دانلود پایان نامه ارشد : تجزیه و تحلیل اقتصادی کشاورزی برنج در استان مازندران

متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : مهندسی صنایع

گرایش :صنایع 

عنوان :  تجزیه و تحلیل اقتصادی کشاورزی برنج در استان مازندران

مؤسسه آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی ایوانکی

گروه مهندسی صنایع

 پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

در رشته مهندسی صنایع  گرایش صنایع

 عنوان پایان نامه:

تجزیه و تحلیل اقتصادی کشاورزی برنج در استان مازندران و راهکارهایی در جهت دستیابی به حداکثر سودآوری

 استاد راهنما :

جناب آقای دکتر علی اسدی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده :

بسیاری از اقتصاد دانان کشاورزی را به عنوان نیروی محرکه رشد اقتصادی در مراحل اولیه توسعه دانسته اند. نقش بخش کشاورزی از لحاظ تأمین درآمد، اشتغال، ارز آوری، بازار و به ویژه تأمین غذا در میان سایر بخش ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از وظایف اصلی کشاورزی در هرکشوری تامین نیازهای غذایی آن جامعه است. اهمیت تأمین غذا به تنهایی می تواند مبنای استراتژی توسعه اقتصادی باشد. استان مازندران با توجه به موقعیت خاص اقلیمی از دیر باز به عنوان یکی از پایه های اصلی کشاورزی و تأمین مواد غذایی در ایران مطرح می باشد و رتبه ی اول تولید برنج را در کشور دارا است. به طور کلی اقتصاد مازندران قطع نظر از برخی فعالیت های محدود صنعتی و اقتصادی متکی بر کشاورزی است، اما این فعالیت مهم در سال های اخیر رو به کاهش نهاده است. اکثر کشاورزان از میزان سودآوری کشاورزی برنج رضایت نداشته و از آینده شغلی خود نا امید هستند و به دنبال تغییر کاربری اراضی بخصوص در اراضی نزدیک به دریا می باشند. این کاهش علاقه به کشت با کاهش زمین های کشاورزی همراه بوده و در پی آن میزان بیکاری نیز در این استان افزایش می یابد. پس باید به دنبال راهکارهایی بود تا این فعالیت مهم دوباره زنده شود و این امید به آینده ی شغلی دوباره برای کشاورز برنج کار فراهم شود. بررسی تحقیقات پیشین نشان داد که اکثر مطالعات انجام شده در زمینه ی بهبود میزان برداشت (بازده بیشتر در تولید)،کاهش میزان ضایعات در مراحل مختلف تولید و تبدیل، بررسی سیستم دستگاه ها و ماشین آلات کشاورزی و همچنین بررسی و تحلیل بهره وری و عوامل تولید می باشد که مطالعات انجام شده به دنبال افزایش تولید و کاهش ضایعات به منظور تحصیل محصول بیشتر می باشند. امّا اهداف اصلی در این پایان نامه با دیدی اقتصادی و مهندسی به دنبال مشخص کردن تصویری گویا و روشن از وضعیت موجود بخش کشاورزی در اقتصاد استان مازندران و تعیین نسبت درآمد به هزینه یک کشاورز برنج کار در طول دوره ۱۰ ساله (۱۳۸۲ الی ۱۳۹۱) است تا فرضیه اول اثبات شود که کشاورزی برنج در استان مازندران با روش های موجود توجیه اقتصادی ندارد. سپس با شناساسی عوامل هزینه زا به عنوان متغیرهای مستقل و تعیین هزینه ی مراحل مختلف کشت برنج، به دنبال  تغییر در شیوه ی مراحل مختلف کشت (که در ابتدا روش سنتی می باشد) با روش های جدید (مکانیزاسیون) و سپس تحلیل آثار و پی آمدهای اقتصادی اجرای گزینه های مختلف و انتخاب پیشنهاد گزینه برتر، به دنبال کاهش هزینه ها و افزایش سودآوری می باشد، تا فرضیه دوم بررسی شود که امکان بهبود ظرفیت و روشهای تولید در این بخش وجود دارد. این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی و از منظر گردآوری داده ها روشی علی– مقایسه ای محسوب می شود. روش گردآوری اطلاعات نیز میدانی است. متغیرهای مستقل این تحقیق شامل پارامترهای هزینه در مراحل مختلف تولید و تبدیل شامل هزینه ی کارگر، هزینه ی بذر، هزینه ی سم، هزینه ی حمل و نقل، هزینه ی خرمنکوبی، تبدیل، آبیاری و … می باشد. این پارامترها به طور کامل در پرسشنامه ی پیوست این پایان نامه موجود است. متغیرهای وابسته عبارتند از: میزان کشت برنج در استان مازندران، میزان هزینه ی کل، میزان درآمد کل، میزان سود خالص و نسبت درآمد به هزینه. جامعه آماری شامل کلیه ی زمین های زیر کشت محصول برنج در ۱۵ شهرستان مهم تولید این محصول و حجم نمونه ۵۰ نفر، شامل کشاورزان برنجکار در ۱۵ شهر ذکر شده استان مازندران، از سال ۱۳۸۲ الی ۱۳۹۱ می باشد. ابزار جمع آوری اطلاعات در تحقیق حاضر مصاحبه، پرسشنامه و اطلاعات مستند در سازمان جهاد کشاورزی استان مازندران است. جهت پاسخگویی سوالات و بررسی هر یک از فرضیه ها از تکنیک های اصلی اقتصاد مهندسی (ارزش فعلی[۱] و نسبت درآمد به هزینه[۲]) استفاده شده است. با تجزیه وتحلیل صورت گرفته در فصل چهارم مشخص شد که اگرچه هزینه حاصل از کشاورزی برنج در استان مازندران هر ساله افزایش یافته است به طوری که پس از گذشت ۱۰ سال این درآمد به بیش از ۳برابر رشد پیدا کرده است، اما در مقابل این افزایش هزینه درآمد حاصل نیز به همان نسبت رشد داشته است به طوری که وقتی با بهره گرفتن از نرخ تورم و نرخ ترجیح زمانی (نرخ سود یک ساله بانکی) تبدیل و به سال مبناء (سال ۱۳۸۲) انتقال می یابد و با سال مبناء مقایسه می شود، تفاوت قابل ملاحظه ای وجود ندارد و علی رغم نگرانی کشاورزان به سودآور نبودن کشت برنج در استان مازندران این فعالیت هنوز می تواند سودآور باشد. اما این پایان کار نیست و نشان داده شده است که امکان بهبود در شرایط و سودآورتر کردن کشت برنج وجود دارد و می توان به این فعالیت مهم در استان رونق بیشتری بخشید. بدین صورت که با شناسایی پارامترهای هزینه زا در مراحل مختلف تولید و تبدیل و با تغییر در شیوه ی کشت برنج از جمله مکانیزاسیون، عوامل هزینه زا تا حد ممکن کم و در صورت امکان حذف گردد تا هزینه ی کل کاهش یافته و کسر سودآوری که نسبت درآمد به هزینه را نشان می دهد، افزایش یابد تا انگیزه ی بیشتری برای کشاورزان برنجکار استان مازندران برای ادامه ی این فعالیت به وجود آید.

واژگان کلیدی : استان مازندران, کشاورزی برنج،  هزینه, درآمد, سودآوری, مکانیزاسیون, ارزیابی اقتصادی

فهرست مطالب

عنوان              صفحه 

چکیده. ۲

مقدمه. ۱۵

فصل ۱: کلیات پژوهش.. ۱۷

۱-۱- مقدمه. ۱۸

۱-۲- بیان مسأله. ۱۹

۱-۳- اهمّیت و ضرورت تحقیق.. ۲۱

۱-۴- اهداف تحقیق.. ۲۳

۱-۵- سوال ها و فرضیه های تحقیق.. ۲۳

۱-۵-۱-سوال های تحقیق.. ۲۳

۱-۵-۲- فرضیه های تحقیق.. ۲۴

۱-۶- روش شناسی تحقیق.. ۲۴

۱-۷- قلمرو تحقیق.. ۲۴

۱-۷-۱- قلمرو مکانی نمونه گیری.. ۲۴

۱-۷-۲- قلمرو زمانی نمونه گیری.. ۲۵

۱-۸- جنبه ی جدید بودن و نوآوری تحقیق.. ۲۵

۱-۹- تعاریف و اصطلاحات پایه. ۲۶

۱-۹-۱- کشاورزی.. ۲۶

۱-۹-۲- زمین.. ۲۷

۱-۹-۳- سطح زیرکشت… ۲۷

۱-۹-۴- خودکفایی.. ۲۷

۱-۹-۵- درآمد. ۲۸

۱-۹-۶- سودآوری.. ۲۸

۱-۹-۷- امنیت غذایی.. ۲۹

۱-۹-۸- تورم. ۲۹

۱-۹-۹- بیکاری.. ۲۹

۱-۹-۱۰- مکانیزاسیون.. ۲۹

۱-۹-۱۱- شالی.. ۳۰

۱-۱۰- خلاصه. ۳۰

فصل ۲  : پیشینه نظری پژوهش.. ۳۱

۲-۱- مقدمه. ۳۲

۲-۲- برنج.. ۳۲

۲-۲-۱- تاریخچه جهانی  برنج.. ۳۳

۲-۲-۲- سابقه کشت برنج در ایران.. ۳۳

۲-۲-۳- میزان کشت برنج در ایران.. ۳۴

۲-۲-۴- نمونه هایی از مصارف برنج.. ۳۴

۲-۲-۵- تقسیم بندی واریته های برنج.. ۳۵

۲-۳- تولید و تبدیل برنج.. ۳۷

۲-۳-۱- مرحله آماده سازی زمین اصلی.. ۳۸

۲-۳-۲) مرحله کاشت خزانه. ۳۹

۲-۳-۳- مرحله کشت زمین اصلی.. ۴۱

۲-۳-۴- مراحل داشت برنج.. ۴۲

۲-۳-۵- مرحله برداشت برنج.. ۴۵

۲-۳-۶- مرحله پس از برداشت… ۴۷

۲-۴- بررسی پژوهش های انجام شده پیرامون موضوع : ۴۸

۲-۵- خلاصه. ۷۶

فصل ۳ : متدلوژی تحقیق.. ۷۸

۳-۱- مقدمه. ۷۹

۳-۲- نوع تحقیق.. ۸۰

۳-۳- جامعه ی آماری تحقیق.. ۸۱

۳-۳-۱- جامعه ی آماری.. ۸۱

۳-۳-۲- حجم نمونه و شیوه نمونه گیری.. ۸۱

۳-۴- قلمرو آماری تحقیق.. ۸۱

۳-۴-۱- قلمرو مکانی نمونه گیری.. ۸۱

۳-۴-۲- قلمرو زمانی نمونه گیری.. ۸۲

۳-۵- روش گرداوری آوری اطلاعات.. ۸۳

۳-۵-۱- مصاحبه حضوری.. ۸۳

۳-۵-۲- پرسشنامه. ۸۳

۳-۶- متغیرهای تحقیق.. ۸۴

۳-۶-۱- متغیرهای مستقل.. ۸۴

۳-۶-۲- متغیرهای وابسته. ۸۵

۳-۷- روش تجزیه و تحلیل داده ها ۸۵

۳-۷-۱- محاسبه ی درآمدها و هزینه ها ۸۶

۳-۷-۲- ارزش فعلی.. ۸۶

۲-۷-۳- نسبت درآمد به هزینه(B/C) 91

۳-۷-۴- شاخص ها و راه های اندازه گیری سودآوری (بهره وری) ۹۲

۳-۸- خلاصه. ۹۴

فصل ۴ : پیاده سازی متدلوژی تحقیق.. ۹۶

۴-۱- مقدمه. ۹۷

۴-۲- محاسبه ی هزینه ی تولید برنج  به ازای یک هکتار (در سال ۸۲ ) ۹۸

۴-۲-۱- مرحله آماده نمودن زمین قبل از کاشت… ۹۸

۴-۲-۲- کاشت… ۱۰۰

۴-۲-۳- داشت… ۱۰۵

۴-۲-۴- برداشت و پس از برداشت… ۱۰۸

۴-۲-۵- تبدیل شلتوک به برنج.. ۱۱۳

۴-۳- هزینه های تولید کشاورزی برنج در استان مازندران.. ۱۱۴

۴-۳-۱- سطح زیرکشت… ۱۱۶

۴-۳-۲- هزینه ی کل تولید کشاورزی برنج در استان مازندران.. ۱۱۸

۴-۴- درآمد حاصل از کشاورزی برنج در استان مازندران.. ۱۲۱

۴-۴-۱- میزان تولید. ۱۲۱

۴-۴-۲- کل درآمد حاصل از کشاورزی برنج در استان مازندران در سال مبناء (سال زراعی ۸۲) ۱۲۴

۴-۴-۳- درآمد حاصل از کشاورزی برنج در استان مازندران (از سال ۸۲ الی ۹۱) ۱۲۷

۴-۵- تجزیه و تحلیل اقتصادی.. ۱۳۰

۴-۵-۱- ارزش فعلی(سال مبناء ۱۳۸۲) درآمد حاصل از کشاورزی برنج در استان مازندران از سال ۱۳۸۲ الی ۱۳۹۱  ۱۳۰

۴-۵-۲- ارزش فعلی (سال مبناء ۱۳۸۲) هزینه ی کشاورزی برنج در استان مازندران از سال ۱۳۸۲ الی ۱۳۹۱٫ ۱۳۱

۴-۵-۳- نسبت درآمد به هزینه (B/C) 132

۴-۵-۴- میزان سود حاصل از کشاورزی برنج (با کسر هزینه از درآمد) ۱۳۴

۴-۵-۵- ارزش فعلی سود حاصل از کشاورزی.. ۱۳۶

۴-۶- بررسی و تعیین سهم هر یک از بخش های تولید در هزینه ی کل تولید برنج.. ۱۳۸

۴-۷- راهکارهایی جهت رسیدن به سودآوری و بهره وری بالاتر در کشاورزی برنج.. ۱۳۹

۴-۷-۱- استفاده از تراکتور به جای تیلر در آماده سازی زمین کشاورزی قبل از کاشت… ۱۴۱

۴-۷-۲- استفاده از ماشین نشاء به جای نشاء به روش سنتی( ایجاد خزانه و نشاء توسط کارگران ) ۱۴۳

۴-۷-۳- ایجاد تغییر در روش داشت… ۱۴۵

۴-۷-۴- استفاده از روش مستقیم برداشت یا برداشت شالی با بهره گرفتن از خرمنکوب پشت تراکتوری.. ۱۵۵

۴-۷-۵- روش جدید تبدیل شلتوک به محصولات نهائی برنج در شالیکوبی ها ۱۵۸

۴-۸- مقایسه ی درآمد وهزینه ی روش سنتی کشت برنج با روشهای جدید (بهبود یافته) ۱۵۹

۴-۹- خلاصه. ۱۶۱

فصل ۵ : نتیجه گیری و پیشنهادها.. ۱۶۳

۵-۱- مقدمه. ۱۶۴

۵-۲- جمع بندی و نتیجه گیری.. ۱۶۴

۵-۳- محدودیت های تحقیق.. ۱۶۸

۵-۴- پیشنهادها ۱۶۸

۵-۴-۱- پیشنهاد برای کاربران.. ۱۶۸

۵-۴-۲- پیشنهادها برای تحقیقات آینده ۱۶۹

مراجع ۱۷۱

پیوست ها ۱۷۸

مقدمه:

نقش کشاورزی در رشد و شکوفایی کشور بر کسی پوشیده نیست. بخش کشاورزی با تأمین غذای جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است. برنج یکی از محصولات غذایی پیشرو در جهان است[Sheka;Bangura] و بعد از گندم بعنوان مهمترین ماده غذایی در جهان محسوب می شود[Sachchamarga,K;W.Williams,G ,2004]. سطح زیر کشت برنج کشور حدود ۵۶۴ هزار هکتار با متوسط تولید ۲۴۰۰ کیلوگرم (برنج سفید) درهکتارمی باشد[بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۳]. با توجه به مصرف سرانه سالانه برنج،کمبود برنج موردنیاز مصرفی وجود دارد که از خارج کشور تأمین می شود. در این میان استان مازندران بعنوان بزرگترین تولید کننده برنج کشور شناخته می شود. جهت تولید برنج برای جمعیت بالای هفتاد میلیون ایران، نیاز به حجم گسترده ای از فعالیت ها و صرف هزینه های زیادی است، اما ماحصل این همه تلاش ها و صرف هزینه های زیاد، نارضایتی کشاورزان، ضایعات فراوان، بیکاری بیش از پیش شالیکاران و مهاجرت آنها به شهر و تبدیل شدن زمین های آنها به ویلاها و شهرک های صنعتی است که دلایل این مشکلات ریشه در اقتصاد و مسائل اجتماعی و نبود اطلاعات کافی در مورد شیوه کشت اقتصادی این محصول می باشد. برآیند این عوامل، کاهش تولید برنج و نیاز به واردات بیشتر است که وابستگی کشور را در پی خواهد داشت. تولید برنج در کشور محصول رنج و مشقّت است و به گفته ی کشاورزان دارای هزینه ی بالایی است، رنجی که سبب شده قشر جوان دیگر تمایلی به ادامه شغل آبا و اجدادی خود نداشته باشند. درسال های گذشته اراضی کشاورزی این استان و به خصوص شالیزارها با خطر جدی تغییر کاربری رو به رو شده اند و در نتیجه این تغییر کاربری، سطح زیر کشت برنج در این استان بسیار کاهش یافته است. به تبع کاهش سطح زیر کشت برنج، تولید این محصول نیز کاهش یافته است[فاضل ساعتچی، ۱۳۸۹]. باید ریشه های این نارضایتی بررسی شود چرا که به گفته کشاورزان هزینه ها سهم عمده ای از درآمدها را به خود اختصاص می دهند و میزان رفاه کشاورزان نسبت به سال های دورتر به نحو چشمگیری کاهش یافته است. این شرایط به گونه ای در حال رغم خوردن است که استان مازندران با دارا بودن شرایط آب و هوایی مناسب، می تواند با تولید هرچه بیشتر این محصول در جهت شکوفایی و خودکفایی بخش کشاورزی قدم بردارد و نقش بسزای در بالا بردن صادارت غیر نفتی و کاهش خروج ارز از کشور بازی کند. دراینجا پرسشی که سالیانی است در ذهن محقق وجود داشته این است که چرا نارضایتی کشاورزان هر ساله بیشتر می شود؟، دآرمد حاصل از کشاورزی برای یک کشاورز سودآور می باشد یا خیر؟ .بررسی تحقیقات پیشین نشان داد که اکثر مطالعات انجام شده از جمله مقاله پیشگار و همکاران( Rafiee ,2011) در زمینه انرژی و تحلیل اقتصادی سطوح مختلف محصولات برنج در استان گیلان و مقاله ی دکتر مرتضی نصیری و مقاله خانم کبری تجددی طلب در زمینه ی بهبود میزان برداشت (بازده بیشتر در تولید)، کاهش میزان ضایعات در مراحل مختلف تولید و تبدیل، بررسی سیستم دستگاه ها و ماشین آلات کشاورزی می باشد. در این پایان نامه ابتدا میزان اقتصادی بودن کشاورزی برنج بررسی و پس از مشخص شدن جایگاه برنج در اقتصاد مازندران و کشاورزان برنجکار، راهکارهایی در جهت سودآورتر کردن این فعالیت مهم ارائه می شود. در این راستا، معضلات و هزینه های غیر ضروری حذف و راهکارهایی در جهت دستیابی به حداکثر میزان سود آوری ارائه شده است، تا در ابتدا رضایت کشاورزان را به همراه داشته باشد و سپس با افزایش تولید باعث افزایش اشتغال شود و در ادامه جایگاه مازندران را به عنوان یک قطب مهم تولید برنج در ایران و حتی در خاورمیانه بالا برده و در نهایت خودکفایی در تولید برنج و قطع واردات این کالا حاصل شود و حتی گامی در جهت صادرات برداشته شود.

۱-۱- مقدمه

شاید بتوان گفت اولین امنیتی که باید به صورت زیربنایی برای هر کشوری توسط دولتمردان آن بوجود آید یا حفظ شود امنیت غذایی است که همین موضوع بر اهمّیت و جایگاه کشاورزی و تولیدکنندگان این بخش در سایر کشورها و از جمله کشور ما تاکید می کند. به عبارت دیگر، از قدیم الایام به علت اقلیم متنوع، بخش کشاورزی بخش پایه ای و اساسی در کشورمان بوده، چرا که علاوه بر تولید پاک، ضرورت تأمین امنیت غذایی نیز در این بخش وجود داشته است. استان مازندران با توجه به موقعیت خاص اقلیمی تنوع آب و هوایی و برخورداری از باران سالانه و پراکندگی مناسب در محصولات مختلف و دشت های وسیع از مناطق حاصلخیز و کشاورزی مرغوب برخوردار بوده و از دیرباز به عنوان یکی از پایه های اصلی کشاورزی و تأمین مواد غذایی در ایران مطرح می باشد و همواره یکی از قطب های مهم در تولید برنج ایران بوده است، ولی در سال های اخیر این فعالیت در استان مازندران به صورت مطلوبی رضایت کشاورزان را در پی نداشته است. عوامل مختلفی طی سال های اخیر باعث شده که بخش کشاورزی مازندران رونق خود را از دست داده و سرمایه ها غالبا از این بخش خارج شده و به سمت بخش های خدمات و واسطه گری انتقال یابد. در حدود ۲۵۰ هزار هکتار از سطح کل مساحت استان مازندران به کشت برنج اختصاص داشته[۳] و شاغلان بسیاری در استان، در بخش کشاورزی مشغول به کار هستند. به طور کلی اقتصاد مازندران قطع نظر از برخی فعالیت های محدود صنعتی و اقتصادی متّکی بر کشاورزی است و هنوز درصد زیادی از جمعیت این استان زرخیز را کشاورزان ساکن در مناطق روستایی تشکیل می دهند که به امر زراعت و تولید فرآورده های کشاورزی اشتغال دارند. هنوز مازندران در تولید برنج رتبه اول کشور را دارا است و با این وجود کشاورزی مازندران از تولید گرفته تا فروش آنها سیری پیچیده و پر نوسان دارد. به اعتقاد کارشناسان، با توجه به زیرساخت اقتصاد مازندران که متّکی به کشاورزی است و با توجه به جمعیت کثیری که در این عرصه فعالیت دارند به نظر می رسد کمتر به ظرفیت ها و نارسایی های این بخش و همچنین ضرورت تحول آن در یک نگرش سیستمی توجه شده است. بررسی ها نشان می دهد عوامل مختلفی طی سال های اخیر باعث شده که بخش کشاورزی مازندران رونق خود را از دست داده و سرمایه ها غالبا از این بخش خارج شوند و به سمت سایر بخش ها از جمله بخش خدمات و واسطه گری انتقال یابند. دلیل عمده ای که کشاورزان از فعالیت خود رضایت کامل ندارند این است که، درآمد حاصل از کشاورزی برنج در سال های اخیر رو به کاهش نهاد و این روند هر ساله بیشتر نمود پیدا می کند، به طوری که اکثر کشاورزان از آینده شغلی خود نا امید هستند و به دنبال تغییر کاربری اراضی بخصوص در اراضی نزدیک به دریا می باشند. توسعه کشاورزی فرآیندی است که عوامل تغییرپذیری مانند شرایط محیطی و عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و …  بر آن تأثیر می گذارند. با توجه به این موضوع اگر به این مشکل به طور جدی رسیدگی نشود کشاورزی برنج در استان مازندران با خطری جدی رو برو می شود، چرا که با کاهش زمین های کشاورزی میزان بیکاری نیز در این استان افزایش می یابد. متأسفانه در حالی که همه مسئولان شعار زیبا و فریبای “کشاورزی محور استقلال” را زمزمه می کنند و علی رغم برنامه های موجود و کوشش هایی که برای توسعه کشاورزی مازندران انجام می گیرد، باید گفت کشاورزی در این استان محور بودن خود را از دست داده است. نمونه بارز این مدعا اپیدمی تغییر کاربری غیرمنطقی و فروش گسترده بهترین اراضی زراعی توسط کشاورزان است. پس باید به دنبال راهکارهایی در جهت افزایش سودآوری بود. در این فصل پس از بیان مسأله پژوهش، به اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق پرداخته شده است. با مشخص کردن هدف پایان نامه و با ارائه سؤال ها و فرضیه ها، تلاش شده تا با پاسخ های قانع کننده، اولاً جایگاه کشاورزی برنج در اقتصاد مازندران تعیین شود و دوماًً روند سودآوری حاصل از کشاورزی برنج در یک دوره ی ۱۰ ساله (۱۳۸۲ الی ۱۳۹۱) بررسی شود. سپس با شناسایی عوامل هزینه زا در کشت برنج، به دنبال کاهش هزینه ها بوده تا میزان سود کل حاصل از کشاورزی برنج افزایش یابد، و این امید برای یک کشاورز برنجکار به وجود آید که نسبت به آینده شغلی خود امیدوار باشد و احساس امنیت کند.

۱-۲- بیان مسأله

نقش کشاورزی در رشد و شکوفایی کشور بر کسی پوشیده نیست. بخش کشاورزی با تأمین غذای جامعه از اهمیت زیادی برخوردار است. برنج یکی از محصولات غذایی پیشرو در جهان است  و بعد از گندم بعنوان مهمترین ماده غذایی محسوب می شود(Bangura, 2011). سطح زیر کشت برنج کشور حدود ۵۶۴ هزار هکتار با متوسط تولید ۲۴۰۰ کیلوگرم(برنج سفید) درهکتارمی باشد(آمارنامه های محصولات کشاورزی و دامی، ۱۸۲ الی ۱۳۹۱). با توجه به مصرف سرانه سالانه برنج، کمبود برنج موردنیاز مصرفی وجود دارد که از خارج کشور تأمین می شود. در این میان استان مازندران به عنوان بزرگترین تولید کننده برنج کشور شناخته می شود. جهت تولید برنج برای جمعیت بالای هفتاد میلیون ایران، نیاز به حجم گسترده ای از فعالیت ها و صرف هزینه های زیادی است. اما ماحصل این همه تلاش و صرف هزینه های زیاد، نارضایتی کشاورزان، ضایعات فراوان، بیکاری بیش از پیش شالیکاران و مهاجرت آنها به شهر و تبدیل شدن زمین های آنها به ویلاها و شهرک های صنعتی است که دلایل این مشکلات ریشه در اقتصاد و مسائل اجتماعی و نبود اطلاعات کافی در مورد کشت اقتصادی این محصول می باشد. برآیند این عوامل کاهش تولید برنج و نیاز به واردات بیشتر است که وابستگی کشور را در پی خواهد داشت. تولید برنج در کشور محصول رنج و مشقّت است و به گفته ی کشاورزان دارای هزینه ی بالایی است. رنجی که سبب شده قشر جوان دیگر تمایلی به ادامه شغل آبا و اجدادی خود نداشته باشند. درسال های گذشته اراضی کشاورزی این استان و به خصوص شالیزارها با خطر جدی تغییر کاربری رو به رو شده اند و در نتیجه این تغییر کاربری، سطح زیر کشت برنج در این استان بسیار کاهش یافته است، به تبع کاهش سطح زیر کشت برنج، تولید این محصول نیز کاهش یافته است(فاضل ساعتچی، ۱۳۸۹). باید ریشه های این نارضایتی بررسی شود، چرا که به گفته کشاورزان هزینه ها سهم عمده ای از درآمدها را به خود اختصاص می دهند و میزان رفاه کشاورزان نسبت به سال های دورتر به نحو چشمگیری کاهش یافته است. این شرایط به گونه ای در حال رغم خوردن است که استان مازندران با دارا بودن شرایط آب و هوایی مناسب می تواند با تولید هرچه بیشتر این محصول در جهت شکوفایی و خودکفایی بخش کشاورزی قدم بردارد و نقش بسزای در بالا بردن صادارت غیر نفتی و کاهش خروج ارز از کشور بازی کند. به علل مختلف مثل  فقدان روش های گزارش دهی مناسب و مسائل خاص مربوط به فعالیت های کشاورزی بخصوص محصول برنج، وجود یک سیستم مناسب بهاء تمام شده جهت پاسخگویی به نیازهای اطلاعاتی مدیران این بخش لازم و ضروری است. در اینجا پرسشی که سالیانی است در ذهن محقق وجود داشته این است که چرا نارضایتی کشاورزان هر ساله بیشتر می شود؟. دآرمد حاصل از کشاورزی برای یک کشاورز سودآور می باشد یا خیر؟. پس باید ابتدا به تعیین میزان اقتصادی بودن کشاورزی برنج پرداخته شود و پس از مشخص شدن جایگاه برنج در اقتصاد مازندران و کشاورزان برنجکار به دنبال راهکارهایی در جهت سودآورتر کردن این فعالیت مهم بود. معضلات و هزینه های غیر ضروری حذف شده و راهکارهایی در جهت دستیابی به حداکثر میزان سود آوری ارائه شود تا در ابتدا رضایت کشاورزان را به همراه داشته باشد و سپس با افزایش تولید، باعث افزایش اشتغال شود و در ادامه جایگاه مازندران را به عنوان یک قطب مهم در تولید برنج در ایران و حتی در خاورمیانه بالا برده و در نهایت خود کفایی در تولید برنج و قطع واردات این کالا حاصل شود و حتی گامی در جهت صادرات برداشته شود(فاضل ساعتچی، ۱۳۸۹)..

تعداد صفحه : ۱۹۰

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       minoofar.majedi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***