راهبردهای مقابله‌ای تحصیلی و تاب‌بیاری

راهبردهای مقابله ای تحصیلی و تاب بیاری

 

مرور ادبیات قبلی در بخش ی مقابله و تنظیم هیجان، نشون دهنده اینه که علم آموزانی که ظرفیت و توان تنظیم هیجان مناسب رو ندارن، در برابر خطرات زیاد قرار می گیرند که از آن جمله نبود توانایی دنبال کردن اهداف آموزشی و تقاضاهای محیطی می باشه. این علم آموزان موفقیت تحصیلی کمی داشته و دچار معضلات یادگیری می باشن (پرز، ۲۰۰۴).

گذشته ی پژوهشی مربوط به تاب بیاری اظهار کننده اینه که مهارت های مقابله ای و عامل های اون یکی از عوامل مهم تشکیل دهنده تاب آوریه. در پژوهش های زیادی مشخص شده که مهارت های مقابله ای تأثیر موثری در افزایش تاب بیاری داره (جعفری و همکاران، ۱۳۸۸). از طرف دیگه، تاب بیاری، مقابله ی مطلوب و مؤثر رو در فرد زیاد کرده، جهت گیری فرد رو به زندگی مثبت کرده و در نتیجه، رضایت از زندگی رو افزایش می بده (ابوالقاسمی، ۱۳۹۰).

یافته های پژوهش درمورد ی “تاثیر آموزش مهارت های مقابله ای در پیشگیری از برگشت و افزایش تاب بیاری در افراد وابسته به مواد” که به وسیله جعفری و همکاران (۱۳۸۸)، انجام گردید، نشون دهنده اینه که آموزش مهارت های مقابله ای در پیشگیری از برگشت و هم افزایش تاب بیاری در افراد وابسته به مصرف مواد موثر بوده. رویکردهای درمانی بر اساس مدل پیشگیری از برگشت مارلات[۲]، بر مهارت های مقابله ای و عوامل داخل فردی و بین فردی مثل کنترل محرک، مقابله با حالت های هیجانی منفی، مقابله با شکست و خشم، مقابله با اختلافات بین فردی، شناسایی موقعیت های پرخطر و چگونگی ی مقابله با اون ها در دو سطح مهارت های مقابله ای عمومی و اختصاصی تاکید داره.

هم اینکه یافته های پژوهش کمپبل سیلز و همکاران (۲۰۰۶)، که روی ۱۳۲ دانشجوی در حال تحصیل به خاطر مطالعه ارتباط ی میان تاب بیاری با شخصیت، مقابله و علائم روانی جوانان، انجام گردید، نشون داد که مهارت های مقابله ای به گونه معناداری در پیش بینی تاب بیاری در نمونه ی مورد پژوهش موثر بوده. به ویژه به کار گیری راهبردهای مقابله ای مسأله محور، ارتباط مثبت و معناداری با تاب بیاری داشته.

مومنی و شهبازی راد (۱۳۹۱)، در گزارش یافته های پژوهش خود عنوان کرده ان که تاب بیاری و راهبردهای مقابله ای هیجان مدار و معنویت، متغیرهای پیش بین کیفیت زندگی هستن اما سبک مقابله ی مسئله مدار قادر جلو بینی واریانس کیفیت زندگی نیس. ابوالقاسمی (۱۳۹۰)، در یافته های پژوهش خود در ارتباط تاب بیاری و مقابله اظهار می کنه که آزمایش های علم آموزان از استرس ها و به کار گیری راه های مقابله ای موثر مثل ی سپر، مقاومت فرد رو در برابر معضلات زندگی و تحصیل افزایش می بده و از فرد حفاظت می کنه و از طرف دیگه، کاهش استرس ها به معنی ی صلح و برابری پذیری مثبت، فرد رو به طرف موفقیت و احساس رضایت از زندگی جهت می بده. اشکال مقاومت فرد در برابر استرس های زندگی و تحصیلی، آسیب پذیری روانی رو زیاد کرده و موجب می شه فرد در مورد ی تحصیل کامیاب نشه و در نتیجه نارضایتی از زندگی رو احساس کنه.

در پژوهشی با عنوان “مقایسه ی ویژگی های شخصیتی افراد گرفتار به نشانگان روده تحریک پذیر (IBS) و افراد غیر گرفتار” که به وسیله بشارت، زرپور، بهرامی احسان، رستمی و میردامادی (۱۳۸۹)، انجام گردید یاد شده که مهارگری (توانایی فرد در کنترل و مدیریت شرایط)، یکی از مؤلفه های تاب آوریه که به فرد تاب آور کمک می کنه تا شرایط استرس زا رو مدیریت کنه و در مقابله با معضلات زندگی علاوه بر مقاومت، به سطحی جدید از تعادل و رشد مثبت برسه. اشکال فرد در مهارگری به عنوان یکی از عامل های تاب بیاری، به نوبه ی خود قدرت کنترل و مدیریت شرایط استرس زا رو مطالعه می برد و با به کار بستن راهبردهای مقابله ای به درد نخور احتمال آسیب پذیری روانشناختی رو افزایش می بده.

یافته های پژوهش خباز، بهجتی و ناصری (۱۳۹۰)، که روی ۴۱۰ نوجوون انجام گردید نشون داد که سبک مقابله ی مسئله محور با تاب بیاری نوجوانان ارتباط ی مثبت داره که این مطلب با یافته های تعدادی از پژوهش ها هم جهت بود. هم اینکه یافته های پژوهش خباز و همکاران نشون داد که سبک مقابله ی هیجان مدار با تاب بیاری نوجوانان ارتباط ی مثبت داره اما این سبک مقابله، تاب بیاری رو در نوجوانان پیش بینی نمی کنه.

در پژوهشی که نصیر (۱۳۸۹)، با هدف مطالعه ارتباط ی راهبردهای مقابله با استرس و تاب بیاری با خوشبینی که روی ۳۰۰ دانش آموز دختر مقطع متوسطه، انجام داد، عنوان نمود که بین روش مقابله ای مسئله مدار با خوش بینی و هم اینکه بین تاب بیاری با خوش بینی علم آموزان ارتباط ی مثبت و با معنی و بین روش مقابله ای هیجان مدار و روش مقابله ای غیر مؤثر با خوش بینی علم آموزان ارتباط ی منفی و معناداری هست. هم اینکه نتیجه ی مطالعه رگرسیون چندگانه نشون داد که متغیرهای پیش بین راهبردهای مقابله با استرس (مسئله مدار، هیجان مدار، غیر مؤثر) و تاب بیاری، ۷ درصد واریانس متغیر ملاک (خوش بینی) رو تبیین می کنن.

 

 

[۱]. Pers

[۲] .Marlatt