اطلاعات حسابداری (شامل افشا حسابداری) ۲ نقش با اهمیت در بازارهای سرمایه توسعه یافته ایفا می نماید. اول؛ اطلاعات حسابداری به فراهم کنندگان سرمایه شرکت (شامل سهامداران و اعتباردهندگان) این امکان را می دهد تا بازده بالقوه فرصت های سرمایه گذاری را ارزیابی نمایند(نقش ارزشیابی یا قبل از وقوع[۳] اطلاعات حسابداری). دوم؛ اطلاعات حسابداری به فراهم کنندگان سرمایه اجازه می دهد تا بر نحوه استفاده از سرمایه اعطاء شده نظارت نمایند(نقش مباشرتی یا بعد از وقوع[۴] اطلاعات حسابداری). به طور کلی مسئله نمایندگی و اطلاعاتی[۵] مانع از تخصیص بهینه منابع در بازار سرمایه می گردد(بیر و همکاران،۲۰۱۰). افشا حسابداری و نهادهایی که ایجاد شده اند تا انتقال اطلاعات با اطمینان را بین مدیریت و سرمایه گذاران تسهیل نمایند، نقش با اهمیتی در کاهش این دو مسئله بازی می نمایند(هیلی و پالپو،۲۰۰۱).در ادامه مسئله اطلاعاتی و نمایندگی را به تفصیل بحث می نماییم.

  • مسئله اطلاعاتی

مسئله اطلاعاتی یا قراضه[۶](اکرلوف[۷]،۱۹۷۰) ناشی از عدم تقارن اطلاعاتی و انگیزه های متضاد بین مدیران و سرمایه گذاران می باشد. این مسئله می تواند باعث به وجود آمدن نواقصی در عملکرد بازار سرمایه گردد.مدیران شرکت معمولاً اطلاعات بیشتری نسبت به افراد برون سازمانی درباره سودآوری مورد انتظار سرمایه گذاری های آتی و جاری شرکت دارند. عدم تقارن اطلاعاتی برای فراهم کنندگان سرمایه برون سازمانی باعث می شود تا در ارزیابی سودآوری آتی فرصت های سرمایه گذاری شرکت دچار مشکلاتی شوند. این مسئله زمانی بغرنج تر می گردد که افراد درون سازمانی انگیزه دارند تا سودآوری آتی شرکت را به طور اغراق آمیز نمایش دهند. در نتیجه اگر فراهم کنندگان سرمایه نتوانند سودآوری شرکت را ارزیابی نمایند، آن ها شرکت های با سودآوری بالا را کمتر از ارزش واقعی ارزیابی نموده و شرکت های با سودآوری پایین را بیشتر از حد ارزشیابی می نمایند که منجر به نا کارایی بازار می گردد(بیر و همکاران، ۲۰۱۰).

چندین راه حل برای مسئله اطلاعاتی وجود دارد. قراردادهای کارا بین مدیریت و سرمایه گذاران انگیزه ای برای افشا کامل اطلاعات محرمانه به وجود می آورد، بنابراین مسئله ارزشیابی نادرست را کاهش می دهد(هیلی و پالپو، ۲۰۰۱). یک راه حل بالقوه دیگر برای مسئله عدم تقارن اطلاعاتی، ایجاد مقررات در الزام مدیریت به افشا اطلاعات محرمانه می باشد. در نهایت، به دلیل مسئله عدم تقارن اطلاعاتی تقاضا برای واسطه های اطلاعاتی همچون، تحلیلگران مالی و نهادهای رتبه گذار که به تولید اطلاعات محرمانه می پردازند، وجود دارد.

شکل ۲-۱ نقش افشا اطلاعات حسابداری و واسطه های مالی در بازار سرمایه را به تصویر می کشد. در سمت چپ نگاره، جریان سرمایه از پس انداز کنندگان به شرکت ها نمایش داده شده است. سرمایه می تواند از دو مسیر به ایده های تجاری جریان یابد.اول، سرمایه می تواند به طور مستقیم از پس انداز کنندگان به واحدهای تجاری جریان یابد. برای مثال سهام شرکت ها که به طور خصوصی در دسترس مردم می باشد. دوم، راه حل متداول تر برای جریان سرمایه از طریق واسطه های مالی همچون بانک ها، شرکت های بیمه، صندوق های مشترک سرمایه گذاری و… می باشد. سمت راست شکل جریان اطلاعات از واحدهای تجاری به پس انداز کنندگان و واسطه ها را نشان می دهد. شرکت ها می توانند به طور مستقیم از طریق رسانه ها همچون گزارشات مالی و اخبار منتشر شده عمومی در مطبوعات با سرمایه گذاران ارتباط برقرار نمایند. همچنین آن ها از طریق واسطه های مالی یا واسطه های اطلاعاتی همچون تحلیلگران اطلاعات را مخابره می نمایند(هیلی و پالپو،۲۰۰۱).

[۱]-Healy and palepu

[۲] -Beyer

[۳]-Ex-ante

[۴]-Ex-post

[۵]-Agency and Information Problem

[۶]-lemons

[۷] -Akerlof