……………………………. ۲۹۶

۳-۲٫ طرح پژوهش……………………………. ۲۹۶

۳-۳٫ جامعه آماری پژوهش……………………………. ۲۹۷

۳-۴روش نمونه گیری و حجم نمونه……………………………. ۲۹۷

۳-۵٫ شرکت کنندگان و معیارهای انتخاب نمونه……………..۲۹۸

۳-۶٫ خصوصیات نمونه……………………………. ۲۹۹

۳-۷٫ ابزار های اندازه گیری پژوهش……………………………. ۳۰۴

۳-۷-۱٫ ابزارهای سنجش نشانه های مرضی………………………. ۳۰۴

۳-۷-۲ ابزارهای سنجش همبسته های شناختی……………….. ۳۰۹

۳-۷-۳٫ابزارهای سنجش برخی رفتارهای مرتبط با سلامت…….. ۳۱۱

۳-۸ روش گردآوری داده ها…………………………….۳۱۵

۳-۹ روش تحلیل داده ها……………………………. ۳۱۶

فصل چهارم…………………………….۳۱۷

تجزیه و تحلیل داده ها …………………………….۳۱۷

۴-۱ مقدمه…………………………….. ۳۱۸

۴-۲ تجزیه و تحلیل توصیفی یافته های پژوهش………………… ۳۱۸

۴-۲-۱ ویژگیهای توصیفی متغیرهای نشانه های مرضی………….. ۳۱۸

۴-۲-۲ ویژگیهای توصیفی متغیرهای همبسته های شناختی…………۳۲۴

۴-۲-۳ ویژگیهای توصیفی متغیرهای مرتبط با سلامت……………….. ۳۲۸

۴-۳٫ تجزیه و تحلیل استنباطی یافته های پژوهش……………………. ۳۳۳

۴-۳-۱٫ پیش فرض های تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر……………… ۳۳۳

۴-۳-۲٫ آزمونهای متغییرهای مرتبط با نشانه های مرضی…………………. ۳۳۶

۴-۳-۳ آزمونهای متغییرهای مرتبط با همبسته های شناختی……………… ۳۳۸

۴-۳-۴٫ آزمونهای متغییرهای مرتبط با برخی رفتارهای سلامتی………….. ۳۳۹

فصل پنجم……………………………… ۳۴۲

بحث و نتیجه گیری……………………………… ۳۴۲

۵-۱٫ مقدمه…………………………….. ۳۴۳

۵-۲٫ بحث درباره ی یافته های پژوهش……………………………….. ۳۴۳

۵-۲-۱ متغییرهای حوزه نشانه های مرضی……………………………. ۳۴۳

۵-۲-۲ متغییرهای حوزه همبسته های شناختی……………………………. ۳۶۰

۵-۲-۳ متغییرهای حوزه برخی رفتارهای مرتبط با سلامت…………………۳۶۳

۵-۲٫ محدودیت های پژوهش……………………………….. ۳۷۲

۵-۳٫ پیشنهادهایی بر اساس یافته های پژوهش……………………………….. ۳۷۲

۵-۴ . پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده……………………………. ۳۷۳

۵-۵٫ نتیجه گیری نهایی و سخن پایانی……………………………. ۳۷۴

ضمائم……………………………… ۳۷۷

منابع……………………………… ۴۰۲

چکیده:

هدف: بیماری، بخصوص بیماری­های مزمن در سالمندان شیوه زندگی آنان را تغییر می دهد. بیماری پارکینسون نیز نوعی اختلال تحلیل برنده سیستم عصبی مرکزی در سالمندی است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی شناخت_رفتار درمانگری سالمندی (CBTO) بربهبود نشانه­های مرضی، همبسته­های شناختی و برخی رفتارهای مرتبط با سلامت در مبتلایان به بیماری پارکینسون(PD) بود.

روش: در این مطالعه روش پژوهش بصورت نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه از جامعه آماری سالمندان مبتلا به پارکینسون در نظر گرفته شد، نمونه های پژوهش شامل ۴۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و با روش تصادفی به دو گروه آزمایش و گواه تقسیم شدند. گروه آزمایشی تحت درمان شناختی-رفتاری سالمندی در ۱۰ جلسه قرار گرفتند. برای سنجش فرضیه های این پژوهش از سه مجموعه آزمون نشانه های مرضی(پرسشنامه کوتاه ادراک بیماری (brief IPQ)، پرسشنامه شاخص اختلال خواب پیترز بورگ، پرسشنامه سلامت عمومی (G.H.Q))، همبسته های شناختی(پرسشنامه حافظه روزمره ساندرلند و همکاران(۱۹۸۳)، آزمون عملکرد پیوسته روزولد و همکاران(۱۹۵۶)، آزمون بازداری پاسخ استروپ(۱۹۳۵)) و رفتارهای مزتبط با سلامت(مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر (GSES)، پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت (۱۹۹۶ )، پرسشنامه ارزیابی عملکرد جنسی زنان و مردان، پرسشنامه سازگاری BAL، پرسشنامه پیروی دارویی ماریسکی (۱۹۹۲)) استفاده شد. و برای تحلیل داده ها از تحلیل واریانس مکرر با بهره گرفتن از آزمون تعقیبی LSD استفاده شد.

یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی-رفتاری از بین متغییرهای نشانه های مرضی در مقیاس های ادراک بیماری، اختلالات خواب، افسردگی، اضطراب، اختلال عملکرد اجتماعی در سطح  ۰۵/۰ P< معنی دار است، در حالی که مقیاس نشانه های جسمانی از لحاظ آماری معنی دار نیست، نتایج آزمونهای تعقیبی نشان داد اثر روش درمانی شناختی رفتاری در مرحله پیش آزمون- پس آزمون و پس آزمون- پیگیری از لحاظ آماری در متغیرهای ادراک بیماری، اختلالات خواب، افسردگی، اضطراب معنی دار است ولی در متغیر عملکرد اجتماعی اثر روش شناختی رفتاری در مرحله پس آزمون- پیگیری معنی دار نیست. در حیطه همبسته های شناختی نتایج نشان داد که درمان شناختی-رفتاری در مقیاس های حافظه روزمره، توجه متمرکز و بازداری شناختی در سطح  ۰۵/۰ P< معنی دار است، در حالی که در مقیاس های توجه پیوسته از لحاظ آماری معنی دار نیست. نتایج آزمون های تعقیبی نیز نشان داد متغیرهای حافظه روزمره و توجه متمرکز در هر سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری معنی دار می باشد ولی در متغیر بازداری پاسخ شناختی مداخله مورد نظر در مرحله پس آزمون- پیگیری از لحاظ آماری معنی دار نیست و بنابراین به این یافته باید با دیده احتیاط نگریست. در حیطه برخی رفتارهای مرتبط با سلامت نتایج نشان داد که درمان شناختی-رفتاری در مقیاس های خودکارآمدی،کیفیت زندگی، عملکرد جنسی، سازگاری اجتماعی و پیروی دارویی در سطح  ۰۵/۰ P< معنی دار است. و نتایج آزمونهای تعقیبی نشان داد متغیرهای خودکارآمدی، سازگاری اجتماعی و پیروی دارویی در هر سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری معنی دار می باشد. ولی متغیر عملکرد جنسی در دو مرحله پس آزمون- پیگیری از لحاظ آماری معنی دار نیست و بنابراین تا پذیرش و گسترش این قبیل یلفته ها راه درازی در پیش است.

نتیجه گیری: تلویحات حاصل از یافته های پژوهش در قلمروهای بالینی و مرضی از زاویه استلزام اصلاح نظام مراقبت بهداشتی سالمندان در سطح دیدگاه ها و اقدامات عملی مورد بحث قرار گرفتند و در حد خطوط کلی نتایج پژوهش نشان داد که مداخله گریهای مبتنی بر شناخت رفتار درمانگری بر مولفه های مختلف سلامت سالمندان مبتلا به پارکینسون به ویژه سلامت روانی آنها اثر معناداری داشته است.

فصل اول: کلیات پژوهش

۱-۱- مقدمه

هر روزی که سپری می شود برگی ازدفتر ما ورق می خورد و ما در حال پیر شدن هستیم، به سن پیری رسیدن یک واقعیتی است که از آن گریزی نیست. سالمندی حقیقتی بیولوژیکی است که در تمام طول تاریخ وجود داشته و بازتاب های متفاوتی را بوجود آورده است. جمعیت جهان به سرعت رو به سالمندی می رود و نسبت سالمندان در هر سرشماری نسبت به سرشماری قبلی افزایش می یابد. امروزه مسائل و مشکلات سالمندان که با افزایش تعداد و نسبت آنان مرتبط است، به اندازه ای از دیدگاه ملل جهان اهمیت پیدا کرده است که سال «۱۹۹۹ میلادی» را «سال بین المللی سالمندان» نامیده اند. برای درک بهتر سالمندی به عنوان مقطعی از حیات و زندگی بهتر است نگاهی اجمالی به مفهوم زندگی و پویایی آن که در نهایت به پیری، سالمندی و سپس به مرگ می رسد بیاندازیم. ادبیات، شعرا و فیلسوفان تعاریف متعددی از زندگی ارائه کرده اند. اما شاید عمر یا زندگی را به لحاظ قالب و صورت بتوان به حرکت و چرخش انسان حول محور زمان تعریف کرد و به لحاظ محتوی، فرآیند، آن را به مجموعه جانشینی ها عنوان نمود. جانشینی یا جایگزینی دوره های زندگی جنینی به کودکی، کودکی به نوجوانی و جوانی به بزرگسالی و سالمندی. آنچه مسلم است این است که این مجموعه جایگزینی ها به نحوی صورت می گیرد که تقریباً کسی تحویل و تبدیل آنها را به گونه قاطعانه وخشن احساس و ادراک نمی کند. شاید بر همین اساس است که تولستوی می گوید: «پیری همه ما را غافلگیر می کند» (بررسی مسایل سالمندی در ایران، ۱۳۸۶).

دشواری ها و مسائل مختلفی از قبیل تنهایی سالمند با از دست دادن اشتغال خارج از منزل و اشتغالات اعضای خانواده، تغییر ساختار نظام خانواده و خویشاوندی از حالت گسترده به خانواده زن و شوهری و تغییرات سریع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که حاصل آن ازدیاد فاصله بین سالمندان و دیگر اعضای خانواده مخصوصاً نسل جوان جامعه است. باعث شده است وجود سالمندان که در گذشته در طیف عاطفی و انجام روابط خویشاوندی، فردی جدا از خانواده به حساب نمی آمد و دارای عزت و احترام و قداست بود به انزوای اجتماعی و به تبع آن کاهش عزت و احترام بین خانواده ها و نسل جوان تبدیل شود، سالمندی دوره دگرگونی و از دست دادن است. تعداد کمی از سالمندان می توانند خود را با این تغییرات سازگار کنند و بیشتر سالمندان با وقایع خاص یاترکیبی از رخدادها که فراتر از تحمل یا توانایی و مهارت های مقابله ای، ایشان است مواجه می شوند و دچار یک حس درماندگی می شوند که در نهایت به افسردگی منتهی می شود (تقوایی، ۱۳۸۴). سالمندان زیادی در این کشور زندگی می کنند. لازم است علاقه فزاینده ای به کار بر روی سالمندان ایجاد شود. یکی از حوزه های فعالیت متخصصان بهداشت روانی، باید بر چالش باقیمانده عمر سالمند متمرکز شود.

سالمندان از تمام گروه های سنی ناهمگن ترند و غالباً تفاوتهای آنها بیشتر از شباهتهایشان است(استیور[۱] و هامن[۲]، ۱۹۸۳؛ فاترمن[۳] و همکاران، ۱۹۹۵). احتمال شکل گیری یک بیماری مزمن جسمی با افزایش سن فرد بیشتر می شود. رایج­ترین بیماریهای مزمن در این سنین بیماریهای عضلانی-اسکلتی، بیماریهای مربوط به گردش خون، بیماریهای قلبی و بیماریهای نورولوژیک هستند که با افزایش سن بیشتر می­شود (لایدلاو و همکاران، ۱۳۸۷).

مشکلات روان شناختی این جمعیت شامل، اضطراب، افسردگی واختلالات سازگاری که با بیماری های جسمی همراه است درمان را مشکل می کند. این تعامل مشکلات روان شناختی و جسمی بحث اساسی در روان درمانی سالمندان است(زاریت[۴] ،۱۹۹۸).

بیماری پارکینسون[۵] یا فلج لرزان[۶] نیز نوعی اختلال تحلیل­برنده بسیار شایع سیستم عصبی­مرکزی در سالمندان است (جانکوویک،۲۰۰۸). بیماری پارکینسون حرکات افراد را تحت تأثیر قرار داده و سبب ایجاد اختلالات حرکتی، ترمور یا لرزش، علائم غیر حرکتی شامل اختلال عملکرد اتونومیک، مشکلات عصبی- روانی(اختلالات خلقی شامل افسردگی، بی عاطفگی[۷] و اضطراب، نقص شناختی شامل اختلال عملکرد اجرایی[۸] مشکلاتی در برنامه­ریزی، انعطاف­پذیری شناختی[۹]، تفکر انتزاعی[۱۰]، نوسانات در توجه و سرعت شناختی کم[۱۱]،حافظه و رفتار یا تغییرات فکری) و مشکلات حسی و خواب می­شود(لویس و کنل[۱۲]،۲۰۰۹).

هزینه­های بیماری پارکیسنون در جامعه بسیار بالا است اما برآورد دقیق آن بدلیل مشکلات متدولوژیک در تحقیقات و تفاوت­های میان کشورها بسیار دشوار است و روش شناخت رفتار درمانگری سالمندی (CBTO) که در این پژوهش مدنظر قرار گرفت بر این مهم استوار بود و از طریق مشاوره فردی انجام می گرفت. آنچه در این فصل ارائه می شود عمدتاً گستره مسئله تحقیق راکه شامل بیان مسئله، اهداف، ضرورت و اهمیت تحقیق، فرضیات، سوالهای تحقیق، معرفی متغیرها و اصطلاحات تحقیق است، توضیح می دهد.

۲-۱- بیان مسأله

در جهان توسعه یافته و درحال توسعه، افراد عمر طولانی دارند و افزایش طول عمر در سراسر جوامع، هم یک دستاورد اجتماعی به شمار می آید و هم چالش فرا روی این جوامع است (سازمان جهانی بهداشت[۱]، ۲۰۰۲).

طبق آمارهای جدید (سازمان ملل متحد، ۲۰۰۱) برآورد شده که جمعیت سالمندان جهان در ۵۰ سال سه برابر افزایش خواهد داشت یعنی جمعیت ۶۰۶ میلیون نفری فعلی به دو میلیارد نفر در سال ۲۰۵۰ می رسد(سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، ۲۰۰۱).

داده های منتشر شده توسط اداره ملی آمار بریتانیا (اداره آمار بریتانیا، ۲۰۰۱) مربوط به سال ۱۹۹۷، نشان می دهد که یک مرد و یک زن ۶۰ ساله می توانند انتظار داشته باشند که به ترتیب ۹/۱۸ سال و ۷/۲۲ سال دیگر زندگی کنند(لایدلاو و همکاران، ۱۳۷۸).

نیازهای بهداشت روانی سالمندان معمولاً در گذشته مورد بی توجهی قرار گرفته بود. همچنانکه طول عمر افراد بیشتر می شود و به سلامت جسمی سالمندان توجه می شود، تأکیدهای مربوط به ارایه انواع مداخله گریهای لازم برای رفع نیازهای عاطفی آنان نیز افزایش می یابد. تعداد زیاد سالمندان به افزایش قدرت اجتماعی ـ سیاسی کارآمدی منجر می شودکه می تواند بر چگونگی ارایه خدمات بهداشتی و به ویژه خدمات بهداشت روانی و چگونگی سازماندهی و اختصاص دادن منابع به سالمندان اثر بگذارد. نیاز به درمانهای روانشناختی کارآمد برای سالمندان مهمتر از گذشته خواهد بود (لاید لاو، ۲۰۰۳).

سالمندان از تمام گروه های سنی ناهمگن ترند و غالباً تفاوتهای آنها بیشتر از شباهتهایشان است(استیور[۲] و هامن[۳]، ۱۹۸۳؛ فاترمن[۴] و همکاران، ۱۹۹۵). احتمال شکل گیری یک بیماری مزمن جسمی با افزایش سن فرد بیشتر می شود. براساس زمینه یابی عمومی مربوط به خانواده که در سال ۱۹۹۸ در بریتانیا صورت گرفت، ۵۹ درصد افراد بین ۶۵ تا ۷۴ ساله و ۶۶ درصد افراد ۷۵ ساله و بالاتر تجربه ابتلا به یک بیماری و ناتوانی دیرپا معلولیت را گزارش کردند. رایج­ترین بیماریهای مزمن بیماریهای عضلانی-اسکلتی، بیماریهای مربوط به گردش خون، بیماریهای قلبی و بیماریهای نورولوژیک هستند که با افزایش سن بیشتر می­شود (لایدلاو و همکاران، ۱۳۸۷). اگر چه، ضعف سلامت جسمانی می تواند عامل خطر ساز عمده ای در شکل گیری اختلالهای روانی باشد (کرامر[۵] و همکاران، ۱۹۹۲)، ولی نشانه های این اختلالها اغلب از دید متخصصان بهداشتی که به درمان شکایتهای جسمانی سالمندان می پردازند، ناشناخته باقی می مانند. درست است که افسردگی خطر شکل گری از کار افتادگی را افزایش می دهد و از کار افتادگی نیز می تواند خطر شکل گیری افسردگی را افزایش دهد (گارلند[۶] و همکاران، ۱۹۹۸) اما ارتباط بین این دو پیچیده تر از نوعی تناظر یک به یک است.

بیماری پارکینسون[۷]نیز نوعی اختلال تحلیل­برنده سیستم عصبی­مرکزی در سالمندان است.علائم حرکتی این بیماری در نتیجه مرگ سلول­های تولیدکننده­دوپامین در منطقه­ای از مغز میانی به نام جسم­خاکستری[۸] ایجاد می­شود.علت این مرگ سلولی هنوز مشخص نیست(جانکوویک[۹]،۲۰۰۸). علائم این بیماری برای اولین بار در سال ۱۸۱۷ میلادی توسط دانشمند بریتانیایی به نام دکتر جیمز پارکینسون شناسایی شد. وی نام این بیماری را “فلج لرزان”[۱۰] نامید که امروزه آن را تحت عنوان بیماری پارکینسون می شناسند( لوییس و کنل[۱۱]،۲۰۰۹). اکثر این بیماران به نوع ایدیوپاتیک[۱۲](بدون هیچ علت شناخته شده) به پارکیسنون مبتلا می­شوند. پارکینسون بطور معمول به عنوان یک بیماری غیر ژنتیکی در نظر گرفته می­شود. با این حال، در درصد کمی از بیماران ممکن است عوامل ژنتیکی شناخته شده،­ نقش داشته باشد. حدود ۱۵ درصد بیماران مبتلا به پارکینسون، دارای خویشاوندان درجه یک مبتلا به این بیماری هستند( سامی و همکاران[۱۳]،۲۰۰۴). حداقل در ۵ درصد افرادی که به نوعی مبتلا به یکی از اشکال پارکینسون هستند بیماری در اثر جهش در یکی از ژن­های خاص رخ می­دهد ( لسج و برایس[۱۴]، ۲۰۰۹). نتایج مطالعه هیو و همکاران(۲۰۰۷) نشان داد ابتلا به دیابت نوع دو خطر ابتلا به پارکینسون را افزایش می­دهد (هیو و همکاران[۱۵]،۲۰۰۷).

بیماری پارکینسون دومین اختلال نورودژنراتیو[۱۶] شایع بعد از بیماری آلزایمر است. میانگین سن شروع این بیماری ۶۰ سالگی است، اگرچه در ۵ تا ۱۰ درصد موارد که به عنوان پارکینسون با شروع در دوره جوانی اطلاق می­شود، در سنین ۲۰ تا ۵۰ سالگی آغاز می­گردد (سامی و همکاران[۱۷]،۲۰۰۴). شیوع این بیماری در میان کشورهای اروپایی در حدود ۱۰۸ تا ۲۵۷ مورد در هر صد هزار نفر(۱/۰ تا ۲۵/۰ درصد) گزارش شده است ( لیندگرین و همکاران[۱۸]،۲۰۰۵). پارکینسون در میان سالمندان بسیار شایع بوده و شیوع آن از ۱ درصد در افراد بیش از ۶۰ سال به ۴ درصد در افراد بالای ۸۰ سال افزایش پیدا می­کند(دی لو و برتلر،۲۰۰۶). شیوع پارکینسون در جمعیت عمومی ایران ۲ در صد هزار نفر است که این میزان در افراد بالای ۶۵ سال به ۲ در هزار نفر(۱۰ برابر) افزایش می­یابد. بر همین اساس و با احتساب جمعیت ۷۵۱۴۹۶۶۹ میلیون نفری کشور در سال ۱۳۹۰، پیش بینی می­شود بین ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار نفر بیمار مبتلا به پارکیسنون در کشور وجود داشته باشد(شهیدی،۲۰۱۲). نظر به اینکه جمعیت سالمندان کشور تا ۳۰ سال آینده رشد چشمگیری خواهد داشت، بنابراین تعداد بیماران مبتلا به پارکینسون نیز رشد فزاینده­ای خواهد یافت. در برخی از مطالعات عنوان شده است که این بیماری در مردان شایعتر از زنان است. بطور مثال نتیجه­ مطالعه­ای در ایران نشان می­دهد شیوع پارکیسنون در مردان بیشتر و معادل ۶۲ درصد بوده است. اما در برخی از مطالعات تفاوتی از نظر میزان بروز آن در دو جنس یافت نشده است(دی لو و برتلر،۲۰۰۶).با این حال هیوس و همکاران عنوان کرده­اند شیوع پارکیسنون در زنان بیشتر از مردان و معادل ۲/۵۱ درصد بوده است(هیوس و همکاران،۲۰۰۵). میزان بروز پارکینسون بین ۸ تا ۱۹ مورد به ازای هر صد هزار نفر در سال گزارش شده است( لیندگرین و همکاران[۱۹]، ۲۰۰۵).

مواجهه با توکسین­های حاوی مواد حشره­کش خطر ابتلا به پارکینسون را دو برابر می­نماید( تانر و همکاران[۲۰]، ۲۰۱۱؛ دی لو و برتلر،۲۰۰۶). مواجهه با فلزات سنگین از طریق احتمال تجمع در ماده خاکستری مغز به عنوان یکی دیگر از عوامل خطر این بیماری به شمار می­رود. با وجود این مطالعات موجود در این زمینه با قطعیت این مطلب را تأیید نکرده است(دی لو و برتلر[۲۱]،۲۰۰۶). با وجود عوامل خطر متعددی که برای این بیماری عنوان شده است، برخی از عوامل نیز در برابر بروز این بیماری نقش محافظت کننده دارند. بطور مثال نتیجه یک مطالعه نشان می­دهد مصرف کافئین در برابر ابتلا به پارکیسنون نقش محافظت کننده دارد(کوستا و همکاران[۲۲]،۲۰۱۰). مطالعات اپیدمیولوژیک آینده نگر انجام شده بر روی گروه وسیعی از مردان نشان می­دهد که خطر ابتلا به بیماری پارکینسون با افزایش مصرف قهوه و سایر نوشیدنیهای حاوی کافئین کاهش می­یابد(گانگورا-آلفارو[۲۳]،۲۰۱۰). از سوی دیگر استعمال تنباکو علیرغم تأثیر سوء آن بر طول عمر و کیفیت زندگی، خطر ابتلا به پارکینسون را کاهش می­دهد؛ به نحوی که خطر ابتلا در افراد سیگاری تا یک سوم افراد غیر سیگاری کاهش می­یابد. اساس این تأثیر هنوز ناشناخته است اما احتمالاتی در مورد اینکه نیکوتین به عنوان نوعی محرک دوپامین عمل می­کند، مطرح است. مصرف آنتی اکسیدان­ها از طریق مصرف ویتامین C و D نیز به عنوان عوامل محافظت کننده دیگر مطرح شده­اند، اما نتایج مطالعات مختلف متناقض بوده و تأثیر مثبت مصرف آنها هنوز تأیید نشده است. در مورد تأثیر مصرف چربی و اسیدهای چرب نیز نتایج متناقضی به چشم می­خورد. علاوه بر این شواهد اولیه­ای نیز در مورد اثر محافظتی استروژن­ها و داروهای ضد التهابی وجود دارد( دی لو و برتلر،۲۰۰۶).

[۱] -World Health Organization

[۲]– Steure,J.L.

[۳]– Hamman, C.L.

[۴]– Futterman, A.

[۵]– Kramer, A.M.

[۶]– Gurland, G.J.

[۷]-Parkinson’s Disease

[۸]– Substantia Nigra

[۹]Jankovic

[۱۰]– Shaking Palsy

[۱۱]Lewis and Knell

[۱۲]Idiopathic

[۱۳]Samii A et al

[۱۴]Lesage and Brice

[۱۵]Hu et al.

[۱۶]– Neurodegenerative

[۱۷]Samii A et al

[۱۸]Lindgren et al.

[۱۹]Lindgren et al

[۲۰]Tanner et al.

[۲۱]De Lau and Breteler

[۲۲]Costa et al.

[۲۳]Gongora-Alfaro

[۱]– Steure,J.L.

[۲]– Hamman, C.L.

[۳]– Futterman, A.

[۴] – Zarit

[۵]– Parkinson’s Disease

[۶]– Shaking Palsy

[۷]-Apathy

[۸]– Executive Dysfunction

[۹]– Cognitive Flexibility

[۱۰]– Abstract Thinking

[۱۱]Slowed Cognitive Speed

[۱۲]– Lewis & Knell

تعداد صفحه : ۴۷۹

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       minoofar.majedi@gmail.com