پایان نامه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی:عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی -شهرستان خنداب- استان مرکزی-

دانلود متن کامل پایان نامه درجه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا گرایش گردشگری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

با عنوان:بررسی و تحلیل عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی -شهرستان خنداب- استان مرکزی-

 

برای رعایت حریم خصوصی اسامی استاد راهنما، استاد مشاور، و نام نگارنده درج نمی شود

دانشکده ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی

پایان نامه جهت اخذ مدرک دکتری

رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی

 

عنوان رساله:

بررسی و تحلیل عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی -شهرستان خنداب- استان مرکزی-

 

تابستان ۱۳۹۲

 

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب

     عنوان صفحه                                                                                                                                                                                                                                                                                                             فصل اول :کلیات تحقیق

۱-۱- تبیین مساله تحقیق.. ۵

۱-۲- سوالات تحقیق.. ۱۰

۱-۳- فرضیات تحقیق.. ۱۱

۱-۴- پیشینه تحقیق.. ۱۱

۱-۵- ضرورت تحقیق.. ۲۱

۱-۶- روش تحقیق.. ۲۲

۱-۶-۱- متغیرهای تحقیق.. ۲۳

۱-۶-۲- پایایی تحقیق.. ۲۷

۱-۶-۳- تکنیک تحقیق.. ۲۷

۱-۷- روش گردآوری اطلاعات.. ۳۲

۱-۸- جامعه آماری و حجم نمونه.. ۳۲

۱-۹- اهداف تحقیق.. ۳۶

۱-۱۰- مسائل و مشکلات تحقیق.. ۳۷

 

   فصل دوم: مفاهیم و مبانی نظری

۲-۱- مفاهیم.. ۳۹

۲-۱- ۱- توسعه کشاورزی.. ۳۹

۲-۱- ۲- عوامل نهادی.. ۴۳

۲-۱-۳- عوامل طبیعی.. ۴۴

۲-۲- چارچوب نظری.. ۴۵

۲-۲- ۱- ساختار قدرت در ایران.. ۴۸

۲-۲-۲- اقتصاد سیاسی در ایران.. ۵۰

۲-۲-۳- ماهیت نهاد دولت در ایران.. ۵۲

۲-۲-۴- الگوی رفتاری دولت و توسعه کشاورزی.. ۶۳

۲-۲-۵- تبیین الگوی رفتاری دولت در محیط برنامه ریزی توسعه بخش کشاورزی   66

۲-۳- سرمایه گذاری در فرایند تولید و کنترل ترتیبات قیمتی بازار انعکاس عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی.. ۷۷

۲-۳- ۱- زمینه های سرمایه گذاری دولت در فرایند تولید بخش کشاورزی   79

۲-۳- ۱- ۱- زیرساخت های عمومی در بخش کشاورزی.. ۷۹

۲-۳- ۱- ۲- انتشار و گسترش فناوری های نوین در بخش کشاورزی.. ۸۰

۲-۳- ۱- ۳- بهره وری منابع آب در بخش کشاورزی.. ۸۲

۲-۳- ۱- ۴- آموزش و ترویج در راستای شکل گیری مهارت و دانش فردی   84

۲-۳- ۱- ۵- اصلاح ساختار اراضی در بخش کشاورزی.. ۸۵

۲-۳- ۱- ۶- جذب سرمایه و اعتبارات در بخش کشاورزی.. ۸۶

۲-۳- ۱- ۷- بازاریابی و بازاررسانی در بخش کشاورزی.. ۸۸

۲-۳- ۲- تنظیم ترتیبات قیمتی بازار محصولات کشاورزی.. ۹۰

۲-۴- مولفه های طبیعی موثر در توسعه کشاورزی.. ۹۲

۲-۴-۱- منابع خاک.. ۹۴

۲-۴-۱- ۱- بافت خاک.. ۹۵

۲-۴-۱- ۲- عمق خاک.. ۹۶

۲-۴-۱-۳- شوری خاک.. ۹۷

۲-۴-۱- ۴- موادآلی خاک.. ۹۸

۲-۴-۱- ۵- فرسایش خاک.. ۹۸

۲-۴-۱- ۶- ارزیابی تناسب اراضی.. ۹۹

۲-۴-۲- منابع آب.. ۱۰۰

۲-۴-۳- وضعیت آب و هوایی.. ۱۰۳

۲-۴-۴- عوامل زیستی(مفید و خسارت زا).. ۱۰۵

۲-۵- جمع بندی.. ۱۰۶

 

   فصل سوم: معرفی منطقه

۳-۱- موقعیت جغرافیایی منطقه.. ۱۱۰

۳-۱- ۱- موقعیت جغرافیایی شهرستان.. ۱۱۰

۳-۱- ۲- موقعیت جغرافیایی سکونتگاه های روستایی.. ۱۱۳

۳-۲- ویژگی های طبیعی.. ۱۱۷

۳-۲-۱- منابع خاک.. ۱۱۸

۳-۲-۲- منابع آب.. ۱۲۰

۳-۲-۲-۱- منابع آب سطحی.. ۱۲۱

۳-۲-۲-۲- منابع آب زیر زمینی.. ۱۲۳

۳-۲-۲-۳- وضعیت قنوات منطقه.. ۱۲۳

۳-۲-۲-۴- وضعیت چشمه های منطقه.. ۱۲۳

۳-۲-۲-۵- وضعیت چاه های منطقه.. ۱۲۴

۳-۲-۲-۶- کیفیت منابع آب منطقه.. ۱۲۴

۳-۲-۲-۷- تعیین نیاز آبی بخش کشاورزی(زراعت و باغ).. ۱۲۴

۳-۲-۲-۸- آب مورد نیاز بخش دامداری.. ۱۲۵

۳-۲-۲-۹- تعیین کمبود یا مازاد آب در منطقه.. ۱۲۵

۳-۲-۳- وضعیت آب و هوایی.. ۱۲۶

۳-۲-۳-۱- بارش.. ۱۲۶

۳-۲-۳- ۲- تعداد روزهای یخبندان.. ۱۲۸

۳-۲-۳-۳- تبخیر و تعرق پتانسیل و واقعی.. ۱۲۹

۳-۲-۳-۴- رطوبت نسبی.. ۱۳۱

۳-۲-۳-۵- دما.. ۱۳۲

۳-۲-۳-۵- ۱- میانگین سالانه دما و توزیع جغرافیایی آن.. ۱۳۲

۳-۲-۳-۵-۲- میانگین سالانه حداکثر دما و توزیع جغرافیایی آن.. ۱۳۳

۳-۲-۳-۵-۳- میانگین حداقل دما و توزیع جغرافیایی آن.. ۱۳۳

۳-۲-۴- عوامل زیستی(خسارت زا).. ۱۳۵

۳-۳- ویژگی های جمعیتی منطقه.. ۱۳۵

۳-۳-۱- جمعیت و پراکندگی آن در استان.. ۱۳۶

۳-۳-۲- تحولات جمعیتی منطقه.. ۱۳۷

۳-۳-۳- ساختار سنی و جنسی.. ۱۳۹

۳-۳-۴- وضعیت سواد.. ۱۴۵

۳-۳-۵- توزیع و پراکندگی خدمات روستایی.. ۱۴۶

۳-۴- ویژگی های اقتصادی.. ۱۴۷

۳-۴- ۱- وضعیت جمعیت فعال.. ۱۴۸

۳-۴- ۱-۱- بخش کشاورزی.. ۱۵۰

۳-۴- ۱-۱- ۱- بخش زراعت.. ۱۵۱

۳-۴- ۱-۱-۲- بخش باغداری.. ۱۵۴

۳-۴- ۱-۱-۳- بخش دام.. ۱۵۸

۳-۴- ۱-۱-۴- نظام های بهره برداری کشاورزی.. ۱۶۰

۳-۴- ۱-۱-۵- سطح مکانیزاسیون بخش کشاورزی.. ۱۶۲

۳-۴- ۱-۱-۶- زیرساخت های عمومی در بخش کشاورزی.. ۱۶۴

۳-۴- ۱-۱-۷- خدمات اعتباری.. ۱۶۷

۳-۴- ۱-۱-۸- دوره های آموزشی و ترویجی.. ۱۶۹

۳-۴- ۱-۱-۹- تشکل های کشاورزی فعال در شهرستان خنداب.. ۱۷۲

۳-۴- ۱-۱-۹-۱- شرکت های تعاونی روستایی.. ۱۷۲

۳-۴- ۱-۱-۹- ۲- شرکت های تعاونی کشاورزی.. ۱۷۳

۳-۴- ۱-۱-۹-۳- شرکت های تعاونی تولید روستایی.. ۱۷۳

۳-۴- ۱-۲- بخش صنعت(صنایع تبدیلی).. ۱۷۴

۳-۴- ۱-۳- بخش خدمات.. ۱۷۵

۳-۵- جمع بندی(تنگناها و فرصت ها).. ۱۷۶

  

   فصل چهارم: توصیف و تحلیل داده ها و آزمون فرضیات

۴-۱- توصیف یافته های تحقیق.. ۱۸۱

۴-۱-۱- نرمال بودن توزیع داده های تحقیق.. ۱۸۲

۴-۱-۲- سنجش واقعی بودن داده های تحقیق.. ۱۸۲

۴-۱-۳- توسعه کشاورزی.. ۱۸۳

۴-۱-۳-۱- سنجش و ارزیابی میزان توسعه کشاورزی.. ۱۸۳

۴-۱-۴- عوامل طبیعی.. ۱۸۵

۴-۱-۴- ۱- ارزیابی توان طبیعی.. ۱۸۵

۴-۱-۵- عوامل نهادی.. ۱۸۸

۴-۱-۵- ۱- وضعیت الگوی رفتاری دولت در محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی   188

۴-۱-۵-۲- عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی در سکونتگاه های روستایی شهرستان خنداب.. ۱۸۹

۴-۲- تحلیل یافته های تحقیق.. ۱۹۳

۴-۲-۱- تحلیل میزان توسعه بخش کشاورزی.. ۱۹۳

۴-۲- ۲- تحلیل الگوی مکانی- فضایی توسعه کشاورزی در سکونتگاه های روستایی شهرستان خنداب.. ۱۹۴

۴-۲-۳- تحلیل مقایسه اهمیت نسبی معیارهای تاثیرگذار بر توسعه کشاورزی   203

۴-۲- ۴- تحلیل مقایسه اهمیت نسبی معیارهای طبیعی تاثیرگذار بر توسعه کشاورزی.. ۲۰۴

۴-۲- ۴- ۱- منابع خاک و توسعه کشاورزی.. ۲۰۵

۴-۲- ۴- ۲- منابع آب و توسعه کشاورزی.. ۲۰۷

۴-۲- ۴- ۳- شرایط آب و هوا و توسعه کشاورزی.. ۲۰۸

۴-۲- ۴- ۴- عوامل زیستی(خسارت زا) و توسعه کشاورزی.. ۲۱۰

۴-۲-۵- تحلیل مقایسه اهمیت نسبی ابعاد تاثیرگذار الگوی رفتاری دولت بر عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی(عوامل نهادی).. ۲۱۲

۴-۲-۶- تحلیل عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی در سکونتگاه های روستایی   218

۴-۲-۶-۱- مقایسه میزان اهمیت نسبی ابعاد عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی.. ۲۲۰

۴-۲-۶-۱-۱- تحلیل سرمایه گذاری دولت در فرایند تولید بخش های مختلف کشاورزی.. ۲۲۰

۴-۲-۶-۲- تحلیل مقایسه اهمیت نسبی عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی در فرایند تولید.. ۲۲۱

۴-۲-۶-۲-۱- زیرساخت های عمومی و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۲

۴-۲-۶-۲-۲- انتشار نوآوری و تجهیزات جدید و میزان توسعه کشاورزی   224

۴-۲-۶-۲-۳- بهره وری منابع آب و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۷

۴-۲-۶-۲-۴-آموزش و ترویج و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۹

۴-۲-۶-۲-۵- اصلاح ساختار زمین و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۱

۴-۲-۶-۲-۶- جذب سرمایه و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۳

۴-۲-۶-۲-۷- بازاررسانی و بازاریابی و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۵

۴-۲-۶-۳- تحلیل تنظیم ترتیبات قیمتی بازار در بخش کشاورزی.. ۲۳۷

۴-۲-۶-۴- تحلیل عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی در فرایند تنظیم ترتیبات قیمتی بازار.. ۲۳۹

۴-۲-۶-۴-۱- تنظیم ترتیبات قیمتی بازار و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۹

۴-۳- آزمون فرضیات تحقیق.. ۲۴۳

۴-۳-۱- فرضیه اول:.. ۲۴۳

۴-۳-۲- فرضیه دوم:.. ۲۴۵

  

   فصل پنجم: نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات

۵-۱- نتیجه گیری.. ۲۵۰

۵-۲- پیشنهادات.. ۲۵۸

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                        صفحه                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

جدول(۱-۱): سوابق مطالعاتی در داخل کشور.. ۱۶

جدول (۱-۲): سوابق مطالعاتی در خارج از کشور.. ۱۹

جدول(۱-۳): متغیرهای سنجش سطح توسعه کشاورزی.. ۲۴

جدول(۱-۴): متغیرهای مستقل مربوط به خصوصیات طبیعی.. ۲۵

جدول(۱-۵): متغیرهای مستقل مربوط به ویژگی های نهادی دولت در محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی.. ۲۵

جدول(۱-۶): متغیرهای مستقل مربوط به عملکرد برنامه ریزی توسعه بخش کشاورزی.. ۲۶

جدول(۱-۷): سنجش پایایی تحقیق.. ۲۷

جدول(۱-۸): ماتریس تصمیم گیری.. ۲۷

جدول (۱-۱۰): طبقه بندی روستاها.. ۳۳

جدول (۱-۱۱): روستاهای منتخب.. ۳۶

جدول(۲-۱): سهم نفت در تامین هزینه های برنامه های عمرانی و توسعه دولت   50

جدول(۲-۲): مقایسه بخش های مختلف اقتصادی ایران در مقادیر نسبی تولید ناخالص ملی در سال های ۱۳۴۰- ۱۳۸۱٫٫ ۵۶

جدول(۲-۳): گروه بندی خاک های شور.. ۹۷

جدول(۲-۴): گروه بندی مواد آلی خاک.. ۹۸

جدول(۲-۵): کیفیت و کلاس آب بر اساس طبقه بندی ویلکوکس.. ۱۰۳

جدول(۳-۱): وضعیت تقسیمات کشوری شهرستان خنداب در سال ۱۳۹۰٫٫ ۱۱۱

جدول(۳-۲): دهستان های شهرستان خنداب.. ۱۱۲

جدول(۳-۳): روستاهای شهرستان خنداب به تفکیک دهستان(۱۳۹۰).. ۱۱۳

جدول(۳-۵): وضعیت منابع آب شهرستان خنداب.. ۱۲۱

جدول(۳-۶): آمار رودخانه منطقه.. ۱۲۲

جدول(۳-۷): آمار قنات های منطقه.. ۱۲۳

جدول(۳-۸): آمار چشمه های منطقه.. ۱۲۴

جدول(۳-۹): آمار چاه های منطقه.. ۱۲۴

جدول(۳-۱۰): سطح زیر کشت محصولات عمده منطقه و نیاز آبی.. ۱۲۴

جدول(۳-۱۱): نیاز آبی بخش دامداری.. ۱۲۵

جدول(۳-۱۲): میانگین بارندگی و ارتفاع ایستگاه منتخب در دوره ۲۲ ساله(۶۸- ۱۳۹۰).. ۱۲۶

جدول (۳-۱۳): مقیاس طبقه بندی شدت خشکسالی براساس شاخص درصد از بارش میانگین.. ۱۲۷

جدول (۳-۱۴): بررسی وضعیت ترسالی ها و خشکسالی ها در شهرستان خنداب   128

جدول(۳-۱۵): متوسط تعداد روزهای یخبندان در ایستگاه های انتخابی   129

جدول(۳-۱۶): تبخیر و تعرق پتانسیل ماهانه و سالانه حوزه خنداب.. ۱۳۰

جدول(۳-۱۷) :نیاز آبی گیاه شاخص منطقه بر اساس سند ملی آب استان مرکزی   130

جدول(۳-۱۸): مقادیر رطوبت نسبی در ایستگاه خنداب.. ۱۳۲

جدول(۳-۱۹): مشخصه های حرارتی ایستگاه خنداب بصورت ماهانه و فصلی   134

جدول(۳-۲۰): توزیع جمعیت در شهرستان های استان مرکزی، آبان ماه ۱۳۹۰   136

جدول(۳-۲۱): جمعیت شهرستان خنداب به تفکیک دهستان در سالهای۱۳۸۵ و ۱۳۹۰   138

جدول(۳-۲۲): ترکیب سنی جمعیت شهرستان خنداب در سال ۱۳۹۰٫٫ ۱۴۰

جدول(۳-۲۳): نسبت جنسی به تفکیک شهری و روستایی در سال ۱۳۹۰٫٫ ۱۴۱

جدول(۳-۲۴): جمعیت، رشد جمعیت و وضعیت مهاجرت در شهرستان خنداب به تفکیک دهستان ها(۷۵-۱۳۸۵).. ۱۴۳

جدول(۳-۲۵): جمعیت، رشد جمعیت و وضعیت مهاجرت در شهرستان خنداب به تفکیک دهستان ها(۸۵-۱۳۹۰).. ۱۴۴

جدول(۳-۲۶): وضعیت باسوادی در شهرستان خنداب بر حسب جنس و وضع سکونت   145

جدول(۳-۲۷): توزیع خدمات اجتماعی در شهرستان خنداب به تفکیک سکونتگاه های روستایی.. ۱۴۶

جدول(۳-۲۸): جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر و وضع فعالیت در شهرستان خنداب بتفکیک جنسیت.. ۱۴۸

جدول(۳-۲۹): شاغلان ۱۰ ساله و بیشتر شهرستان خنداب بر حسب گروه های عمده فعالیت.. ۱۴۹

جدول(۳-۳۰): تعداد و مساحت بهره برداری های کشاورزی در شهرستان خنداب   151

جدول(۳-۳۱): سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات زراعی شهرستان خنداب در سال ۱۳۹۰٫٫ ۱۵۲

جدول(۳-۳۲): تعداد و مساحت بهره برداری های دارای اراضی زراعی در شهرستان خنداب.. ۱۵۴

جدول(۳-۳۳): سطح زیر کشت و میزان تولید محصولات باغی شهرستان خنداب در سال ۱۳۹۰٫٫ ۱۵۵

جدول(۳-۳۴): تعداد و مساحت بهره برداری های باغ و قلمستان در شهرستان خنداب   158

جدول(۳-۳۵): وضعیت دام در شهرستان خنداب.. ۱۵۸

جدول(۳-۳۶): تعداد بهره برداری های دارای دام و تعداد دام آنها.. ۱۵۹

جدول(۳-۳۷): متوسط اراضی کشاورزی هر بهره بردار در روستاهای شهرستان خنداب.. ۱۶۰

جدول(۳-۳۸): فهرست موقوفات روستاهای شهرستان خنداب.. ۱۶۲

جدول(۳-۳۹): وضعیت مکانیزاسیون بخش کشاورزی شهرستان خنداب به تفکیک ماشین آلات و ادوات کشاورزی.. ۱۶۳

جدول(۳-۴۰): مجموعه طرح های اجرایی جهت تجهیز زیرساخت های عمومی در شهرستان خنداب(۱۳۹۰).. ۱۶۵

جدول(۳-۴۱): وضعیت طرح های در حال اجرا آبیاری تحت فشار در شهرستان خنداب به تفکیک روستاها(۱۳۹۰).. ۱۶۶

جدول(۳-۴۲): فهرست پرداخت تسهیلات پنج ساله بانک های عامل در شهرستان خنداب.. ۱۶۸

جدول(۳-۴۳): وضعیت امکانات آموزشی و ترویجی شهرستان خنداب.. ۱۷۰

جدول(۳-۴۵): فعالیت های آموزشی و ترویجی در شهرستان خنداب.. ۱۷۱

جدول(۳-۴۶): آموزش و ترویج رسانه ای در شهرستان خنداب.. ۱۷۲

جدول(۳-۴۷): شرکت های تعاونی روستایی شهرستان خنداب.. ۱۷۲

جدول(۳-۴۸): شرکت های تعاونی کشاورزی شهرستان خنداب.. ۱۷۳

جدول(۳-۴۹): شرکت های تعاونی تولید روستایی شهرستان خنداب.. ۱۷۳

جدول(۳-۵۰): مساحت بهره برداری های تحت پوشش شرکت های تعاونی تولید روستایی.. ۱۷۴

جدول(۳-۵۱): صنایع تبدیلی شهرستان خنداب.. ۱۷۵

جدول(۴-۱-۱): مساحت و میزان محصولات کشاورزی در نمونه های مورد مطالعه   182

جدول(۴-۱-۲): تعیین توزیع نرمال داده های تحقیق.. ۱۸۲

جدول(۴-۱-۳): شناسایی واقعی بودن داده های تحقیق.. ۱۸۲

جدول(۴-۱-۴): اهمیت اوزان شاخص های توسعه کشاورزی.. ۱۸۳

جدول(۴-۱-۵): وضعیت توسعه بخش کشاورزی در روستاهای شهرستان خنداب   184

جدول(۴-۱-۶): میانگین سطح بندی توسعه کشاورزی در مناطق روستایی و نتایج آزمون t برای تحلیل معناداری آن.. ۱۸۴

جدول(۴-۱-۷): خصوصیات طبیعی شهرستان خنداب.. ۱۸۶

جدول(۴-۱-۸): توان طبیعی شهرستان خنداب در بخش کشاورزی.. ۱۸۷

جدول(۴-۱-۹): میانگین توان طبیعی و نتایج آزمون t برای تحلیل معناداری آن.. ۱۸۷

جدول(۴-۱-۱۰): میانگین شاخص های الگوی رفتاری دولت در محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی و نتایج آزمون t. 188

جدول(۴-۱-۱۱): میانگین ویژگی های نهادی دولت در محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی به تفکیک ابعاد و نتایج آزمون t. 188

جدول(۴-۱-۱۲): امتیاز گویه های الگوی رفتاری دولت در محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی.. ۱۸۹

جدول(۴-۱-۱۳): اهمیت اوزان شاخص های سرمایه گذاری دولت در بخش تولید کشاورزی.. ۱۹۰

جدول(۴-۱-۱۴): اهمیت اوزان شاخص های تنظیم ترتیبات قیمتی بازار در شهرستان خنداب.. ۱۹۱

جدول(۴-۱-۱۵): عملکرد برنامه ریزی توسعه بخش کشاورزی در روستاهای شهرستان خنداب.. ۱۹۱

جدول(۴-۱-۱۶): میانگین عملکرد برنامه ریزی توسعه بخش کشاورزی و نتایج آزمون t برای تحلیل معناداری آن.. ۱۹۲

جدول(۴-۲-۱): تفاوت میانگین های توسعه کشاورزی در سکونتگاه های روستایی   195

جدول(۴-۲-۲): سطح بندی توسعه بخش کشاورزی در روستاهای شهرستان خنداب   195

جدول(۴-۲-۴): مقایسه میانگین های روستاهای همگن براساس توان طبیعی و اکولوژیکی.. ۱۹۸

جدول(۴-۲-۵): تفاوت میانگین های سطح زیر کشت و میزان تولید در گروه های مختلف مناطق همگن.. ۱۹۹

جدول(۴-۲-۶): مقایسه میانگین های روستاهای همگن براساس برنامه ریزی تجهیز زیرساخت های کشاورزی و خدمات روستایی.. ۲۰۰

جدول(۴-۲-۷): تفاوت میانگین های سطح زیر ساخت های کشاورزی و خدمات روستایی در مناطق همگن.. ۲۰۱

جدول(۴-۲-۸): تفاوت میانگین های ساختار سنی و دانش و مهارت فردی در مناطق همگن.. ۲۰۱

جدول(۴-۲-۹): تحلیل همگونی روستاهای دشتی موجود در منطقه همگن ۲ با روستاهای کوهستانی.. ۲۰۱

جدول(۴-۲-۱۰): تفاوت میانگین های توسعه کشاورزی در دهستان ها.. ۲۰۲

جدول(۴-۲-۱۱): سطح بندی توسعه کشاورزی.. ۲۰۲

جدول(۴-۲-۱۲): نتایج شبکه عصبی مصنوعی.. ۲۰۴

جدول(۴-۲-۱۳):ضرایب آنالیز حساسیت برای بررسی تاثیر معیارها بر سطح توسعه کشاورزی و تعیین اهمیت نسبی آنها.. ۲۰۴

جدول(۴-۲-۱۴): تاثیر ابعاد عوامل طبیعی بر توسعه کشاورزی.. ۲۰۴

جدول(۴-۲-۱۵): نتایج شبکه عصبی مصنوعی.. ۲۰۵

جدول(۴-۲-۱۶):ضرایب آنالیز حساسیت برای بررسی تاثیر معیارهای طبیعی بر سطح توسعه کشاورزی و تعیین اهمیت نسبی آنها.. ۲۰۵

جدول(۴-۲-۱۷):آزمون همبستگی ارتباط منابع خاک و میزان توسعه کشاورزی   206

جدول(۴-۲-۱۸): اهمیت اوزان شاخص های منابع خاک در کشاورزی.. ۲۰۶

جدول(۴-۲-۱۹): آزمون همبستگی ارتباط منابع آب و میزان توسعه کشاورزی   207

جدول(۴-۲-۲۰): اهمیت اوزان شاخص های منابع آب در کشاورزی.. ۲۰۸

جدول(۴-۲-۲۱): آزمون همبستگی ارتباط شرایط آب و هوایی و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۰۹

جدول(۴-۲-۲۲): اهمیت اوزان شاخص های شرایط آب و هوایی در کشاورزی   209

جدول(۴-۲-۲۳): آزمون همبستگی ارتباط منابع زیستی و میزان توسعه کشاورزی   211

جدول(۴-۲-۲۴): اهمیت اوزان شاخص های منابع زیستی در کشاورزی.. ۲۱۱

جدول(۴-۲-۲۵): تاثیر ابعاد الگوی رفتاری دولت بر عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی.. ۲۱۲

جدول(۴-۲-۲۶): توزیع اعتبارات تملک دارایی های سرمایه ای سال ۱۳۹۱ به تفکیک بخش های مختلف اقتصادی.. ۲۱۳

جدول(۴-۲-۲۷): ارزش افزوده بخش های عمده اقتصادی استان مرکزی(به قیمت ثابت سال ۷۶).. ۲۱۳

جدول(۴-۲-۲۸): عناوین برنامه های توسعه کشاورزی در استان و تطبیق آن با سیاست های کلی نظام و قانون برنامه پنجم.. ۲۱۴

جدول(۴-۲-۲۹): گزارش اعتبارات تخصیصی برنامه ها و عملیات اصلی اعتبارات تملک داریی های سرمایه ای در بخش کشاورزی.. ۲۱۷

جدول(۴-۲-۳۰): تفاوت میانگین های عملکرد شاخص های سرمایه گذاری در فرایند تولید و بهبود ترتیبات قیمتی بازار.. ۲۲۰

جدول(۴-۲-۳۱): ضرایب آنالیز حساسیت برای بررسی تاثیر معیارها بر میزان توسعه کشاورزی و تعیین اهمیت نسبی آنها.. ۲۲۰

جدول(۴-۲-۳۲): آزمون همبستگی ارتباط سرمایه گذاری دولتی در فرایند تولید و توسعه کشاورزی.. ۲۲۱

جدول(۴-۲-۳۳): تفاوت میانگین های سرمایه گذاری دولتی در فرایند تولید   221

جدول(۴-۲-۳۴): نتایج شبکه عصبی مصنوعی.. ۲۲۲

جدول(۴-۲-۳۵): ضرایب آنالیز حساسیت برای بررسی تاثیر معیارها بر توسعه کشاورزی در فرایند تولید و تعیین اهمیت آنها.. ۲۲۲

جدول(۴-۲-۳۶): آزمون همبستگی ارتباط زیرساخت های عمومی و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۳

جدول(۴-۲-۳۷): اهمیت اوزان شاخص های زیرساخت های عمومی و تاسیسات زیربنایی.. ۲۲۳

جدول(۴-۲-۳۸): آزمون همبستگی ارتباط انتشار نوآوری و تجهیزات جدید و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۵

جدول(۴-۲-۳۹): اهمیت وزن شاخص انتشار نوآوری و فناوری های جدید کشاورزی   225

جدول(۴-۲-۴۰): آزمون همبستگی ارتباط بهره وری منابع آب و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۷

جدول(۴-۲-۴۱): اهمیت اوزان شاخص های بهره وری منابع آب.. ۲۲۸

جدول(۴-۲-۴۲): آزمون همبستگی ارتباط آموزش و ترویج و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۲۹

جدول(۴-۲-۴۴): آزمون همبستگی ارتباط اصلاح ساختار زمین و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۱

جدول(۴-۲-۴۵): اهمیت اوزان شاخص های اصلاح ساختار زمین.. ۲۳۱

جدول(۴-۲-۴۶): آزمون همبستگی ارتباط جذب سرمایه و میزان توسعه کشاورزی   233

جدول(۴-۲-۴۷): اهمیت وزن شاخص جذب سرمایه.. ۲۳۴

جدول(۴-۲-۴۸): آزمون همبستگی ارتباط بازاررسانی و بازاریابی و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۳۵

جدول(۴-۲-۴۹): اهمیت اوزان شاخص های بازاررسانی و بازاریابی.. ۲۳۶

جدول(۴-۲-۵۰): آزمون همبستگی ارتباط تنظیم ترتیبات قیمتی بازار و توسعه کشاورزی.. ۲۳۷

جدول(۴-۲-۵۱): تفاوت میانگین های تنظیم ترتیبات قیمتی بازار.. ۲۳۹

جدول(۴-۲-۵۲): اهمیت اوزان شاخص های تنظیم ترتیبات قیمتی بازار   239

جدول(۴-۳-۱): آزمون همبستگی ارتباط عوامل طبیعی و میزان توسعه کشاورزی   243

جدول(۴-۳-۲): آزمون همبستگی ارتباط عوامل نهادی دولت و میزان توسعه کشاورزی.. ۲۴۵

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال

   عنوان                                                                                                                      صفحه                                                                                                                                                  

شکل(۱-۹): الف) ساختار کلی شبکه عصبی مصنوعی، ب) نرون عصبی با تعداد r ورودی.. ۳۱

شکل(۲-۱): تولید ناخالص داخلی و تولید ناخالص داخلی سرانه(به قیمت های ثابت سال ۱۳۷۶).. ۵۴

شکل(۲-۱): چارچوب مفهومی و عملیاتی پژوهش.. ۱۰۸

شکل(۳-۱): موقعیت سیاسی شهرستان خنداب.. ۱۱۱

شکل(۳-۲): دهستان های شهرستان خنداب.. ۱۱۲

شکل(۳-۳): روستاهای شهرستان خنداب.. ۱۱۴

شکل(۳-۴): فشردگی روستاهای شهرستان خنداب.. ۱۱۵

شکل(۳-۵): ناهمواری های شهرستان خنداب.. ۱۱۶

شکل(۳-۶): بافت خاک شهرستان خنداب.. ۱۱۸

شکل(۳-۷): فرسایش خاک در شهرستان خنداب.. ۱۱۹

شکل(۳-۸): کاربری اراضی در شهرستان خنداب.. ۱۲۰

شکل(۳-۹): منابع آب سطحی در شهرستان خنداب.. ۱۲۲

شکل(۳-۱۱): توزیع جغرافیایی بارندگی در شهرستان خنداب.. ۱۲۶

شکل(۳-۱۲): توزیع جغرافیایی تبخیر در شهرستان خنداب.. ۱۳۱

شکل(۳-۱۳): توزیع جغرافیایی دما در شهرستان خنداب.. ۱۳۴

شکل(۳-۱۳): توزیع جمعیت شهری و روستایی در استان مرکزی.. ۱۳۷

شکل(۳-۱۴): توزیع جمعیت شهری و روستایی در شهرستان خنداب.. ۱۳۸

شکل(۳-۱۵): ساختار سنی شهرستان خنداب.. ۱۴۱

شکل(۳-۱۶): نسبت جنسی به تفکیک گروه های سنی در شهرستان خنداب   142

شکل(۳-۱۷): موازنه مهاجرت(نفر) در دهستان های شهرستان خنداب(۷۵-۱۳۸۵)   143

شکل(۳-۱۸): موازنه مهاجرت(نفر) در دهستان های شهرستان خنداب(۸۵-۱۳۹۰)   144

شکل(۳-۱۹): وضعیت باسوادی در شهرستان خنداب به تفکیک مناطق شهری و روستایی.. ۱۴۵

شکل(۳-۲۰): توزیع شاغلان شهرستان خنداب در بخش های اصلی اقتصاد   149

شکل(۳-۲۱): وضعیت اراضی زراعی در شهرستان خنداب به تفکیک آبی، دیم و آیش.. ۱۵۱

شکل(۳-۲۲): سطح زیر کشت محصولات عمده زراعی در شهرستان خنداب به تفکیک اراضی آبی و دیم(هکتار).. ۱۵۳

شکل(۳-۲۳): میزان تولید محصولات باغی شهرستان خنداب.. ۱۵۶

شکل(۳-۲۳):تعداد بهره برداری های دارای دام و تعداد دام آنها.. ۱۵۹

شکل(۴-۱-۱): نقشه توزیع جغرافیایی سطح توسعه کشاورزی در مناطق روستایی   185

شکل(۴-۱-۲): نقشه توزیع جغرافیایی عملکرد برنامه ریزی توسعه کشاورزی در مناطق روستایی.. ۱۹۲

شکل(۴-۲-۱): نمودار سلسله مراتبی جهت تعیین مناطق همگن توسعه کشاورزی   196

شکل(۴-۲-۲): همگنی توسعه کشاورزی در سکونتگاه های روستایی شهرستان خنداب.. ۱۹۶

شکل(۴-۲-۳):نقشه توزیع جغرافیایی سطح توسعه کشاورزی در مناطق روستایی شهرستان خنداب.. ۱۹۷

شکل(۴-۲-۴): ساختار کلی شبکه عصبی توسعه کشاورزی و عوامل تاثیرگذار بر آن.. ۲۰۳

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


پیشگفتار

بی تردید ماهیت غالب فضای اقتصادی مناطق روستایی به فعالیت کشاورزی اختصاص دارد. بنابراین بخش کشاورزی نقش عمده ای در تامین معیشت پایدار و اشتغال روستایی ایفا می کند. ضمن اینکه، بخش کشاورزی به عنوان یکی از اهرم های اقتصادی توسعه کشور در سطح ملی محسوب می شود و سهم مهمی از تولید ناخالص ملی و انباشت سرمایه را به خود اختصاص داده است. امروزه، بخش کشاورزی با چالش ها و مشکلات فراوانی مواجه است و کارکرد بخش به گونه ای است که قادر به انعکاس اثرات مثبت اقتصادی در ساختار جوامع روستایی و تشکیل درآمد پایدار برای بهره برداران نیست و از کارایی لازم برخوردار نمی باشد.

نقصان های موجود در عرصه تولید نظیر؛ فقدان تاسیسات زیربنایی و عمومی، عدم انتشار نوآوری و فناوری های جدید، بهره وری نامناسب آب، نبود مکانیسم آموزش و ترویج، ناکارآمدی ساختار زمین های کشاورزی، کمبود سرمایه و خلاء سیستم بازاررسانی و بازاریابی سودآوری بخش کشاورزی پایین آورده و سبب ناکارآمدی آن شده است. از طرفی دیگر، مشکلات تنظیم ترتیبات قیمتی بازار نظیر؛ ساختار ناقص بازار، فقدان متولی، نبود نظام اطلاعات بازار، عدم بکارگیری فناوری مناسب و عدم مشارکت تولیدکنندگان در بازاریابی سبب شده کشاورزان نتوانند مزد واقعی زحمات خود را دریافت کنند و از قدرت چانه زنی در بازار عرضه محصولات برخوردار باشند.

عمق چالش های بخش کشاورزی بیشتر از آن که به نقصان و خلاء های موجود در عرصه تولید و عرضه محصولات کشاورزی مربوط شود با کمرنگ شدن جایگاه روستا و بخش کشاورزی در رویکرد نظام برنامه ریزی توسعه ملی ارتباط دارد که نمود این گونه نگاه و رویکرد در عدم ایجاد کارکردی موزون بین بخش های اقتصادی(صنعت، کشاورزی و خدمات)، توجه به قابلیت ویژه بخش کشاورزی به عنوان پایه تحرک و زیربنای توسعه سایر بخش اقتصادی کشور(صنعت و خدمات)، تخصیص ناعادلانه امکانات و الزامات توسعه بین بخش های مختلف اقتصادی در کشور(صنعت، کشاورزی و خدمات)، عدم در نظر گرفتن بخش کشاورزی به عنوان یک روش زندگی و نه تولید و لحاظ کردن کاردکردهای انسانی و محیطی، نبود تعریفی روشن از مفهوم، ابعاد و ویژگی های توسعه کشاورزی در نظام برنامه ریزی کشور، عدم برخورداری از نظام آماری و اطلاعاتی متقن جهت حصول اطمینان از نتایج برنامه ریزی توسعه کشاورزی، برخورد غیر کارشناسی و علمی با اهداف و روش های مدیریت نظام برنامه ریزی کشاورزی، عدم تبعیت نظام بودجه و اعتبارات از محتوای برنامه های مصوب در زمینه برنامه ریزی توسعه کشاورزی، رعایت نکردن حقوق تولیدکننده نسبت به مصرف کننده در تدوین و طراحی سیاست های کشاورزی، عدم تمایل به پیاده سازی اصول علمی در عرصه سیاست گذاری کشاورزی و توجه به بخش تحقیقات و آموزش و عدم توجه به کارآیی و اثربخشی سیاست های اتخاذشده در بخش کشاورزی انعکاس یافته است.

در این ارتباط، صورت بندی خاص اقتصاد سیاسی ایران آشکارا نقش امتناعی اقتصاد سیاسی دولت محور را در فرایند توسعه کشاورزی در معرض دید می گذارد، نقشی که بی شک یکی از عوامل اصلی مشوق و مروج آن نفت و اقتصاد سیاسی متکی به نفت بوده است. در حقیقت، یکی از متغیرهای مهم و تعیین کننده که در تقویت و تشدید جهت گیری امتناعی اقتصاد سیاسی در برابر بخش کشاورزی در ایران، نقشی اساسی به دوش کشیده است نفت و درآمدهای رایگان و چشم گیر حاصل از آن بوده است. با اکتشاف نفت در ایران، در اوایل سده بیستم، به تدریج حکومت به ذخیره گرانبهائی دست یافت که با اتکاء به درآمدهای سرشار ناشی از آن می توانست منابع مالی موردنیاز به منظور بسط گستره کنترل و دخالت های خود در وجوه مختلف حیات اقتصادی و اجتماعی را تامین و زمینه های ظهور و بروز اثرات اقتصادی بخش های تولیدی را در سطح ملی و محلی دچار تضییق و تنگنا کنند.

همچنین، کشاورزی بشدت تحت تاثیر متغیرهای طبیعی و زیستی است و بی نظمی های اکولوژیکی نظیر؛ شرایط نامناسب آب و خاک، تغییرات آب و هوایی و اختلالات بیولوژیکی مانع از رشد و توسعه بخش می شود.

براساس الگوی نظری فوق الذکر و با عنایت بر وجود مشکلات پیش روی توسعه کشاورزی در روستاهای شهرستان خنداب، رساله حاضر در پنج فصل تدوین شده است که در زیر به محتوای هریک از فصول بطور جداگانه اشاره می گردد.

فصل اول رساله، کلیات تحقیق را شامل می شود که به بیان مساله، فرضیات، سوالات، اهداف، ضرورت، روش شناسی تحقیق و در شکل کلی به طرح تحقیق می پردازد و کلیت رساله را طراحی می کند.

فصل دوم به مبانی فکری تحقیق اشاره دارد و در دو بخش مفاهیم و چارچوب نظری تقسیم گردیده است. در بخش مفاهیم به تعریف توسعه کشاورزی و ابعاد بازدارنده مرتبط با آن در از نظر چارچوب فکری محقق پرداخته شده است. بخش چار چوب نظری به مبنای نظری عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در قالب نظریه­های دولت(گزینش اجتماعی) پرداخته و با بسط تئوریک دولت رانتیر و اقتصادسیاسی نفت پایه کشور عوامل اصلی ضعف کشاورزی را ریشه یابی کرده است که بر مبنای آنها فرضیات تحقیق شکل کلی گرفته و مدل تحلیلی بر اساس آنها ترسیم گردیده است.

فصل سوم به معرفی منطقه پرداخته است. محتوای اصلی این فصل به مواردی که در فرایند تحقیق به آن لازم است و در نتایج تحقیق نقش تعیین کننده دارد اختصاص یافته است. در این فصل به ویژگیذهای موقعیتی، طبیعی، جمعیتی، اقتصادی و خدماتی منطقه مورد مطالعه اشاره گردیده است.

فصل چهارم در دو بخش تدوین شده است. بخش اول به توصیف و تحلیل داده های تحقیق پرداخته و بخش دوم به آزمون فرضیات تحقیق اشاره دارد.

و در نهایت فصل پنجم که عصاره و بخش اصلی تحقیق است به نتیجه گیری و پیشنهادات تحقیق پرداخته است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

۱-۱- تبیین مساله تحقیق

بطورکلی، فعالیت اصلی روستاییان ایران کشاورزی است و تقریبا تمام شاغلان بخش کشاورزی در مناطق روستایی ساکن هستند. براساس آخرین گزارش رسمی مرکز آمار ایران در مورد سطح زیر کشت محصولات کشاورزی، حدود ۸۶ درصد از زمین های زیر کشت آبی، ۸۵ درصد زمین های زیر کشت دیم و ۷۸ درصد باغ و قلمستان های موجود به روستائیان بهره بردار تعلق دارد. بنابراین، بستر فعالیت های کشاورزی محیط و فضایی جغرافیایی به نام فضای روستایی است(تقدیسی و بسحاق،۱:۱۳۸۹) و نقش مهمی را در اقتصاد و تامین اشتغال روستایی دارد. ضمن اینکه، بخش کشاورزی ایران یکی از مهمترین و تواناترین بخش های اقتصادی کشور است. که تامین کننده بیش از یک چهارم تولید ناخالص ملی، یک چهارم اشتغال، بیش از چهار پنجم نیازهای غذایی، یک چهارم صادرات غیر نفتی و حدود نه دهم از نیاز صنایع به محصولات کشاورزی است(نیک پی، ۳۰:۱۳۸۹). باوجود نقش مثبت بخش کشاورزی در رشد و توسعه اقتصاد ملی و محلی، واقعیت های فعلی نشان از ضعف اقتصاد مبتنی بر تولید و رکود بخش کشاورزی در مناطق روستایی دارد. بطورکلی، بهره­وری سرانه در بخش کشاورزی کمتر از دیگر بخش هاست و عملکرد بیشتر محصولات از میانگین کشورهای پیشرفته بسیار دور است (محقق کجیدی،۵۲:۱۳۷۵). بیشتر بهره برداری ها در معرض مخاطرات طبیعی و آب و هوایی قرار دارند و قدرت لازم برای مقابله با فشارهای زیست محیطی در آنها بوجود نیامده است. بهره برداران فاقد مهارت های لازم جهت رشد بهره وری بخش کشاورزی هستند و انتشار و اشاعه نوآوری های کشاورزی در سطح مزارع با مشکل مواجه است. بیشتر این کسب و کارها از توانایی لازم برای عرضه رقابتی محصولات و خدمت های با کیفیت برخوردار نیستند(شریف زاده و همکاران،۷۳:۱۳۸۹) و فعالیت در بخش کشاورزی با سودآوری و انباشت سرمایه همراه نمی گردند. بازدهی تولید بخش کشاورزی در مقایسه با امکانات مورد استفاده و نیازهای جامعه، در سطح پایین قرار دارد(رسول اف،۷۶:۱۳۷۴) و تخصیص منابع در این بخش با بهره وری و کارایی همراه نمی گردد.

استدلال بر این است که عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی با دو ایده و نظرکلی مرتبط هستند. دسته ای از نظریات به عوامل اکولوژیکی و محیطی نظیر: شرایط اقلیمی، نوع خاک، نحوه دسترسی به آب و دسته دوم به عوامل اقتصاد سیاسی (یاسوری، ۱۱۳:۱۳۸۶-۱۱۴) اشاره دارد که مربوط به روابط متقابل میان نیروهای سیاسی و اقتصادی و تاثیر آن روابط بر تشکیل سیاست های اقتصادی است (فهیمی، ۱۳:۱۳۸۵).

بطورکلی، کشاورزی فرایند طبیعی بهره برداری از زمین است و به عنوان یکی از بخش هایی است که به شدت تحت تاثیر متغیرهای طبیعی می باشد(GIZ,2012:1) و در ارتباط مستقیم با منابع خاک، آب، آب و هوا و ترکیبات زیستی قرار دارد. مدیریت منابع طبیعی در کاهش فقر و توزیع عادلانه درآمد بین بهره برداران کشاورزی موثر می افتد(Shiferaw, et al.,2009:602) و فرصت های دسترسی به امکانات و تسهیلات کشاورزی را ارتقا می بخشد. این درحالی است که اختلال در اکوسیستم های طبیعی بخش کشاورزی نیز در درازمدت تخریب منابع خاک، آلودگی منابع آب و تغییر شرایط اقلیمی و آب و هوایی را به همراه دارد(Huard,2006:115) و سودآوری بخش را تحت تاثیر قرار می دهد.

توافق کلی براین است که فرایند برنامه ریزی توسعه در بخش کشاورزی با کنش دولتی گره خورده است و به طور سنتی با مداخلات دولت همراه می باشد(Cafiero,2003:37). این در حالی است که در برخی از موارد، اجرای برنامه ریزی توسعه در بخش کشاورزی از طرف دولت به نتایج مطلوبی منتهی نمی گردد و تلاش های صورت گرفته الزامات توسعه را در بخش کشاورزی مستقر نمی کند. ارزیابی فرایند توسعه بخش در چند دهه اخیر نشان می دهد که بخش کشاورزی به لحاظ ساختاری تحول در خوری نیافته است (محقق کجیدی،۵۲:۱۳۷۵) و قادر به ایفای نقش اقتصادی خود در مناطق روستایی نیست. در این میان، شکست برنامه ریزی توسعه بخش کشاورزی در کشور را می توان از دیدگاه های مختلف و در قالب علل ناکامی برنامه ریزی توسعه اقتصادی در ایران بیان کرد. برهمین اساس، صاحب نظران در تبیین این پدیده عمدتا دو دیدگاه یا پاسخ را مطرح نموده اند:

– دیدگاهی که ناکامی برنامه ریزی در کشور را ناشی از عوامل فنی یا به عبارت دیگر، ناشی از اشتباهات فنی سیاست گذاران و برنامه ریزان در انتخاب اهداف و ابزار اجرای این برنامه ها می داند؛ دیدگاه اول دولت را موجودی خنثی و بی طرف می داند که تنها عامل اجرای نظرات و توصیه های فنی برنامه ریزان است. بنابراین، شکست برنامه های توسعه، معرف انتخاب نادرست هدف های این برنامه ها یا نادرستی ابزار پیش بینی شده برای دستیابی به این هدف هاست. به نظر می رسد این دیدگاه قادر نباشد شکست برنامه های توسعه در ایران را توضیح دهد. واقعیت این است که خود برنامه ریزان و اقتصاددانان درباره هدف ها و سیاست های اجرایی برنامه های توسعه وحدت نظر ندارند؛

– دیدگاهی که برنامه ریزی در ایران و سایر کشورهای در حال توسعه را، نه به منزله تلاش آگاهانه دولت در این کشورها برای بهبود وضعیت اقتصادی خود، بلکه ابزار مدرن سرمایه داری مسلط بر استمرار روند استثمار اقتصادهای پیرامونی یا عقب افتاده می داند؛ این دیدگاه، دولت در ایران و به طور کلی دولت های کشورهای درحال توسعه را عنصر بی اختیاری می داند که هر اقدامی از جمله برنامه ریزی اقتصادی را دولت های قدرتمند بر آنها دیکته کرده اند (نظریه معروف توطئه) ضمن آنکه حضور تعیین کننده نیروهای قدرتمند خارجی در تحولات اقتصادی کشورهای درحال توسعه را نمی توان انکار کرد. برای مثال مقایسه تجربه برنامه ریزی توسعه در دو کشور ایران و کره جنوبی که هر دو به اردوگاه امپریالیسم و سرمایه داری غرب تعلق داشتند حقایق دیگری را آشکار می کند؛

– به نظر می رسد دیدگاه واقع بینانه تری نسبت به دو دیدگاه قبل موجود باشد که طرح هر گونه نظریه ای درباره ناکامی برنامه ریزی و اجرای برنامه های توسعه اقتصادی در ایران، در درجه اول معرف نظریه ای درباره رفتار دولت در کشور باشد. هر نظریه ای که بهتر بتواند این رفتار را تبیین کند نظریه معتبرتری درباره علل ناکامی برنامه ریزی در ایران خواهد بود. از دیدگاه سوم به جای آنکه همچون دیدگاه اول فرایند توسعه را فرایند تعامل متغیرهای اقتصادی محض بداند و دولت را واسطه ای بی طرف در تنظیم چگونگی این تعامل، یا همچون دیدگاه دوم، توسعه یافتگی یا توسعه نیافتگی را امری تحمیلی و خارج از حوزه اقتدار دولت های تسلیم وضعیت کشورهای درحال توسعه تصور کند به کنکاش در تاثیر عوامل غیراقتصادی محیط برنامه ریزی بر رفتار دولت می پردازد (سلیمی، ۱۱:۱۳۸۴). براین اساس، دولت ها مبتنی بر جوهره ماهوی خود به درک توسعه می پردارند و محیط برنامه ریزی توسعه کشاورزی را جهت می دهند. لذا، شناسایی نیروی های غیراقتصادی(سیاسی) موثر بر محیط برنامه ریزی توسعه می تواند کلید اصلی ریشه یابی توسعه نیافتگی بخش کشاورزی باشد و مبنای مناسبی را برای تشخیص عوامل بازدارنده توسعه کشاورزی در مناطق روستایی فراهم سازد.

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه :۲۰۱

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       minoofar.majedi@gmail.com