دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

عنوان : اثر بخشی نمایش درمانی بر فراخنای توجه پسران کم توان ذهنی آموزش پذیر مقطع ابتدایی

دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

گروه آموزشی روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد

عنوان:

اثر بخشی نمایش درمانی بر فراخنای توجه پسران کم توان ذهنی آموزش پذیر          مقطع ابتدایی

استاد راهنما:

دکتر معصومه پورمحمدرضای تجریشی

استاد مشاور:

دکتر علی زاده محمدی

خرداد ۱۳۹۰

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

چکیده

کاستی توجه یکی از شایعترین مشکلات در کودکان کم توان ذهنی است و این مسئله به آسیب های روانشناختی، تحصیلی و اجتماعی منجر می شود. کمک به کودک کم توان ذهنی جهت افزایش فراخنای توجه بسیاری از مشکلات اساسی آنان را تعدیل می کند. از بین روش های درمانی متعدد که برای مداخله در این کاستی معرفی شده اند، نمایش درمانی به عنوان شیوه ای نزدیک با طبیعت کودکان و هماهنگ با ویژگی آنان جایگاه خاصی دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی نمایش درمانی بر میزان فراخنای توجه پسران کم­توان­ذهنی آموزش­پذیر در مقطع ابتدایی اجرا شد.در این مطالعه شبه آزمایشی با  طرح پیش آزمون – پس آزمون همراه با گروه کنترل ۳۰ نفر (هر یک از گروه های آزمایش و کنترل ۱۵ نفر)  از بین مدارس پسرانه دانش­آموزان کم­توان­ذهنی با روش نمونه گیری چند مرحله ای تصادفی انتخاب شدند. سپس، با بهره گرفتن از آزمون تولوز- پیرون و خرده آزمون فراخنای توجه آزمون شناختی- تشخیصی کی فراخنای توجه دانش­آموزان اندازه­گیری شد. گروه آزمایش به دوگروه­ ۷ و ۸ نفری تقسیم شد و در ۱۲ جلسه نمایش درمانی ۴۵ دقیقه­ایبه مدت ۶ هفته شرکت کردند و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. در پایان جلسات درمانی مجدداً آزمون تولوز- پیرون و خرده آزمون فراخنای توجه آزمون شناختی- تشخیصی کی بر روی هر دو گروه اجرا شد.داده های به دست آمده  با بهره گرفتن از تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از فراخنای توجه در آزمون تولوز پیرون (۰۴۹/۰=p) و خرده آزمون فراخنای توجه مجموعه کی (۰۰۲/۰=p) بیانگر تفاوت معنادار در گروه های آزمایش و کنترل بوده است. بر مبنای یافته های به دست آمده می توان نتیجه گرفت که نمایش درمانی به عنوان روش مؤثر بر بهبود فراخنای توجه در کودکان کم توان ذهنی به شمار می رود.

کلید واژه ها: نمایش درمانی، فراخنای توجه، کم توانی ذهنی،مقطع ابتدایی

 

 

فهرست مطالب

عنوان ……………………………………………………………………………………………………………… صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش

۱-۱مقدمه…………………………………………………………………………………………….۲

۲-۱بیان مسأله……………………………………………………………………………………….۵

۳-۱اهمیت و ضرورت پژوهش …………………………………………………………………۹

۴-۱اهداف پژوهش……………………………………………………………………………….۱۰

الف) هدف کلی  …………………………………………………………………………………۱۰

ب) اهداف کاربردی……………………………………………………………………………..۱۱

فرضیه……………………………………………………….……………………………………….۱۱

متغیرها …………………………………………………………………………………………………………………۱۱

الف) تعاریف نظری………………………………………………………………………………۱۲

ب) تعاریف عملی ………………………………………………………………………………..۱۳

فصل دوم: گستره نظری و پیشینه پژوهش

۱-۲کم توانی ذهنی …………………………………………………………………………..۱۵

۱-۱-۲شیوع ……………………………………………………………………………………..۱۷

۲-۱-۲طبقه بندی کم توانی ذهنی ………………………………………………………… ۱۸

۱-۲-۱-۲طبقه بندی انجمن امریکایی کم توانی ذهنی………..………………………۱۸

۲-۲-۱-۲طبقه بندی بر اساس انتظارهای آموزش پذیری……………………………..۲۰

۳-۱-۲ویژگی های شناختی دانش آموز کم توان ذهنی………………………………………۲۱

۴-۱-۲ویژگی های عاطفی و روانی کودکان کم توان ذهنی…………………………….۲۴

۲-۲ فراخنای توجه………………………………………………………………………………۲۶

۱-۲-۲فیزیولوژی توجه………………………………………………………………………..۲۷

۲-۲-۲عوامل موثر در توجه…………………………………………………………………..۳۰

۳-۲-۲انواع توجه……………………………………………………………………………….۳۱

۴-۲-۲عملکردهای توجه………………………………………………………………………۳۳

۵-۲-۲کمبود توجه……………………………………………………………………………………………..۳۸

۶-۲-۲درمان ………………………………………………………………………………………………………۴۰

۷-۲-۲کم توانی ذهنی و اهمیت توجه……………………………………………………۴۲

۳-۲نمایش درمانی……………………………………………………………………………………………….۴۴

۱-۳-۲تاریخچه نمایش درمانی …………………………………………………………………………..۴۵

۱-۲-۳-۲انجمن نمایش درمانگران بریتانیا………………………………………………………….۴۷

۲-۲-۳-۲انجمن ملی نمایش درمانی امریکا……………………………………………..۵۰

۳-۳-۲ابزار نمایش درمانی…………………………………..………...………………………۵۲

۴-۳-۲اهداف نمایش درمانی………………………………………..………………………..۵۸

۵-۳-۲رویکردهای نمایش درمانی……………………………………………………………۵۸

۱-۵-۳-۲دیدگاه انسان شناسی/آیینی جنینگز……………………………………………..۵۹

۲-۵-۳-۲نظریه نقش رابرت لندی……………………………………………………………۶۰

۳-۵-۳-۲دیدگاه پنج مرحله ای امونا……………………………………………………….۶۱

۶-۳-۲روان نمایش درمانی و نمایش درمانی………………………………………………۶۲

۷-۳-۲نمایش درمانی برای کودکان…………………………………………………………۶۴

۸-۳-۲نمایش درمانی در آموزش ویژه…....……………………………………………….۶۵

۹-۳-۲استفاده از نمایش درمانی برای افراد دارای مشکلات یادگیری…...………..۶۷

۱۰-۳-۲توجه در نمایش درمانی………………………………………………………………۶۸

۱۱-۳-۲اجزاء جلسات نمایش درمانی………………………………………………………..۶۹

۴-۲بررسی متون…………………………………………………………………………………..۷۲

۱-۴-۲تحقیقات انجام شده داخلی……………………………………………………………۷۲

۲-۴-۲تحقیقات انجام شده خارجی………………………………………………………….۷۳

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

۱-۳نوع مطالعه و طرح پژوهشی……………....……………………………………………۷۸

۲-۳جامعه آماری …………………………………………………………………………………۷۸

۳-۳روش نمونه گیری و گروه نمونه ………………………………………………………..۷۸

۱-۳-۳معیارهای ورود به مطالعه ………………………………………………………………۷۹

۲-۳-۳معیارهای خروج از مطالعه …………………………………………………………….۷۹

۴-۳ابزار پژوهش …………………………………………………………………………………۷۹

۱-۴-۳آزمون مربعات دنباله دار تولوز- پیرون……………………………………………۷۹

۱-۱-۴-۳نمره گذاری و تفسیر نتایج…………………………………………………………۸۰

۲-۴-۳آزمون شناختی تشخیصی کی………………………………………………………..۸۱

۱-۲-۴-۳نمره گذاری و تفسیر نتایج…………………………………………………………۸۲

۵-۳روش اجرا……………………………………………………………………………………..۸۲

۱-۵-۳ساختار جلسات نمایش درمانی………………………………………………………..۸۴

۶-۳ملاحظات اخلاقی……………………………………………………………………………۸۵

۷-۳روش تجزیه و تحلیل داده ها…………………………………………………………….۸۵

                   فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده های آماری

۱-۴توصیف داده ها……………………………………………………………………………..۸۷

۲-۴استنباط از داده ها …………………………………………………………………………۹۱

فصل پنجم:بحث وتفسیر

۱-۵بحث در چهارچوب یافته ها……………………………………………………………۹۵

۲-۵نتیجه گیری نهایی ……………………………………………………………………….۱۰۳

۳-۵محدودیت های پژوهش ……………………………………………………………….۱۰۵

۴-۵پیشنهادات پژوهش………………………………………………………………………..۱۰۶

فهرست منابع ……………………………………………………………………………………۱۰۷

چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………۱۲۲

پیوست:

محتوای جلسات نمایش درمانی……………………………………………………………..۱۲۴

آزمون تولوز- پیرون…………………………………………………………………………..۱۲۵

خرده آزمون فراخنای توجه مجموعه شناختی- تشخیصی کی……………………..۱۲۶

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان ………………………………………………………………………………………….صفحه

جدول۱-۴ مقایسه میانگین سن در گروه های آزمایش و کنترل ……………………………………….۸۷

جدول ۲-۴ مقایسه فراوانی سطوح کم توانی ذهنی در گروه های آزمایش و کنترل……………………..۸۷

جدول ۳-۴مقایسه میانگین فراخنای توجه در آزمون تولوز- پیرون در گروه های آزمایش و کنترل………..۸۸

جدول۴-۴مقایسه میانگین فراخنای توجه با توجه به آزمون تشخیصی کی در گروه های آزمایش و کنترل .. ……………………………………………………………………………………………………………………...۸۹

جدول ۵-۴ بررسی نرمالیته متغیرهای پیوسته پژوهش…………………………………………………………۹۱

جدول ۶-۴ نتایج آزمون تحلیل کوواریانس برای مقایسه میانگین فراخنای توجه (آزمون تولوز-پیرون) گروه های کنترل و آزمایش……………………………………………………………………………………………..۹۲

جدول ۷-۴ نتایج آزمون تحلیل کوواریانس برای مقایسه میانگین فراخنای توجه (آزمون کی) گروه های کنترل و آزمایش…………………………………………………………………………………………………..۹۲

 

 

فهرست نمودارها

عنوان ………………………………………………………………………………………….صفحه

نمودار ۱-۴ نمایش درصد سطوح کم توانی ذهنی در گروه های آزمایش و کنترل………………………..۸۹

نمودار ۲-۴نمایش میانگین فراخنای توجه  گروه های آزمایش و کنترل در پیش آزمون و پس آزمون آزمون تولوز- پیرون…………………………………………………………………………………………………………….۸۹

نمودار ۳-۴نمایش میانگین فراخنای توجه  گروه های آزمایش و کنترل در پیش آزمون و پس آزمون آزمون تشخیصی کی……………………………………………………………………………………………………………۹۰

۱مقدمه

تاثیر انکارناپذیر “هنر[۱]” در “آموزش و پرورش” و نقش تزکیه و تهذیب اخلاقی و روانی هنر همواره مدنظر روان شناسان، روان تحلیلگران، هنرمندان و هنرشناسان فهیم قرار داشته است (عناصری، ۱۳۸۰). نمایش درمانی[۲] یکی از تجلیات هنردرمانی خلاق است. هنردرمانی شامل کتاب درمانی[۳]، حرکت/رقص[۴] درمانی، موسیقی[۵] درمانی، شعر[۶]درمانی، روان نمایش درمانی[۷] و نمایش درمانی است (لندی[۸]، ۲۰۰۶).

ارسطو را می توان بنیان گذار استفاده درمانی از نمایش دانست؛ چنانچه وی در سده چهارم قبل از میلاد، نمایش را سبب تخلیه[۹] نفس از عواطف منفی عنوان کرد (پیتروزلا[۱۰] ،۲۰۰۴). ریشه نمایش درمانی به سده ی ۱۸ و اجرای تئاتر در بیمارستان های روانی در اروپا باز می گردد. تفکر آن زمان این بود که بازی نمایش می تواند اضطراب ناشی از بیماری روانی را بهبود بخشد. در اوایل قرن بیستم، فروید و یونگ با دیدگاه ها و کارهایی در روان تحلیل گری، نظریات روان نمایش درمانی را پی بندی کردند. مورنو[۱۱]، لابان[۱۲] و اسلید[۱۳] دیگر کسانی هستند که روی نمایش درمانی تاثیر گذاشته اند. سو جنینگز[۱۴] شاید یکی از پرکارترین نویسندگان و منتقدین کتاب های نمایش درمانی است. جنینگز کار خود را با بیماران روان پریش[۱۵] در سال ۱۹۶۴ آغاز کرد و ماریون لیدویست[۱۶] در مؤسسه سسمی[۱۷] در سال ۱۹۷۴ اولین دوره کامل نمایش درمانی را آغاز کرد )کریمنز[۱۸] ،۲۰۰۶).

دستیابی به عناصر نمایشی و تئاتری در هر جامعه انسانی امکان پذیر است. این عناصر در رقصها و مراسم آیینی همان قدر بارزند که در مبارزات سیاسی، راهپیمایی ها، مراسم مذهبی و حتی در بازیهای کودکان. پیداست که اغلب شرکت کنندگان در این گونه فعالیت ها، خود گمان نمی کنند در فعالیتی تئاتری حضور دارند (براکت[۱۹]،۱۳۸۰).

نمایش درمانی از بدیهه سرایی، بازی نقش، عروسک بازی، موسیقی وحرکت، قصه گویی، نقاب وآیین ها، خیمه شب بازی، بازی های تئاتر و متن نمایش به عنوان ابزار درمانی استفاده می کند. نمایش درمانی اعتمادبه نفس را بالا می برد، خودآگاهی، آرمیدگی[۲۰] ومسئولیت پذیری را بالا می برد و سطوح مختلف فیزیکی، هیجانی، تخیلی و اجتماعی را به فعالیت وامی دارد. نمایش درمانی لایه های مختلف اندیشه همچون انسان شناسی، روانشناسی، جامعه شناسی، روان نمایش درمانی و روان درمانی را در هم می آمیزد. نمایش درمانی اتحاد بین نمایش و درمانگری را نشان می دهد، اما این یک هماهنگی ساده نیست بلکه این ترکیب، استفاده مناسب از عناصر برای تشویق رشد و تحول را فراهم می آورد. نمایش درمانی برخلاف بیشتر درمان های قبلی با تمرکز بر روی بیان با بهره گرفتن از داستان، نمایش و شرح فیزیکی مطالب از رویکردهای فکری بیشتری استفاده می کند (کریمنز، ۲۰۰۶).

اهمیت توجه بطور کلی در یادگیری امری بدیهی است. یک کودک پیش از آن که یاد بگیرد باید بتواند به کاری که در جریان است توجه کند (هالاهان[۲۱]و کافمن[۲۲]، ۱۹۹۴). پاتون[۲۳]، برین[۲۴]، پاین[۲۵] و اسمیت[۲۶](۱۹۷۴)حواسپرتی و کم توجهی را به عنوان دو ویژگی مهم و عادی در دانش آموزان با کم توانی ذهنی[۲۷] معرفی می کنند. کئوگ[۲۸] و مارگولیس[۲۹] (۲۰۰۲) عنوان کرده بودند که آشفتگی های توجه و توجه بی اثر، دانش آموزان با کم توانی و بدون آن را از یکدیگر  جدا می کند. دانش آموزان کم توان ذهنی در توجه، خود تنظیمی[۳۰]، سطح فعالیت، کنترل تکانش[۳۱] و تمرکز حواس مشکل دارند. این دانش آموزان، زمانی که شناخت خاصی در ارتباط است، نمی توانند به راحتی تغییر توجه خود را کنترل کنند (کریمنز،۲۰۰۶). همچنین توجه نقش عمده ای را در روابط اجتماعی کودک کم توان ذهنی ایفا می کند. برای یک درمانگر کمک به کودک کم توان ذهنی که به کم توجهی در امور و تکالیف معروف است، تسلط بر این مشکل و افزایش روابط اجتماعی و دوستانه او مسئله مهمی محسوب می شود(بورتولی[۳۲]،۲۰۰۰). تحقیقات نشان داده است که کمبود توجه در اغلب موارد با ضعف مهارت های اجتماعی و مهارت های حل مسأله، احترام به خود پایین، پرخاشگری ، مشکلات تحصیلی و همین طور اختلالات ثانویه دیگری چون افسردگی، انزواطلبی و مانند آن همراه است. مجموعه این مشکلات اجتماعی شدن کودک و پذیرش هنجارهای اجتماعی را با مشکلات جدی مواجه می سازد. مجموعه این کاستی ها می تواند کلیه روابط معنادار کودک با خانواده، همسالان و معلمان را مختل سازد و در نهایت سازش یافتگی او را به مخاطره اندازد (اولند[۳۳]،۲۰۰۶؛ هندرسون[۳۴] ،داکوف[۳۵]، شوارتز[۳۶] و لیدل[۳۷] ،۲۰۰۶).

بیان مسئله:

کم توانی ذهنی به دلیل اثرات جانبی و شیوع گسترده آن یکی از اختلالات رایج رشد محسوب می شود. شیوع کم توانی ذهنی در جمعیت کلی حدود ۳ درصد است. علاوه بر شیوع گسترده آن، این اختلال با ناهنجاری های رشدی در جنبه های مختلف فیزیکی، روانی، اجتماعی و آموزشی همراه است (رضاییان، محمدی و فلاح، ۲۰۰۷).

بسیاری از محققان شیوع حواسپرتی در کودکان کم توان ذهنی را تصدیق می کنند. میزان شیوع اختلال کمبود توجه[۱] بر طبق آمار “انجمن روانپزشکی امریکا[۲]“در کم توانان ذهنی ۹ الی ۱۸ برابر بیشتر از جمعیت عادی است (لم لن تایر[۳]، ۲۰۰۰). توجه برای عملکردهای شناختی بسیار اساسی است و برای یادگیری و اکتساب مهارت های شناختی-رفتاری- اجتماعی و زبان ضروری به شمار می رود. توجه کردن و توجه ترکیبی از فرایندهای درونی در یادگیری است. بسیاری از یادگیرندگان استثنایی می توانند ببینند و بشنوند، اما بسیاری از آن ها چیزهایی را که از آن ها می خواهیم، نمی توانند انجام دهند. بسیاری از آن ها ظرفیت نگهداری آنچه را که یاد می گیرند، دارند اما این کار را انجام نمی دهند، زیرا که توجه نمی کنند (کریمنز، ۲۰۰۶).

کریمنز (۲۰۰۶) به نقل از وود[۴] و لازاری[۵] (۱۹۹۷) توجه را اینگونه تعریف می کند: توانایی تمرکز بر روی یک محرک و نگهداری این توجه در طول یک مدت خاص؛ آنها چهار مقوله متفاوت از کمبود توجه را که در دانش آموزان کم توان ذهنی معمول است، شرح می دهند که توجه بیش از اندازه[۶]، توجه کمتر از اندازه[۷]، درجاماندگی[۸] و حساسیت بالابه اطلاعات نام دارد.توجه بیش از اندازه که انتقال در آن به سختی صورت می گیرد، زمانی است که کودک نمی تواند به راحتی توجه خود را از یک فعالیت به فعالیت دیگر انتقال دهد. توجه کمتر از اندازه به طور معمول با عنوان حواسپرتی شناخته شده است. این بدان معنی است که نمی تواند بین آن چیزی که مهم است و آن چیزی که مهم نیست، تفاوت قائل شود. درجاماندگی شامل گیر کردن در یک فعالیت، لغت یا اصطلاح تکراری است و حساسیت بالا به اطلاعات زمانی است که اطلاعاتی که توسط حواس دریافت می شود، توسط محرک های دیگر مسدود می شود و تمرکز کردن روی عملی که در دست است را غیر ممکن می سازد.

تعداد صفحه : ۱۵۱

قیمت : ۱۴۷۰۰تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***

Tags: