پایان نامه اثربخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری ،افسردگی و احساس نگرانی در …

 متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد گرمسار

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد( M.A)

در رشته روانشناسی گرایش عمومی

عنوان :

اثربخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری ،افسردگی و احساس نگرانی در زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا

تابستان ۱۳۹۴

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                              صفحه

چکیده ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..ط

فصل یکم-کلیات پژوهش

۱-۱- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱

۱-۲- بیان مساله……………………………………………………………………………………………………………………………………………۲

۱-۳- اهمیت و ضرورت پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………….۳

۱-۴-اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………۴

۱-۵- فرضیه های پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………۵

۱-۶- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش …………………………………………………………………………………………۶

فصل دوم-ادبیات و پیشینه تحقیق

۲-۱-مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۰

۲-۲- نگرانی و عاطفه منفی……………………………………………………………………………………………………………………………۱۰

۲-۲-۱-تفاوت نگرانی با عواطف منفی دیگر…………………………………………………………………………………………………….۱۱

۲-۲-۲- انواع نگرانی…………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۱

۲-۲-۳- علل نگرانی……………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۲

۲-۲-۴- ویژگی های شخصیتی افراد نگران………………………………………………………………………………………………………۱۲

۲-۲-۵- حوزه های نگرانی…………………………………………………………………………………………………………………………….۱۳

۲-۲-۶- عدم تحمل بلاتکلیفی و نگرانی………………………………………………………………………………………………………….۱۳

۲-۳-افسردگی………………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۴

۲-۳-۱- انواع اختلال افسردگی……………………………………………………………………………………………………………………….۱۶

۲-۳-۲- عوامل مرتبط با افسردگی…………………………………………………………………………………………………………………..۱۷

۲-۳-۳- علائم و نشانه های افسردگی……………………………………………………………………………………………………………..۱۷

۲-۳-۴- تفاوتهای جنسی در افسردگی…………………………………………………………………………………………………………….۱۹

۲-۳-۵- همه گیر شناسی افسردگی…………………………………………………………………………………………………………………۲۰

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                  صفحه

۲-۴- سبک پاسخی نشخواری……………………………………………………………………………………………………………………….۲۱

۲-۴- ۱- تفاوتهای جنسیتی…………………………………………………………………………………………………………………………..۲۱

۲-۴- ۲- تفاوتهای فردی………………………………………………………………………………………………………………………………۲۲

۲-۵- ذهن آگاهی…………………………………………………………………………………………………………………………………………۲۳

۲-۵- ۱- کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی………………………………………………………………………………………………….۲۶

۲-۵- ۲- مکانیزم دخیل در ذهن آگاهی………………………………………………………………………………………………………….۲۷

۲-۶- پیشینه تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………۲۷

۲-۶- ۱- تحقیقات انجام شده در خارج از کشور……………………………………………………………………………………………..۲۷

۲-۶- ۲- تحقیقات انجام شده در داخل کشور…………………………………………………………………………………………………۳۰

فصل سوم- روش تحقیق

۳- ۱- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۴

۳- ۲- طرح پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………………….۳۴

۳- ۳- جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………………………..۳۵

۳- ۴- ملاکهای ورود و خروج………………………………………………………………………………………………………………………۳۵

۳- ۵- روش های جمع آوری داده ها…………………………………………………………………………………………………………….۳۶

۳- ۶- ابزار اندازه گیری داده ها…………………………………………………………………………………………………………………….۳۶

۳-۶- ۱- پرسشنامه سبک پاسخ RSQ…………………………………………………………………………………………………………..36

۳-۶- ۲- آزمون افسردگی بک………………………………………………………………………………………………………………………۳۸

۳-۶-۲- ۱- توصیف پرسشنامه……………………………………………………………………………………………………………………..۴۰

۳-۶- ۲-۲- اعتبار روایی………………………………………………………………………………………………………………………………۴۲

۳-۶- ۲-۳- روش اجرا و نمره گذاری……………………………………………………………………………………………………………۴۳

۳-۶- ۲-۴- تفسیر نمرات……………………………………………………………………………………………………………………………..۴۳

۳-۶- ۳- پرسشنامه نگرانی پن……………………………………………………………………………………………………………………….۴۴

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                                  صفحه

۳-۶- ۳-۱- شیوه اجرای پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………۴۴

۲-۵- ۱- تجزیه و تحلیل داده ها …………………………………………………………………………………………………………………………۴۸

فصل چهارم-تجزیه و تحلیل یافته ها

۴- ۱- یافته های توصیفی……………………………………………………………………………………………………………………………………۵۰

۴- ۲- یافته های استنباطی…………………………………………………………………………………………………………………………………..۵۱

۴- ۲-۱- فرضیه اول پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………….۵۲

۴- ۲-۲- فرضیه دوم پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………….۵۴

۴- ۲-۳- فرضیه سوم پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………۵۶

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری

۵- ۱- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………۵۹

۵- ۲- چکیده فصول………………………………………………………………………………………………………………………………………….۵۹

۵- ۳- بحث …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۶۰

۵- ۴- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………….۶۱

۵- ۵- محدودیت های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………۶۵

۵- ۶- پیشنهاد های پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………..۶۵

۵- ۷- پیشنهاد های کاربردی……………………………………………………………………………………………………………………………….۶۶

۵- ۸- منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………….۶۶

۵- ۹- منابع لاتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………۷۰

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری ،افسردگی و احساس نگرانی در زنان بخش اورژانس بیمارستان شهدا انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا شهر تهران در سال۱۳۹۴می باشند. با بهره گرفتن از روش نمونه گیری تصادفی از بین زنان شاغل در بخش اورژانس ، ،با توجه به ملاک های در نظر گرفته شده تعداد ۳۰ نفر از این زنان انتخاب شدند و آنها را به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم(۱۵نفر برای هر گروه) سپس آزمون های نشخوار فکری نولن-هوکسما، افسردگی بک و احساس نگرانی پن، از هر دو گروه گرفته شد، گروه آزمایش در برنامه ۸ جلسه ای ۹۰ دقیقه ای آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی شرکت کرد و گروه کنترل در این مدت آموزشی دریافت نکرد.

تجزیه وتحلیل داده ها با بهره گرفتن از شاخص های آماری تحلیل کوواریانس نشان داد آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی طی ۸ جلسه تاثیر معناداری  (001/0p<)  برمیزان نشخوارفکری،افسردگی و احساس نگرانی در زنان شاغل در بخش اورژانس داشته است.

واژگان کلیدی : شناخت درمانی مبتنی برذهن آگاهی، نشخوار فکری ،افسردگی ، احساس نگرانی

مقدمه

ذهن آگاهی نوعی هشیاری است، زمانی پدیدار می شود که ما با تجربیاتمان  به گونه ای دقیق و با جزئیات ، حاضر در زمان حال و بدون قضاوت مواجه می شویم .به زبان ساده آگاه بودن از چیزی است که در حال وقوع است ،توجه دقیق و مستقیم به آن و ارتباط با آن همراه با پذیرش است(کرینه[۱]،۲۰۰۹). شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی یک درمان روانشناختی است که جنبه های شناخت درمانی بک و برنامه ی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی کابات زین[۲] (۱۹۹۰) را با یکدیگر ترکیب می کند و با معطوف کردن توجه به زمان حاضر و یک آگاهی غیر قضاوتمندانه به تجارب درونی و بیرونی مشخص می شود .در این روش برای خطاهای شناختی و بیرون راندن افکار از هشیاری تلاشی نمی شود.همچنانکه شخص مهارتهای ذهن آگاهی را یاد میگیرد، می آموزد که برای قضاوت و سرزنش کردن خود، که سوخت و تغذیه کننده ی افکار منفی هستند، قدرت ، اختیار و ارزش کمتری قائل شود و به این حالت ها با مهربانی و پذیرش  پاسخ دهد.(کویکن[۳] ،۲۰۱۰).آموزه ی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی برای بیماران به این هدف صورت می گیرد که آنان به درک این نکته نائل آیند که ، افکار تنها ” فکر” هستند و “واقعیت” نیستند.هنگامی که آنها توانستند به افکارشان صرفا به عنوان یک فکر و چیزی جدا و بیرون از خودشان بنگرند ،آنگاه می توانند با دید روشن تری به واقعیت بنگرند و مدیریت بیشتری بر وقایع داشته باشند . این روش درمانی توجه و تمرکز و استفاده از تکنیک هایی جهت تمرین این تمرکز و بکار بستن آن در لحظه لحظه ی زندگی را به افراد می آموزد و این توانایی را به آنان میدهد که با وقوع اولین نشانه ها ، از قبیل خلق منفی ، افکار منفی و شیوه های پردازش ناکارآمد ، خودشان را به لحظه ی حال بیاورند و با تمرکز بر اجزایی مانند تنفس ، احساسات بدنی و اعمالشان درنهایت از افتادن در دام ” مارپیچ نزولی” افسردگی رهایی یابند(سگال[۴]،۲۰۰۲).

بیان مسئله:

یکی از بخش هایی که زنان شاغل در بیمارستان، به فعالیت می پردازند،بخش اورژانس است. کار زنان در بخش اورژانس،خطرناک و پر استرس می باشد،زیرا زنان در این بخش ها مرتب با جریانی از محرک های استرس آور و خسته کننده روبرو هستند(آینوی[۵]،۲۰۰۶).

برقراری ارتباط در برخی موقعیتها نیاز به مهارت خاصی دارد.کسانی که دچار گرفتاری های عصبی و روانی می شوند،به تدریج تحت تاثیر عوامل نامساعد محیطی،صبر خود را از دست می دهند.بنابراین زنان دارای قابلیت های مدیریتی، با آگاهی از نگرانی وعوامل تنش زا می توانند،با برنامه ریزی لازم،محیط را برای انجام کار مساعد سازند. (مورلاس[۶]،۲۰۰۱).

احساس نگرانی ضمن رویارویی با عامل تهدید کننده خیالی یا واقعی بروز می­کند. که طی آن فرد، نمایش ها و داستان های خیالی مصیبت بار را در ذهن خود می پروراند و عواقب و پیامدهای آن را در ذهن تصور می کند و سعی می کند به صورت ذهنی اعم از رویارویی یا اجتناب، مشکل را حل کند.(منین[۷]، ۲۰۰۱). یکی از ویژگی های افراد نگران عدم تحمل بلاتکلیفی است، عدم تحمل بلاتکلیفی، یک ویژگی شخصیتی است که از مجموعه­ای از عقاید منفی درباره­ی عدم قطعیت تشکیل شده است. برای مثال، افرادی که عدم تحمل بلاتکلیفی دارند معتقدند که بلاتکلیفی، نگران کننده است، وجود شک و تردید در مورد آینده غیر قابل تحمل است، وقایع غیر منتظره منفی هستند و باید از آنها اجتناب کرد، شک و تردید موجب ناتوانی فرد برای عمل کردن می­شود (داگاس و کورنر، ۲۰۰۵).

 علاوه برارتباط این سازه با نگرانی، آشفتگی ناشی ازبلاتکلیفی به صورت معناداری با برانگیختگی اضطرابی،نشخوارفکری وافسردگی همراه بافقدان لذت همبسته است. (دی­جونگ-میر، بک و راید[۸]، ۲۰۰۹) درپژوهش خویش به این نتیجه رسیدندکه تحمل بلاتکلیفی وباورهای فراشناخت رابطه­ای قوی با نشخوارفکری وافسردگی دارند.

نشخوار فکری بیانگر افکاری است که تمایل به تکرار داشته،آگاهانه بوده و پیرامون یک موضوع متمرکز هستند و حتی در صورت غیبت محرک های محیطی فوری و ضروری این افکار باز هم پدیدار می شوند(مارتین و تسر،۱۹۸۹).

بیماران با بهره گرفتن از مهارتهای ذهن آگاهی یاد میگیرند که برای قضاوت و سرزنش کردن خود، که سوخت و تغذیه کننده ی افکار منفی هستند، قدرت ، اختیار و ارزش کمتری قائل شوند و به این حالت ها با مهربانی و پذیرش  پاسخ دهد.(کویکن،۲۰۱۰).

آموزش ذهن آگاهی کاهش پریشانی روان شناختی و نشانه های اضطراب و افسردگی را به دنبال دارد و موجب بهبود بهزیستی روانی، جسمانی، هیجانی و معنوی ، بهبود کیفیت خواب و کاهش نشانه های فیزیکی می شود (کیوست استیجن،۲۰۰۸).

هدف ذهن آگاهی تغییر سبک تفکر به سمت شیوه ی “بودن” است. در این روش درمانی هدف این است که روشی به بیماران آموزش داده شود که بتوانند بطور متفاوتی با افکار و تجربیاتشان برخورد کنند.(کارن ،۲۰۰۹)

با توجه به موضوعات ذکر شده، مسئله پژوهش حاضر این است که آیا آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری، افسردگی و احساس نگرانی در زنان شاغل در بخش اورژانس موثر است؟

اهمیت و ضروت پژوهش:

از آنجائیکه بخش اورژانس از مهمترین بخش های بیمارستان است, بیمارانی که به این بخش مراجعه می نمایند از نظر جسمانی در حالت بحرانی به سر می برند و رسیدگی به وضعیت آنها در اسرع وقت و با بالاترین کیفیت،از وظایف کادر پزشکی و پرستاری است، لذا توجه به بهداشت روانی کارکنانی که در این بخش ویژه به بیماران خدمات ارائه می دهند و با آنان در ارتباط هستند, دارای ضرورت و اهمیت ویژه ای است که در این میان تکنیک های شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی می تواند به کارکنان این بخش وبه نحوه بهتر ارتباط آنان با بیماران کمک شایانی کند.همچنین باتوجه به جو محیطی و پرتنش بخش اورژانس بیمارستان و فشارشیفت های متعدد کاری،به خصوص شیفت شب برای زنانی(زنان خدمه،ماما،کمک پرستار،پرستار) که در بخش اورژانس به فعالیت مشغولند، همچنین مراجعه بیماران مختلف به این بخش ،محقق را بر آن داشت تا برای کاهش هجوم افکار منفی ،نگرانی و افسردگی و تمرکز هرچه بهتر زنان در بخش اورژانس, شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ازجمله(تکنیک دیدن وشنیدن،برخورد با افکار صرفا به عنوان فکر نه واقعیت،ارائه تمرین هایی به زنان که درمحیط کار احساس تسلط وتمرکز هرچه بهتر به آنها میدهد) را به زنان آموزش دهد.

اهداف تحقیق 

– تعیین اثر بخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری ،افسردگی واحساس نگرانی در زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا

– تعیین اثر بخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی برذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا

– تعیین اثر بخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان افسردگی زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا

– تعیین اثر بخشی آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان احساس نگرانی زنان شاغل در بخش اورژانس بیمارستان شهدا

فرضیه‏های تحقیق:

۱- آموزش شناخت درمانی مبتنی برذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری, افسردگی و احساس نگرانی در زنان موثر است.

۲- آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان نشخوار فکری زنان موثر است.

۳- آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان افسردگی زنان موثر است.

۴- آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر میزان احساس نگرانی زنان موثر است.

تعاریف متغیر های پژوهش:

الف)تعاریف مفهومی

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی:

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی ،یک درمان روانشناختی است که جنبه های شناخت درمانی بک و برنامه ی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی کابات زین(۱۹۹۰) را با یکدیگر ترکیب می کند و با معطوف کردن توجه به زمان حاضر و یک آگاهی غیر قضاوتمندانه به تجارب درونی و بیرونی مشخص می شود .در این روش بر خلاف شناخت درمانی بک برای تصحیح خطاهای شناختی و بیرون راندن افکار از هشیاری تلاشی نمی شود(سگال،۲۰۰۰).

– نشخوار فکری :

 نشخوارفکری به صورت تفکر افسرده ساز چرخه ای و مداوم تعریف می شود و پاسخ نسبتا رایج به خلق منفی و خاصیت شناختی برجسته ای از احساس ملالت و اختلال افسردگی عمده است(ری پری[۹]،۱۹۷۷).

افسردگی:  

افسردگی از گروه اختلالات خلقی است. خلق حال و هوای احساسی نافذ وپایداری است که به صورت درونی تجربه می شود و بر رفتار ودرک فرد از جهان تاثیر می گذارد. عاطفه[۱۰] به تظاهر بیرونی خلق اطلاق می شود. خلق ممکن است طبیعی[۱۱]، بالا[۱۲] یا افسرده[۱۳] باشد. اختلالات خلقی گروهی از اختلالات بالینی هستند که مشخصه آنها احساس از بین رفتن تسلط و تحمل رنج وعذاب زیاد است. در بیمارانی که خلق افسرده دارند (یعنی درافسردگی)، ازدست دادن انرژی وعلاقه، احساس گناه، دشوارشدن تمرکز، از دست دادن اشتها وافکار مرگ یا خودکشی وجوددارد(کاپلان و سادوک، ۲۰۰۷، ترجمه رضاعی، ۱۳۸۷).

نگرانی:

نگرانی حالتی از اضطراب است که فرد  به واسطه ی آن نمیتواند درست تصمیم بگیرد. یا کارهایش را انجام دهد.فرد نگران معمولا دارای اعتماد به نفس پایینی است و برای تشخیص میزان نگرانی می توان میزان اعتماد به نفس وی را سنجید  برخی نگرانی ها و باور های غلط اضطراب را به وجود می آورد.و فرد را مضطرب میکنند که واکنش هایی از خود نشان میدهد که معمولا ناخوشایند است(واتکینز،۲۰۰۵).

ب)تعاریف عملیاتی

شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی:

دراین پژوهش برای آموزش به مراجعان،از بسته آموزش شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی،به مدت ۸جلسه(هفته ای یکبار هر جلسه ۹۰دقیقه ای)استفاده خواهد شد.اهداف جلسات :جلسه های اول تاچهارم:یادگرفتن پرداختن به توجه و انجام امور روزمره با توجه و تمرکز-پی بردن به ذهن سرگردان-کنترل ذهن سرگردان با تمرین تنفس و مرور بدن.موضوع جلسه های پنجم تا هشتم:آگاهی کامل نسبت به فکرها و احساس ها و پذیرفتن آن-تغییر خلق و افکار-هشیاری نسبت به نشانه های افسردگی ونشخوارفکری و نگرانی-برنامه ریزی و تدوین فهرستی ازفعالیتهای لذت بخش و آموزش تکنیکهایی که به فرد کمک کند تا احساس تسلط بهتر برخود ومحیط کار خود داشته باشد

تعداد صفحه :۸۸

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  minoofar.majedi@gmail.com