دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و علوم تربیتی

گرایش : روانشناسی تربیتی

عنوان : بررسی اثربخشی آموزش  تاب آوری بر کیفیت زندگی و کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان

دانشگاه بوعلی سینا

دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی

گروه آموزشی روان شناسی

 

 پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته روانشناسی تربیتی

 

 عنوان:

 بررسی اثربخشی آموزش  تاب آوری بر کیفیت زندگی و کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان

 

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

 

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی«آموزش تاب آوری» بر کیفیت زندگی و کاهش رفتارهای پرخطر در دانش آموزان مقطع راهنمایی صورت گرفته است. روش پژوهش، از نوع نیمه آزمایشی و طرح آن به صورت پیش آزمون- پس آزمون با گروه آزمایش و کنترل می باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل  کلیه دانش آموزان دختر مدرسه راهنمایی شهر همدان بود که در سال تحصیلی ۹۳-۹۲ مشغول به تحصیل بودند. نمونه شرکت کننده در این پژوهش ۳۰ نفر بودند، که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. این نمونه ۳۰ نفری به صورت گمارش تصادفی به گروه های آزمایش و کنترل تقسیم شدند، به این ترتیب ۱۵ نفر در گروه آزمایش و ۱۵ نفر در گروه کنترل قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون، آزمون کیفیت زندگی(SF-36)، آزمون رفتارهای پرخطر می باشند. به منظور تجزیه و تحلیل نتایج نیز علاوه بر استفاده از شاخص های آمار توصیفی، از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها نشان داد که آموزش تاب آوری بر افزایش کیفیت زندگی (سلامت جسمانی، سلامت روان، کاهش مشکلات جسمانی، کاهش درد جسمانی، افزایش سلامت عمومی) و کاهش رفتارهای پرخطر( خشونت، مصرف مواد) مؤثر بود، اما بر برخی از مؤلفه های کیفیت زندگی مانند عملکرد جسمانی، سرزندگی، مشکلات هیجانی، و یکی از مولفه های رفتارهای پرخطر مانند، رابطه جنسی ناایمن تأثیر معنی داری نداشت. بطور کلی، آموزش تاب آوری بر روی برخی از مولفه های کیفیت زندگی و رفتارهای پر خطر تاثیر مناسبی دارد.

واژه های کلیدی : تاب آوری، کیفیت زندگی، رفتارهای پرخطر، دانش آموزان

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات

۱-۱ مقدمه. ۳

۲-۱ بیان مسأله. ۵

۳-۱ اهمیت و ضرورت پژوهش…. ۹

۴-۱ اهداف پژوهش…. ۱۱

۵-۱ فرضیه های پژوهش…. ۱۱

۶-۱ متغیرهای پژوهش…. ۱۱

۷-۱ تعریف مفهومی متغیرها ۱۲

۸-۱ تعریف عملیاتی متغیر ها ۱۳

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

۱-۲ تاب آوری.. ۱۷

۲-۲ احساس انسجام( مفهوم نزدیک به تاب آوری) ۲۰

۳-۲ سرسختی روانی.. ۲۰

۴-۲ مؤلفه های تاب آوری.. ۲۲

۱-۴-۲ مهارت حل مسأله.. ۲۲

۲-۴-۱-۱ نظریه های حل مسأله. ۲۳

۲-۴-۲ خودکارآمدی…. ۲۶

۱-۲-۴-۲ نظریه خودکارآمدی بندورا ۲۷

۳-۴-۲ معناداری زندگی…. ۲۷

۴-۴-۲ دوستی…. ۲۹

۵-۴-۲ ارتباط مؤثر.. ۳۱

۶-۴-۲ خودآگاهی…. ۳۳

۷-۴-۲ عزت نفس……. ۳۵

۸-۴-۲ کنترل هیجان ها ۳۷

۹-۴-۲ مسئولیت پذیری…. ۴۰

۱۰-۴-۲ هدف گرایی…. ۴۳

۵-۲ کیفیت زندگی.. ۴۴

۱-۵-۲ رویکردهای نظری راجع به کیفیت زندگی…. ۴۷

۶-۲ ابعاد کیفیت زندگی.. ۵۱

۱-۶-۲ بعد روانی کیفیت زندگی…. ۵۱

۲-۶-۲ بعد اجتماعی کیفیت زندگی…. ۵۲

۳-۶-۲ بعد محیطی کیفیت زندگی…. ۵۳

۷-۲ نظریه های رفتارهای پرخطر. ۵۵

۸-۲ علل انجام رفتارهای پرخطر. ۵۶

۹-۲ انواع رفتارهای پرخطر. ۵۷

۱-۹-۲ مصرف مواد.. ۵۷

۲-۹-۲ رفتار پرخطر جنسی…. ۶۰

۳-۹-۲ خشونت….. ۶۲

۱۰-۲ تفاوت های جنسیتی در رفتارهای پرخطر. ۶۴

۱۱-۲ تحقیقات مرتبط خارجی.. ۶۵

۱۲-۲ تحقیقات مرتبط داخلی.. ۶۸

۱۳-۲ جمع بندی فصل دوم. ۷۵

فصل سوم: روش پژوهش

۱-۳ مقدمه. ۷۳

۲-۳ روش پژوهش…. ۷۳

۳-۳ جامعه آماری.. ۷۴

۴-۳ حجم نمونه و روش نمونه گیری.. ۷۴

۵-۳ ابزارهای پژوهش…. ۷۴

۱-۵-۳ آزمون کیفیت زندگی (SF-36). 74

۲-۵-۳ مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون (۲۰۰۳)(CD-RIS). 76

۳-۵-۳ آزمون رفتارهای پرخطر.. ۷۷

۶-۳ شیوه اجرای پژوهش…. ۷۷

۷-۳ روش تجزیه و تحلیل داده ها ۸۰

۸-۳ ملاحظات اخلاقی.. ۷۸

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها

۱-۴مقدمه. ۸۳

۲-۴ شناسایی داده­های پرت و بررسی نرمال بودن توزیع نمرات متغیرها ۸۵

۳-۴  آمار توصیفی.. ۹۱

۱-۳-۴ آمارهای توصیفی نمرات تاب آوری…. ۹۲

۲-۳-۴  آمارهای توصیفی نمرات کیفیت زندگی و مؤلفه­های آن… ۹۲

۳-۳-۴ آمارهای توصیفی نمرات ابعاد کیفیت زندگی…. ۹۳

۴-۳-۴ آمارهای توصیفی نمرات رفتارهای پر خطر.. ۹۶

۴-۴ آمار استنباطی و بررسی فرضیه­های تحقیق.. ۹۷

۱-۴-۴ بررسی تأثیر تاب آوری بر افزایش تاب آوری دانش آموزان دختر.. ۹۷

۲-۴-۴ آموزش تاب آوری بر افزایش کیفیت زندگی دانش آموزان دختر مؤثر است. ۱۰۱

۳-۴-۴ آموزش تاب آوری بر کاهش رفتارهای پر خطر در دانش آموزان دختر مؤثر است. ۱۱۸

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۱-۵ مقدمه. ۱۲۹

۲-۵ بحث و نتیجه گیری: ۱۳۰

۱-۲-۵ فرضیه اول: آموزش مؤلفه های تاب آوری بر افزایش کیفیت زندگی دانش آموزان دختر مؤثر است. ۱۳۰

۲-۲-۵ فرضیه دوم: آموزش مؤلفه های تاب آوری بر کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان دختر مؤثر است. ۱۳۸

۳-۵ محدودیت ها ۱۴۳

۴-۵ پیشنهادات پژوهشی.. ۱۴۴

۵-۵ پیشنهادات کاربردی.. ۱۴۴

منابع فارسی.. ۱۴۷

منابع لاتین.. ۱۶۲

پیوست… ۲۰۱

 

 

فهرست جدول ها

جدول ۱-۴: آزمون کولموگروف-اسمیرنوف برای بررسی نرمال بودن توزیع نمرات متغیرهای تحقیق.. ۹۱

جدول ۲-۴: آمارهای توصیفی نمرات تاب آوری،کیفیت زندگی و رفتارهای پرخطر. ۹۲

جدول ۳-۴: آمارهای توصیفی نمرات کیفیت زندگی به تفکیک پیش آزمون و پس آزمون درگروه های آزمایش و کنترل  ۹۲

جدول ۴-۴: آمارهای توصیفی نمرات ابعاد کیفیت زندگی به تفکیک پیش آزمون و پس آزمون درگروه های آزمایش و کنترل  ۹۳

جدول ۵-۴: آمارهای توصیفی نمرات رفتارهای پرخطر به تفکیک پیش آزمون و پس آزمون درگروه های آزمایش و کنترل  ۹۶

جدول ۶-۴: تحلیل واریانس برای بررسی همگنی شیب های خطوط رگرسیون نمرات تاب آوری بین گروه آزمایش و گروه کنترل.. ۹۹

جدول ۷-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات تاب آوری بین گروه های آزمایش وکنترل.. ۹۹

جدول ۸-۴: میانگین تعدیل شده و خطای معیار نمرات تاب آوری در دانش آموزان گرو ه های آزمایش و کنترل  ۱۰۰

جدول ۹-۴: نتایج تحلیل کواریانس یک متغیره روی نمرات تاب آوری بین گروه های آزمایش و کنترل.. ۱۰۰

جدول ۱۰-۴: تحلیل واریانس برای بررسی همگنی شیب های خطوط رگرسیون نمرات کیفیت زندگی بین گروه آزمایش و گروه کنترل.. ۱۰۲

جدول ۱۱-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات کیفیت زندگی بین گروه های آزمایش وکنترل  ۱۰۲

جدول ۱۲-۴: میانگین تعدیل شده و خطای معیار نمرات کیفیت زندگی در دانش آموزان گروه های آزمایش و کنترل  ۱۰۳

جدول ۱۳-۴: نتایج تحلیل کواریانس یک متغیره روی نمرات کیفیت زندگی بین گروه های آزمایش و کنترل.. ۱۰۳

جدول ۱۴-۴: آزمون باکس جهت بررسی همگنی ماتریس کواریانس…. ۱۰۴

جدول ۱۵-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات مؤلفه های کیفیت زندگی.. ۱۰۵

جدول ۱۶-۴: نتایج آزمون های چند متغیره روی نمرات مؤلفه های کیفیت زندگی در دانش آموزان.. ۱۰۶

جدول ۱۷-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات سلامت جسمانی.. ۱۰۷

جدول ۱۸-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات سلامت جسمانی.. ۱۰۷

جدول ۱۹-۴: آزمون باکس جهت بررسی همگنی ماتریس کواریانس…. ۱۰۸

جدول ۲۰-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات مؤلفه های سلامت جسمانی.. ۱۰۹

جدول ۲۱-۴: نتایج آزمونهای چند متغیره روی نمرات مؤلفه های سلامت جسمانی در دانش آموزان.. ۱۰۹

جدول ۲۲-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات عملکرد جسمانی.. ۱۱۰

جدول ۲۳-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات مشکلات جسمانی.. ۱۱۱

جدول ۲۴-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات درد جسمانی.. ۱۱۱

جدول ۲۵-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات سلامت عمومی.. ۱۱۲

جدول ۲۶-۴: آزمون باکس جهت بررسی همگنی ماتریس کواریانس…. ۱۱۳

جدول ۲۷-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات مؤلفه های سلامت جسمانی.. ۱۱۳

جدول ۲۸-۴: نتایج آزمون های چند متغیره روی نمرات مؤلفه های سلامت روانی در دانش آموزان.. ۱۱۴

جدول ۲۹-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات سرزندگی.. ۱۱۵

جدول ۳۰-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات عملکرد اجتماعی.. ۱۱۵

جدول ۳۱-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات مشکلات هیجانی.. ۱۱۶

جدول ۳۲-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات سلامت عمومی.. ۱۱۷

جدول ۳۳-۴ درصد هر یک از رفتارهای پرخطر در گروه آزمایش و کنترل………………………………………………۱۱۸

جدول ۳۴-۴: تحلیل واریانس برای بررسی همگنی شیب های خطوط رگرسیون نمرات رفتارهای پرخطر بین گروه آزمایش و گروه کنترل.. ۱۱۹

جدول ۳۵-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات رفتارهای پرخطر بین گروه های آزمایش و کنترل  ۱۲۰

جدول ۳۶-۴: میانگین تعدیل شده و خطای معیار نمرات رفتارهای پرخطر در دانش آموزان گروه های آزمایش وکنترل  ۱۲۰

جدول ۳۷-۴: نتایج تحلیل کواریانس یک متغیره روی نمرات رفتارهای پرخطر بین گروه های آزمایش و کنترل  ۱۲۱

جدول ۳۸-۴: آزمون باکس جهت بررسی همگنی ماتریس کواریانس…. ۱۲۲

جدول ۳۹-۴: نتایج آزمون لون برای بررسی همگنی واریانس نمرات مؤلفه های رفتارهای پرخطر. ۱۲۲

جدول ۴۰-۴: نتایج آزمون های چند متغیره روی نمرات مؤلفه های رفتارهای پرخطر در دانش آموزان.. ۱۲۳

جدول۴۱-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات خشونت… ۱۲۳

جدول ۴۲-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات رابطه جنسی ناایمن.. ۱۲۴

جدول ۴۳-۴: نتایج تحلیل کواریانس چند متغیره روی نمرات مصرف مواد. ۱۲۵

 

 

فهرست نمودار

نمودار ۱-۴: نمودار جعبه ای نمرات پیش آزمون و پس آزمون تاب آوری در گروه های آزمایش و کنترل.. ۸۶

نمودار ۲-۴: نمودار جعبه ای نمرات پیش آزمون و پس آزمون کیفیت زندگی در گروه های آزمایش و کنترل.. ۸۶

نمودار ۳-۴: نمودار جعبه ای نمرات پیش آزمون سلامت روانی و مؤلفه های آن.. ۸۷

نمودار ۴-۴: نمودار جعبه ای نمرات پس آزمون سلامت روانی و مؤلفه های آن.. ۸۸

نمودار ۵-۴: نمودار جعبه ای نمرات پیش آزمون سلامت جسمانی و مؤلفه های آن.. ۸۸

نمودار ۶-۴: نمودار جعبه ای نمرات پس آزمون سلامت جسمانی و مؤلفه های آن.. ۸۹

نمودار ۷-۴: نمودار جعبه ای نمرات پیش آزمون رفتارهای پرخطر. ۸۹

نمودار ۸-۴: نمودار جعبه ای نمرات پس آزمون رفتارهای پرخطر. ۹۰

نمودار  ۹-۴ نمودار پراکنش نمرات پیش آزمون و پس آزمون نمرات تاب آوری در گروه های آزمایش وکنترل.. ۹۸

نمودار ۱۰-۴: نمودار پراکنش نمرات پیش آزمون و پس آزمون کیفیت زندگی در گروه های آزمایش و کنترل.. ۱۰۱

نمودار ۱۱-۴: نمودار پراکنش نمرات پیش آزمون و پس آزمون رفتارهای پرخطر در گروه های آزمایش و کنترل  ۱۱۹

 

 

فصل اول

کلیات تحقیق

 ۱-۱ مقدمه

زندگی موهبتی الهی است که انسان ها در سفری کوتاه در طول عمر خویش از آن بهره مند می گردند. داشتن زندگی با کیفیت مطلوب آرزوی بشر بوده و هست. در طول سالیان متمادی یافتن مفهوم حقیقی زندگی خوب و چگونگی دست یابی به آن، افکار و مطالعات فلاسفه را به خود معطوف داشته است. بر همین اساس از آغاز تاکنون تعاریف گوناگونی از زندگی خوب و کیفیت زندگی از سوی اندیشمندان و محققین ارائه شده است (هانستد[۱]،۱۹۹۹). کیفیت زندگی عبارت است از برداشت افراد از موقعیت شان در زندگی که با توجه به زمینۀ فرهنگ و سیستم ارزشی که در آن زندگی می کنند و در ارتباط با اهداف و انتظارها و استانداردهای فرد می باشد (گویات، فنی و پاتریک[۲]،۱۹۹۳) تعریف سازمان بهداشت جهانی از سلامت به صورت رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی، نه فقط فقدان بیماری و معلولیت باعث گسترش توجه از بیماری به عملکرد و سایر جنبه های مثبت سلامتی شده است ( کاپلان، سادوک[۳] ، ۲۰۰۹) کیفیت زندگی را می توان به عنوان یک ابزار عملیاتی برای سنجش سلامتی و رفاه کلی در نظر گرفت و در حال حاضر از آن به عنوان یک شاخص کلیدی که باید به صورت معمول در پژوهش های بهداشتی در نظر گرفته شود، یاد می کنند. همچنین در حال حاضر بحث کیفیت زندگی یکی از نگرانی های عمده سیاست مداران و متخصصان بهداشت عمومی بوده و به عنوان شاخصی برای اندازه گیری وضعیت سلامت در تحقیق های بهداشت عمومی و پزشکی شناخته شده و به کار می رود (گیل، فینستین[۴]،۲۰۰۳). فریش معتقد است که مطالعه بهزیستی افراد و جوامع و ارتقاء آن بزرگترین چالش علمی بشر بعد از افزایش و پیشرفت در زمینه تکنولوژی، پزشکی و ثروت است (فریش ۲۰۰۶، به نقل از قاسمی، کج باف و ربیعی،۱۳۹۰). به همین دلیل درمان های امروزی باید متمرکز بر اصلاح و تغییر کیفیت زندگی و گسترش توانمندی ها و ایجاد رضایت از زندگی در افراد بخصوص نوجوانان باشد. علاوه بر کیفیت زندگی توجه به رفتارهای پرخطر در نوجوانان ضروری و لازم است.

تجربه های شخصی، زیستی و روانشناختی تغییرات گسترده ای را در دوره نوجوانی به وجود می آورند و طی این تغییرات افراد محرک های رفتاری و هیجانی جدید و متفاوتی را برای زندگی بزرگسالی خود کشف می کنند، تغییرات زیستی، روانشناختی و محیطی- اجتماعی که در دوره نوجوانی رخ می دهند، ممکن است باعث درگیر شدن در رفتارهای خودتخریب ساز یا مضر برای سلامتی شوند، همین رفتارها تأثیر درازمدتی در سلامتی دارند باعث افزایش خطر مرگ و میر زودهنگام می شوند و دارای عواقب روانشناختی و اجتماعی هستند (گونزالس و فیلد[۵]، ۱۹۹۴). الگوهای رفتاری مهم که می توانند بر سراسر زندگی فرد تأثیر بگذارند، مانند مصرف مواد و الگوهای رفتار نادرست جنسی از این دوره آغاز می شوند (جانپابلو و استفان[۶]،۲۰۰۴). در نوجوانی فرد جایگاه خویش را در خانواده، دوستان و جامعه تعیین می کند. عوامل اجتماعی، خانوادگی و اقتصادی نقش مهمی در سوگیری رفتاری افراد به عهده دارند. اغلب نوجوانان با خانواده، جامعه و بستگان دچار چالش هستند و ممکن است فشار این مشکلات نوجوان را در مرحله تصمیم گیری به سمت رفتارهای پرخطر بکشاند. جامعه امروز، نوجوانان و خانواده را با نیازهای فراوانی رو به رو می کند. در دوره نوجوانی افراد تجربه آموزی نموده و از این رو با خطرهای گوناگونی رو به رو می شوند. در این مرحله نوجوان از خانواده به سوی جامعه کشیده می شود. و در راستای به دست آوردن جایگاه اجتماعی می کوشد. (باریکانی،۱۳۸۷) تغییرات ناگهانی و گسترده ای که در تمامی جنبه های زندگی نوجوان ایجاد می شود، مرحله ای بحرانی را ایجاد می کند، که طبعاً مشکلات و ناسازگاری هایی را به همراه خواهد داشت، بنابراین با توجه به اهمیت این دوران، شناخت اصولی و علمی این مرحله، برای پیشگیری از نابهنجاریها و مشکلات ناشی از آن از طریق ارائه اطلاعات و آگاهیهای لازم به نوجوانان و کسب مهارت های لازم برای مقابله با مشکلات ناشی از این تغییرات، امری بسیار مهم و حساس تلقی می شود (نوری قاسم آبادی و محمدخانی،۱۳۷۷).

۲-۱ بیان مسأله

امروزه دانش­آموزان به دلیل نقش مهمی­ که درآینده اداره­ی­کشور به عهده خواهند داشت، یکی از قشرهای مهم جامعه به حساب می آیند و اهمیت این نقش در ­این ­است ­که دانش­آموزان­ مدیران اصلی در اداره­ی آینده­ کشور و پیشگامان سایر اقشار جامعه در سیر به سمت کمال و اهداف کشور می­باشند. از سوی دیگر بخشی از دانش آموزان در آینده عهده دار آموزش و پرورش نسل های بعد از خود خواهند بود و از این طریق به طور غیر مستقیم در کمال نسل های بعدی جامعه نیز دخالت دارند (آزاد[۷]، ۲۰۰۳). با توجه به این که دانش آموزان از اقشار برگزیده و آینده ساز کشور هستند که مسلماً کیفیت زندگی آنها در یادگیری و موفقیت تحصیلی آنان تأثیرگذار خواهد بود ( اسفندیاری،۱۹۹۹)، بنابراین شناخت عواملی که بتواند کیفیت زندگی این قشر را افزایش دهد مهم تلقی شده و باید مورد رسیدگی قرار بگیرد.

یکی از سازه­های مهم در حوزه روانشناسی سلامت، تاب آوری است که جایگاه ویژه ای در حوزه های روانشناسی مثبت نگر، روانشناسی خانواده و بهداشت روانی دارد. کانر و دیویدسون[۸] (۲۰۰۳) تاب آوری را توانمندی فرد در برقراری تعادل زیستی- روانی در شرایط خطرناک بیان می­کنند. آنها تاب­آوری را تنها پایداری در برابر شرایط تهدیدکننده قلمداد نمی­کنند، بلکه شرکت فعال فرد در محیط را مهم می دانند. امروزه تاب آوری در حوزه­های بهداشت روانی و روانشناسی تحول، جایگاه ویژه ای برای خود کسب کرده است و بیشتر از دو دهه است­که به عنوان یک سازه مهم در تئوری­ها و پژوهش­های بهزیستی مطرح است ( آبراهام وگریف کارلا[۹]،۲۰۰۸). کامپفر[۱۰] (۱۹۹۶) معتقد است که تاب آوری نقش مهمی در بازگشت  به­ تعادل اولیه یا رسیدن به تعادل سطح بالاتر دارد و از این رو، سازگاری مثبت و موفق را در زندگی فراهم می­کند، در عین حال کامپفر به این نکته اشاره می نماید­ که سازگاری مثبت با زندگی، هم می­تواند پیامد تاب آوری به شمار رود و هم به عنوان پیشایند، سطح بالاتری از تاب آوری را سبب شود. وی این مسأله را ناشی از پیچیدگی تعریف و نگاه فرایندی به تاب آوری می داند. تاب آوری اشاره بر فرایندی پویا دارد­ که انسانها در زمان مواجهه با شرایط ناگوار یا ضربه های روحی به صورت رفتار انطباقی مثبت از خود نشان می­دهند ( لوتار، چیچتی و بیکر[۱۱]، ۲۰۰۰). برخی ویژگی ها به صورت بالقوه در افراد به ودیعه گذاشته شده است. اما ظهور و اعتلای آنها مستلزم شناخت دقیق­تر، پرورش و بکارگیری است. تاب آوری به قابلیت تطابق انسان در مواجهه با بلایا یا فشارهای جانکاه، غلبه یافتن و حتی تقویت شدن بوسیله آن تجارب اطلاق می شود. این خصیصه با توانایی درونی شخص و مهارت های اجتماعی و تعامل با محیط حمایت می شود، توسعه می یابد و به عنوان یک ویژگی مثبت متبلور می شود ( دینر، لوکاس، شیمک و هلیول[۱۲]،۲۰۰۹). از نظر ماسن و کوهورنن[۱۳] (۲۰۰۱) افراد می توانند تحت آموزش قرار بگیرند تا ظرفیت تاب آوری خود را به وسیله آموختن برخی مهارتها افزایش دهند و می توان عکس العمل افراد در مقابل استرس، رویدادهای ناخوشایند و دشواریها را تغییر داد، به طوری که بتوانند بر مشکلات منفی محیطی غلبه کنند. با توجه به این که تاب آوری به عنوان یک مفهوم دوبعدی یعنی اهمیت ناگواری و سازگاری مثبت در نظر گرفته می شود، تاب آوری می­تواند بر روی کیفیت زندگی و ابعاد آن تأثیرگذار باشد (لوتار[۱۴]،۲۰۰۶، به نقل از میکاییلی، مختارپورحبشی، میسمی، ۱۳۹۱ ). در دنیای امروز ارتقای کیفیت زندگی از اهمیت زندگی ویژه ای برخوردار است که در واقع منظور از کیفیت زندگی فاصله بین انتظارات و تجربیات افراد از آن می باشد (نصیری، مختاری، مشاف،۲۰۰۳). کیفیت زندگی یک مفهوم ذهنی و چند بعدی است که در سال های اخیر مورد توجه محققان و دانشمندان علوم انسانی قرار­گرفته است. در­اواسط قرن بیستم، با توسعه ی اقتصادی اجتماعی فرهنگی­کشورها و پیشرفت علوم و تکنولوژی، انسانها تدریجاً از رفاه بالاتر برخوردار شدند و خواستار کیفیت زندگی بیشتر شدند. به همین دلیل کیفیت زندگی در قرن بیستم مورد توجه زیادی قرار گرفته است )ربانی خراسانی و کیاپور، ۱۳۸۶). کیفیت زندگی ارزیابی مثبت و منفی فرد از خصوصیات زندگی و نیز میزان رضایت کلی فرد از زندگی خود تعریف شده است­ (سینتیا، هایندز[۱۵]،۱۹۹۸). ایسنک[۱۶] (۱۹۹۸) معتقد است که این مفهوم دیدگاه فرد را درباره تفاوت درک شده، بین آنچه باید باشد و آنچه هست نشان می­دهد. سه بعد مهم این مفهوم شامل نظر فرد درباره سلامت کلی خود، رضایت از ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی، اقتصادی زندگی و نیز زیرمجموعه­های این ابعاد است ­(گرانت و ریورا [۱۷]،۱۹۹۸). کیفیت زندگی در حقیقت چکیده ای است از کل اهداف مراقبت های بهداشتی که میزان تأثیر سلامتی بر زندگی فرد را ارزیابی می­کند (گوت و هنکلیف[۱۸]،۲۰۰۳).

با توجه به جوان بودن جمعیت ایران، حجم وسیعی از مسائل، دشواریها و چالش­های جامعه به مسائل نوجوانان و جوانان اختصاص یافته و مسأله سلامت اجتماعی و روانی آنان، از اولویت های اصلی کشور محسوب می شود. در سال های اخیر شیوع رفتارهای پرخطر در بین نوجوانان و جوانان در ایران به یک مسأله اجنماعی تبدیل شده است و نگرانی های عمیقی را در سطوح مختلف مدیریتی، دانشگاهی و عمومی جامعه به وجود آورده است. (محمدی، محمد، فراهانی، علیخوانی، زارعی، تهرانی و همکاران، ۲۰۰۶) رفتارهای پرخطر عبارتند از رفتارهایی که اثرات نامطلوبی بر رشد همه جانبه و سلامتی افراد دارد که می تواند مانع موفقیت ها و رشد گردد، این رفتارها می توانند منجر به صدمات فیزیکی شده و یا رفتارهایی که اثرات منفی فزاینده (مانند سوءمصرف مواد) دارند را شامل گردد. رفتارهای پرخطر می­تواند با ایجاد وقفه در رشد یا ایجاد مانع برای تجربیات شاخص گروه همسالان، اثرات نامطلوبی روی افراد برجا گذارد (گازمن[۱۹]،۲۰۰۷). مفهوم گسترده رفتار پرخطر، سلسله ای از رفتارها را در بر می­گیرد که نه تنها برای فرد درگیر در این رفتار و افراد مهم زندگی وی زیان های جدی به بار می­آورد، بلکه باعث صدمه غیرعمدی به افراد بی گناه دیگر نیز می شود. رایج ترین رفتارهای پرخطر عبارتند از: مصرف زیاد مشروبات، سوءمصرف مواد، آمیزش جنسی ناایمن (بویر[۲۰]،۲۰۰۶)، خشونت (حیدری، شوهی زاده، کبیری، فرخ شاد،۱۳۹۰). زنان به میزان زیادی تحت تأثیر رفتارهای پرخطر هستند. بسیاری از این رفتارها مانند سیگارکشیدن، مصرف دارو و خشونت در مردان هم وجود دارد، اما اثر آن روی زنان بیشتر است، زیرا در معرض خطر بیشتری قرار دارند و این رفتارها پیامدهای خاص را روی سلامتی و بهداشت آنان بجا می­گذارند ( ساریجینی، رایان، لی و پترسن[۲۱]،۱۹۹۹). و رفتارهای پرخطری از جمله مصرف زیاد الکل، مصرف غیرقانونی دارو و رفتار جنسی ناایمن می تواند به میزان بالای بیماری و مرگ و میر در میان دانش­آموزان منجر شود ­(ویلسون، جورف[۲۲]،۱۹۹۵) مطالعات نشان داده اند که اغلب رفتارهای پرخطر از جمله مصرف سیگار، الکل، مواد و رفتارهای جنسی ناایمن در سنین قبل از ۱۸ سالگی آغاز می شوند (مرعشیان، ۱۳۹۰). با عنایت به صدمات و خسارات جبران ناپذیری که هریک از رفتارهای پرخطر به دنبال دارند و از آنجایی که اقدامات تغییر رفتار در سطح فردی و اجتماعی طولانی مدت و پرهزینه است، به نظر می رسد پیشگیری بهترین رویکرد برای کاهش رفتارهای تهدیدکننده سلامت در سطح جامعه می باشد. امروزه یکی از مسائلی که بیش تر به آن توجه می شود، انتقال از دیدگاه های خطرنگر به سمت دیدگاه های تاب آوری است، یعنی به جای تکیه بر عوامل خطر و سعی در تدارک اقدامات لازم با زیر نظر گرفتن افرادپرخطر با تکیه بر عوامل تاب آوری بتوان توان مقابله با مشکلات را در جمعیت پرخطر بالا برد (خداجوادی، آقابخشی، رفیعی، عسگری، بیان معیار و عبدی زرین، ۱۳۹۰) .با توجه به اهمیت قشر دانش آموزان و کیفیت زندگی آنها و شیوع رفتارهای پرخطر در میان  آنها و صدمات و خسارات جبران ناپذیر رفتارهای پرخطر و بالا بودن هزینه های زمانی و مالی اقدامات تغییر رفتار در سطح فردی و اجتماعی در این پژوهش سعی می شود با آموزش مولفه های تاب آوری کیفیت زندگی دانش آموزان را بهبود بخشیده و رفتارهای پرخطر را در میان این قشر کاهش دهیم.

[۱]– Hanstad

[۲]– Guyatt, Feeny & Patrick

[۳]-Kaplan &Sadock

[۴]-Gill &Feinstein

[۵]-Gonzales & Field

[۶]-Juan- Pablo&Stefan

[۷]-Azad

[۸]-connor & Davidson

[۹]-Abraham&Greeff Karla

[۱۰]-Kumpfer

[۱۱]-Luthar,Cicchetti&Becker

[۱۲]-Diener, Lucas, Schimmack &Helliwell

[۱۳]-Masten &Cohornen

[۱۴]-luthar

[۱۵]-Cynthia&Hinds

[۱۶]-Eysenck

[۱۷]-Grant&Rivera

[۱۸]-Gott&Hinchliff

[۱۹]-Gusman

[۲۰]-Boyer

[۲۱]-Sarigiani, Rayan &Petersen

[۲۲]-Wilson&Jorffe

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

ولی در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود است

تعداد صفحه : ۲۲۷

قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***

Tags: