پژوهش (پایان نامه) : روشهای تامین منابع مالی شهرداری ها در توسعه و عمران شهری

در کشورانگلیس که از کشورهای توسعه یافته می باشد رئیس شورای حکومت محلی به وسیله دیگر اعضا انتخاب می شود . در اغلب نواحی شوراهای محلی تحت تسلط دو حزب مهم سیاسی، یعنی لیبرالها و محافظه کاران هستند. گروه لیبرال حمایت بیشتری از طبقه پایین نسبت به طبقه بالای اجتماع به عمل می آورد و بیشتر نماینده حومه نشینان و منطقه های روستایی است. برگزیدگان محلی زیر نظر شورای محلی، کمیته یا کمیته هایی را به وجود می آورند که شامل کمیته های عمودی یا افقی هستند. کمیته های عمودی بر یک وظیفه خاص، مانند مسکن یا تعلیم و تربیت متمرکز می شوند و کمیته های افقی به مقولاتی مانند تأمین مالی یا برنامه ریزی محدوده های متداخل می پردازند. این کمیته ها ممکن است کم یا بیش با ثبات باشند یا کمیته های مخصوص موضعی باشند و بعد از مدتی منحل گردند. تصمیم گیریهای شوراها معمولاً بر اساس گزارشهای کمیته های فرعی است و امکان دارد پیشنهادها و گزارشهای این کمیته ها را در شورا تصویب گردد، یا اینکه برای بررسی بیشتر عودت داده شود.

شهرداریها توسط مردم انتخاب می شوند و به نوعی نمایندگان منتخب مردم امور محلی را اداره می کنند. شیوه ای از تفکیک قوانین عناصر اجرایی و عناصر تصمیم گیر یا قانونگذار نیز مشاهده می شود. همچنین شهرداریها در چارچوب قانونی مصوب اقدام می کنند و قدرت احرایی و تعدد وظایف آنها موجب تداخل وظایف و اصطکاک یا تضاد عملکرد آنها با حکومتهای مرکزی نمی گردد. (سعیدی رضوانی وکاظمیان ، ۱۳۸۱،ص۶۶)

منابع مالی حکومت های محلی (شهرداری ها) از سه منبع عمده تامین می شود:

۱ :  اعانات دولتی به میزان ۴۰ درصد

۲:  عوارض ومالیات های محلی به میزان ۳۰ درصدکه توسط مالکان زمین وساختمان پرداخت می شود.

۳ :  مبالغ اجاره ای که از محل واحدهای مسکونی استیجاری که متعلق به حکومت های محلی است وصول می شود.

اصولا یک پنجم از هزینه های حکومت های محلی از طریق استقراض تامین می شود. حکومت های محلی می توانند از طریق انتشار اوراق بهادار و قرض از خزانه، وام برای ارائه خدمات عمومی دریافت و کمبود های مالی مقطعی خود را جبران کنند . (سعیدی مهرآباد،۱۳۸۹،ص ۱۳)

اهم وظایف شهرداریهای لندن به این شرح است: برنامه ریزی توسعه اقتصادی، برنامه ریزی استراتژیک شهری و تهیه انواع طرحهای توسعه شهری ، خدمات شهری، خدمات حمل و نقل، توسعه و غیر دانشگاهی ، برگزاری برنامه های فرهنگی و ایجاد گالریها و اماکن تفریحی ، خانه سازی عمومی، حفاظت آثار تاریخی، ایجاد اشتغال، ارائه خدمات اجتماعی حفاظت از محیط زیست، کنترل آلودگی هوا، اداره اورژانس، آتش نشانی و انجام فعالیتهای عمرانی از مهمترین وظایف شهرداریها می باشد.

نوع مدیریت شهری که در اروپا مورد استفاده قرار می گیرد می بایست با چرخه زندگی شهرنشینی، که افزایش و کاهش رشد محیط زیست شاخصه آن است، سازگار باشد. امری که در کشورهای درحال توسعه از جمله ایران هنوز جدی گرفته نشده است و در اولویت های شهرداری ها جایگاهی ندارد. در مدیریت شهری اروپا شهرهایی که به لحاظ فیزیکی و اقتصادی توسعه یافته هستند نیاز به شیوه مدیریت شهری متفاوت با شهرهای عقب مانده و دچار نقصان دارند. به عنوان مثال بسیاری از شهرها نتوانسته اند به توازن عرضه و تقاضا در تولیدات و خدمات شهری برسند.

در این موارد شهرهای اروپایی وضعیت بازارهای شهری را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهند. با این روش تقاضا برای تولیدات خدمات شهری و عرصه مایحتاج شهروندان به توازن می رسد. البته واضح است که انجام این مکانیسم فقط با مدیریت واحد شهری امکان پذیر است و شهرهای ما تا رسیدن به این مدیریت فرسنگ ها فاصله دارند. ازموارد دیگری که در مدیریت شهری اروپا مد نظر قرار می گیرد، می توان به وضعیت حمل و نقل شهری، مدیریت اراضی، اقتصاد شهری و منطقه ای، سازماندهی کارایی و حجم تولیدات در کلانشهرها اشاره کرد. مشاهده می شود که در مدیریت شهری اروپایی اولویت با حفظ محیط زیست است و شاخص های زیست محیطی هستند که نشانگر توسعه یافتگی یا عدم توسعه می باشند. (سعیدی رضوانی وکاظمیان ، ۱۳۸۱،ص۹۹)

۴-۶-۲-مدیریت شهری درکشورفرانسه [۱]

جمهوری فرانسه با ۵۵۱۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۶/۵۶ میلیون نفر جمعیت، دارای تراکم جمعیتی معادل ۷/۱۰۲ نفر در کیلومتر مربع است.

کشور فرانسه از ۲۶ منطقه (Region) تشکیل شده که ۴ منطقه در زمره مستعمرات این کشور قرار دارد. به علاوه فرانسه از ۱۰۰ دپارتمان (Departments) تشکیل شده که ۴ ناحیه در زمره مستعمرات این کشور قرار دارد. در پایین ترین حد تقسیمات کشوری در فرانسه کمون ها (Communes) با تعداد ۳۶۶۶۶ قرار دارند که همان حکومت های محلی محسوب می شوند.

چارچوب قانونی حکومت های محلی و برنامه ریزی توسعه شهری از زمان ناپلئون به بعد، سیستم مدیریتی فرانسه همواره متمرکز بوده است. تمام تصمیمات در ارتباط با برنامه ریزی شهری و منطقه ای حتی صدور مجوز ساخت و ساز توسط مقامات دولتی صادر می شده است.شهرداران که بیشتر مدیریت کمون ها را بر عهده دارند در این زمینه اختیارات محدودی داشته اند.

در آغاز سال های ۱۹۸۲ دولت به منظور تمرکززدایی با تصویب قانون شماره ۲۱۳ _ ۸۲ نخستین گام ها را برداشت. براساس این قانون، شهرداری ها، دپارتمان ها و مناطق به طور آزادانه به وسیله شوراهای منتخب اداره می شوند.

این قانون نکات مهم زیر را دربر دارد:

– شوراها نیاز به تایید فعالیت های خود قبل از انجام آن به ویژه در مورد خدمات عمومی و امور اقتصادی محلی نخواهند داشت.

– تصمیمات محلی دو هفته بعد از اعلام آن می تواند به اجرا درآید.

– تمام ابزار برای منتفی کردن تصمیمات مقامات محلی از میان برداشته شدند.

– ابلاغیه های شهردار به وسیله فرماندار و کمیسیون دولت مرکزی نمی تواند به حالت تعلیق درآید.

– استعفانامه اعضای شورا به جای فرماندار کمیسیون باید به شهردار تحویل داده شود.

– فرماندار / کمیسیونر دیگر قادر نخواهد بود، اعضای شورا را به خاطر سه غیبت متوالی از عضویت در شورا اخراج کند.

بودجه دیگر نیازمند تصویب قبلی نیست. نظارت و کنترل بر بودجه فقط از طریق قانونی به وسیله دادگاه و یا اداره نظارت منطقه ای می تواند اعمال شود. این نظارت فقط شامل تبعیت از قوانین مصوب بودجه بوده و شامل نحوه انجام هزینه ها نمی شود.

به دنبال تصویب این قانون، قانون های دیگری در ارتباط با وظایف و اختیارات دولت و حکومت های محلی، منابع مالی، کارکنان حکومت های محلی، انتخابات محلی، مشارکت مردمی و غیره در راستای تقویت حکومت های محلی به تصویب رسید

تا ۳۰ سال قبل حکومت های محلی در فرانسه وظایف و اختیارات محدودی داشتند. اما بعد از تمرکززدایی سال ۱۹۸۲ به وظایف این نهادها افزوده شده است، چنان چه ابعاد مختلف مدیریت شهری از جمله مدارس حمل و نقل، کمک به شرکت های تجاری و آموزش حرفه ای را در بر می گیرد. علاوه بر این سعی شده است تا تقسیم کار منطقی بین سطوح مختلف حکومت های محلی یعنی دپارتمان ها و کمون ها به وجود آید. پیش از این به علت وجود سطوح گوناگون مدیریتی دولتی و حکومت های محلی مشخص نبود، که هر کدام از مسولیت ها به عهده که بوده و مردم اگر اعتراضی داشتند به که رجوع کنند. ولی امروزه سطح تحتانی حکومت های محلی، بیشتر فعالیت های خود را در زمینه مدارس ابتدایی کاربری زمین و مسکن متمرکز کرده است. در حالی که دپارتمان ها در فرانسه خدمات در امور اجتماعی، حمل و نقل، برنامه ریزی اقتصادی، برنامه ریزی سرمایه گذاری و تحصیلات برای بزرگسالان توجه دارند.

منابع مالی حکومت های محلی در فرانسه بستگی به این که برای هزینه های جاری مورد استفاده قرار می گیرد یا برای سرمایه گذاری، فرق می کند.

در راستای هزینه های جاری منبع درآمدی حکومت های محلی در فرانسه کمک بلاعوض بستگی به مقدار مالیات های جمع آوری شده دولتی و نیازهای مالی و قدرت درآمدزایی حکومت های محلی، هر ساله تغییر می کند. علاوه بر این منبع، حکومت های محلی خود از طریق مالیات بر زمین، اقامت، مشاغل، دفع مواد زاید و حمل و نقل می توانند کسب درآمد کنند.

دانلود پایان نامه : بررسی روشهای تامین منابع مالی شهرداری ها در توسعه و عمران شهری

منابع مالی برای هزینه های سرمایه گذاری از طریق مالیات بر ساختمان نوسازی و توسعه، تراکم ساختمانی، سهم بخشی از مالیات بر ترافیک جمع آوری شده از سوی دولت مرکزی، یارانه هایی از دولت مرکزی، منطقه ای و دپارتمان ها، و وام ها، تامین می شود.

از نکات مهم در زمینه منابع مالی در فرانسه، انتقال منابع از دولت سازمان های بخشی دولت مرکزی به حکومت های محلی که به دنبال تمرکززدایی وظایف و مسئولیت های آنان به حکومت های محلی واگذار شده است.

حکومت های محلی حق وضع دو نوع مالیات دارند: یکی مالیات مستقیم است همچون مالیات بر املاک، مسکن و تجارت. دیگر مالیات غیرمستقیم:، مانند نقل و انتقال املاک، مالیات برق و تفریحات. به علاوه حکومت های محلی می توانند عوارض مختلفی از طریق جمع آوری زباله، پاکیزگی و بهداشت خیابان ها دریافت کنند. منابع دیگر درآمدی حکومت های محلی از طریق اجاره املاک شهرداری، محل های پارکینگ اتومبیل و غیره کسب می شود[۲].

[۱] . “ مدیریت شهری در فرانسه ” برگرفته از سایت مرکز اطلاعات علمی تخصصی مدیریت شهری. ( www.umic.ir )